01/03/2026
🗓 𝕄𝕒𝕣𝕥𝕤𝕒: "𝐇𝐨 𝐚𝐧’𝐧𝐲 𝐟𝐚𝐦𝐞𝐫𝐚𝐧𝐚 𝐧𝐲 𝐟𝐚𝐦𝐩𝐢𝐚𝐬𝐚𝐧𝐚 𝐧𝐲 𝐟𝐢𝐭𝐚𝐨𝐯𝐚𝐦-𝐩𝐢𝐚𝐝𝐢𝐚𝐧𝐚 𝐬𝐲 𝐧𝐲 𝐟𝐢𝐚𝐝𝐚𝐧𝐚𝐧𝐚."
🙏Mba hirotsaka an-tsehatra tanteraka amin’ny famerana ny fitaovam-piadiana, indrindra ny fitaovam-piadiana nokleary, anie ireo firenena, ary hisafidy ny fifanakalozan-kevitra sy ny diplaomasia, fa tsy ny herisetra, ireo mpitondra eran-tany.
--------
Laharam-pahamehana ho an’ny Eglizy maneran-tany ny fampanjakana ny fiadanana. Ity volana martsa ity no anentanan’ny Papa Léon XIV antsika hivavaka manokana mba hirotsaka an-tsehatra tanteraka amin’ny famerana ny fitaovam-piadiana, indrindra ny fitaovam-piadiana nokleary, anie ireo firenena, ary hisafidy ny fifanakalozan-kevitra sy ny diplaomasia, fa tsy ny herisetra, ireo mpitondra eran-tany.
Tsy mety voafehy ny ady sy ny voka-dratsiny, ny fahafatesan’ny olona sy ny fahasimbana eo amin’ny fiaraha-monina izay tsy hain’olombelona arenina intsony matetika. Mitombo ny famokarana fitaovam-piadiana sy ny fahafahana mitazona izany. Tsy voafehin’ny saina sy mandrahona ary mandringana ny zanak’olombelona ny teknôlôjia ara-nokleary; toa mamaritra hoavy tsy fantatra sy mampanahy.
Tanjona kendrena, na dia toa nofinofy aza, ny fampitsaharana tanteraka ny fifandonana sy ny fampiharana tetik’asa fampihenana haingana ny fitaovam-piadiana. Betsaka ny fanambarana atao kanefa vitsy ny fanatanterahana. Manan-tsaina ihany ny olombelona, kanefa tsy mety tanteraka ny fifanakalozan-kevitra. Ny diplaomasia aza tsy afa-mamaha olana akory fa toa mifampitazana sy manao jery vilana fotsiny ary tsy sahy mitady lalana hikatsahana ny soa ho an’ny andaniny sy ny ankilany, satria manakona ny mangarahara sy manohitra ny zon’olombelona. Te hanjaka amin’ny firenena mahantra na amin’izy samy izy, indrindra ara-toe-karena, ny firenena matanjaka; hany ka mibirioka mandrakariva any amin’ny ady sy ny fanafihana, ny fanenjehana noho ny antony ara-piaviana sy ara-pivavahana, hatrany amin’ny fanoherana ny hasina maha olona.
Mpivahinin’ny fanantenana tsy mahalala vizana ny Eglizy mampita hafatra amin’ny fampianarana ataony, indrindra isaky ny fankalazana ny Andro Iraisam-pirenena ho an'ny Fandriampahalemana. Ny fahaiza-mihaino no lalana atoron’ny Eglizy, ary izany dia miorina amin’ny fandraisana ny Tenin’Andriamanitra sy ny fihainoana an’Andriamanitra izay mampisokatra antsika amin’ny fihainoana ny hafa izay akantsika tahaka an’Andriamanitra mihaino ny fitarainan’ny vahoakany, indrindra ireo marefo indrindra. Tsy maintsy atomboka ao am-po, raha tiana ho tanteraka sy haharitra, ny fanafoanana ny fitaovam-piadiana izay fepetra hisian’ny fiadanana. Tsy ara-teknika na ara-pôlitika ihany izany fa adidy ara-môraly mihitsy.
Tsy vitan’ny teti-panorona ara-tsaina ny fifehezana ny fitaovam-piadiana sy ny fifanakalozan-kevitra fa mila toe-po manokana. Ny tena fandriampahalemana dia avy amin’ny fo mihavana. Manomboka amin’ny fiainana ny fandriampahalemana isan’andro ny famafazana ny fiadanana eo amin’izao tontolo izao. Miainga amin’ny fialana amin’ny herisetra ao anatin’ny tsirairay ny tsy fampiasana fitaovam-piadiana. Ilaina ny manapa-kevitra hisafidy ny lalan’ny fiainana sy handà izay rehetra mitarika any amin’ny fahafatesana. Io toe-po io no ananana fijery miabo mandrakariva sy mampisy ny fanantenana. Misy ireo toe-panahy manampy hiaina izany:
Toe-panahy 1. Mitandrina ny teny atao isan’andro: tsy tokony mampiasa ireo teny mandratra sy mahery setra ary mamono, ny fanesoana, ny fifosafosana, ny tsikera manimba, ny fanendrikendrehana ary ny fitsaratsarana olona; ary misafidy teny mitondra fitoniana sy mitsodrano ny hafa ary mampiombona.
Toe-panahy 2. Misafidy ny fifanakalozan-kevitra: Tokony miezaka mahazo ny hafa rehefa misy fifandirana fa tsy manery ny hafa handray ny fomba fijerin’ny tena.
Toe-panahy 3. Miala amin'ny herisetra madinika isan'andro: mazoto manao fandinihan-tena momba ny tsy fananana faharetana, ny fanamavoana ny hafa ary ny fitsarana henjana loatra.
Toe-panahy 4. Mijery ny zava-misy sy mivavaka ho an'ny fandriampahalemana eran-tany: misafidy faritra iray izay misy korontana ary mivavaka ho azy mandritra ny herinandro.
Toe-panahy 5. Manao ny marina amin'ny fiainana andavanandro: Ny fandriampahalemana dia tsy hoe tsy fisian'ny ady ihany, fa fisian’ny fifandraisana ao anatin’ny fahamarinana, manaraka ny rariny sy ny hitsiny.
Ny fanazarantena amin’ny fifehezana ny fahazotoan-komana amin’ny alalan’ny fifadian-kanina izay mahakasika ny vatana anie hanampy antsika hanavaka sy handrindra izay mety ho karazana “fahazotoan-komana” rehetra, na amin’ny hevitra na amin’ny teny na amin’ny atao, toy ny faniriana, ny fahalianana ary fankafizana rehetra mampikombona sy tsy mahasoa ny fanahy, na ara-kolontsaina na ara-toekarena na ara-pôlitika na ara-pivavahana; ka hiezahantsika hampitodika izany any amin’Andriamanitra mba hamelona ny finoantsika sy hanafaka ny fontsika amin’ireo tahotra ny hafa sy ny tebiteby ary izay manelingelina azy isan’andro, araka ny hafatry ny Papa ho an’ny Karemy. Ny lalan’ny Karemy dia lalan’ny fo, lalan’ny fihainoana, lalan’ny fibebahana ary lalan’ny fanafahana iantsoana ny eglizy fototra sy ny fianakaviana ary ny ankohonam-piainana rehetra.
𝐏. 𝐙𝐀𝐊𝐀𝐕𝐄𝐋𝐎 𝐉𝐨𝐬é 𝐂𝐡𝐫𝐢𝐬𝐭𝐨𝐩𝐡𝐞, 𝐬𝐣
𝘛𝘢𝘭𝘦 𝘯𝘢𝘴𝘪ô𝘯𝘢𝘭𝘪𝘯’𝘯𝘺 𝘛𝘢𝘮𝘣𝘢𝘫𝘰𝘵𝘳𝘢𝘮-𝘗𝘪𝘷𝘢𝘷𝘢𝘩𝘢𝘯’𝘯𝘺 𝘗𝘢𝘱𝘢 𝘔𝘢𝘯𝘦𝘳𝘢𝘯-𝘵𝘢𝘯𝘺 (𝘛𝘗𝘗𝘔)