25/02/2026
🌱"Санхүүгийн салбар дахь Эмэгтэйчүүдийн Манлайллын Хөтөлбөр"-ийн онцлох хэсэг нь хувийн көүчингийн үйлчилгээ билээ.
✨Оролцогч эмэгтэйчүүдтэй хамтран ажилласан Олон Улсын мэргэшсэн көүч Д.Шинэбаярын ярилцлагыг хүлээн авна уу~
Shine Dagva
- Таны тухай бид юу мэдэх хэрэгтэй вэ?
Өөрийнхөө тухай ярих хэцүү, нэг бодлын хэрэггүй ч юм шиг санагддаг, көүчийн салбарт тэр тусмаа. Көүч, көүчлүүлэх гэдэг нь миний тухай огт биш. Өөдөөс хараад сууж байгаа хүний тухай юм. Танихгүй хоёр хүн ярилцаж байна. Тэр хүний дэргэд би хэн ч биш, өөрийнх нь талаар юу ч мэдэхгүй. Тийм байж тэр хүнд заах, чиглүүлэх гэдэг бүр ч илүү зан. Манайхан көүчийг юм юмтай хутгаж андуурдаг.
- Көүч гэж хэн бэ?
Көүчийн тухай академик түвшинд олон тодорхойлолт бий. Товчдоо, хүн “бодлоороо том том алхахад” нь тусалж, хөтөлдөг хүнийг көүч гэнэ гэж болох юм. Хүн хийе гэснээ бодолдоо тодорхой болгож чадвал бодитоор биелүүлэхэд илүү ойртоно. Энгийн мэт боловч хүн бодлоо жолоодож чаддаггүй. Бодол бол яг л залуургүй завь шиг чиггүй, зогсоолгүй. Загас ээжээсээ “ус гэж юу вэ?” гэж асуудаг тухай үлгэр бий дээ. Үүнтэй адил бид бодол дотроо бодлоо анзаардаггүй, өөрийгөө харж чаддаггүй.
Бүжигчин толины өмнө бүжиглэдэг шиг, хөгжиж дэвшихийг хүссэн хүнд көүч толь нь болдог. Манайхан көүчийг сэтгэл засаж, аз жаргалтай мэдрэмж төрүүлж, ихийг мэдэж, зөвлөдөг хүн гэж андуурдаг. Тэр төрлийн үйлчилгээ эрхэлдэг хүн өөрийгөө көүч гээд нэрлэчих юм. Бид юмыг номоор нь, судалгаа, шинжлэх ухаантай нь, стандарт, ёс зүйтэй нь, мэргэжлийн талаас нь хийхгүй юм. Уншихгүй юм.
- Та яагаад көүч болсон бэ?
Гадна дотны олон газар ажилласан. Шууд удирдлагууд дан гадны мэргэжилтэн, дарга нар таарсан. Шинэ юм бишгүй сурч авна. 2016 онд Франц дарга маань “Көүчийн ажил чамд илүү тохирно” гэсэн юм. Анх эхлэхдээ яагаад гэх юмгүй байжээ, одоо бол мэднэ. Көүчтэй ажилласан хүн өөрчлөгдөж болдог, чаддаг гэдгийг үйлчлүүлэгчдээсээ (client) хардаг. Улаанбаатарын бидэнд асуудал их. Машины олон, замын нарийнаас болж түгжрээд байгаа хэрэг ердөө ч байхгүй. Хүний бодолд л учир бий. Тэр нь өөрчлөгдөөсэй, өөрчлөгдөхөд нь би нэмэр болж чадна гэсэндээ көүч байгаа юм.
- Таны үндсэн мэргэжил юу вэ?
Би МУИС-ийг багш, судлаач мэргэжлээр, дараа нь хэл шинжлэлийн магистрын зэрэгтэй төгссөн. Тэр үе көүчийн эхлэл ч байсан юм шиг. Оюутан байхад аав нэгэн эрдэмтэн багшийнхаа тухай дурсан ярьсан сонины хайчилбар өгсөн юм. Бямбын Ринчен багшийнхаа тухай, хэл яаж сурсан тухайгаа тэр эрдэмтэн ярьсан байсан. Энэ хүнээр англи хэл заалгадаг хүн боллоо, би. Тэгээд нөгөө хүнээ Улаанбаатараар нэг хайж, олж очиж уулзсан нь Чой. Лувсанжав, Лу багш гэж олноо хүндлэгдсэн, мянгад ганц багш минь юм. Эрдэмт багшдаа шавь орж, хожим өөр сургуулийн оюутан гэлгүй миний бакалавр, магистрын дипломын ажлыг (багш дипломын зохиол гэж нэрлэдэг байсан) удирдаж, хамгаалуулж билээ. Тэгээд өөрийнхөө сургуульд багшаар авч ажиллуулаад, дараа нь АНУ-ын Индианагийн Их Сургуулийн Монгол хэл судлалын хүрээлэн рүү захидалтай хамт явуулж өгсөн. Одоо бодоход Лу багш миний анхны көүч байж. Тэг, ингэ гэж заахгүй атлаа бодлыг бодуулж, хүн байх эрдэмд хөтөлж байсан юм билээ.
- Көүчийн боловсрол, туршлагаасаа хуваалцвал?
Рио Тинто-д ажиллаж байхад хэдэн хүнийг сургаж, көүчээр бэлдсэн юм. Тэнд сурч, эхэлсэн ажлаа одоог хүртэл үргэлжлүүлж байна. АНУ-д төвтэй Олон улсын Көүчийн Холбоо (ICF)-оос ACC, дараа нь PCC (мэргэжлийн көүч) цол тэмдгээ авсан. Одоо MCC (мастер көүч) болохоор зорьж байна. Мөн Оксфорд Брүүкс их сургуульд көүчийн докторын зэрэг хамгаалахаар сурч байна. Мэргэжлийн көүч гэж олон улсын стандарт, ёс журам мөрддөг, судалгаа номтой, тусдаа мэргэжил юм. Олон цагийн сургалт, дадлага дүүргэж, олон улсын цол тэмдэг авч байж мэргэжлийн көүч болдог. Мастер көүч Veronica Royston бид хоёр мэргэжлийн көүч бэлтгэх сургалт явуулдаг. Сүүлийн таван жилд дөрвөн анги төгсгөлөө. Энэ жил нэг анги төгсгөнө.
- WIFFP хөтөлбөртэй хамтран ажиллаж буй онцлог?
Санхүүгийн салбар дахь эмэгтэйчүүдээ дэмжин ажиллах саналыг би баяртай хүлээн авсан. Олон жилийн өмнө Их Британид Олон улсын хөгжлийн магистрын зэрэг хамгаалсан болохоор миний хувьд тогтвортой хөгжил, ногоон санхүүжилт, эмэгтэй удирдагч зүгээр нэг холбоо үг биш. Хүний хувьд ч надад ойр, утга учиртай сэдэв. Хичээж буй хүнд дэм тус болох ямар гоё, ямар сайхан. Оролцогч эмэгтэйчүүдтэйгээ көүчийн уулзалтаа хийж эхлэхээс өмнө бүгдээс нь захиа бичүүлсэн юм.
Би хэн баймаар байгаа юм бэ? Юуны төлөө юу хийж яваа хүн бэ? гэдгээ мэдэх гэсэн 25 дуу хоолой, залуу удирдагчид. Би хүн бүрийг анхааралтай чагнахыг хичээсэн. Бид таван сар хамт байлаа. Ярилцлаа. Урьд хэзээ ч уулзаж, учирч байгаагүй өөртэйгөө танилцаж, хүлээн авч байгаа нь онцлог юм уу.
- Таны ажлын арга барил юу вэ?
Арга техникээс аль болох хол байхыг хичээдэг. Көүч хүн багш биш, тиймээс мэдэмхийрэхээс болгоомжилдог. Зөвлөгч биш, тиймээс сургаж зөвлөх нь илүү зан. Көүч би нөгөө хүнийхээ тунгалаг тусгал байх үүрэгтэй. Би үг хэлбэл тэр нь миний л үг болно. Хүн өөрчлөгдөхөд миний үг хүчгүй. Энэ нь миний арга юм уу.