18/09/2026
One Step Forward with JDS Vol.3/2
Today, we would like to share the JDS journey of Ms. Lidia:
**********
Depois tinan rua hela no estuda iha Japaun, hau sente katak iha mudansa boot iha hau nia maneira hanoin no personalidade profisionál. Primeiru, hau aprende atu sai ema ne’ebé organiza liu, fó atensaun ba detallu no valoriza planeamentu. Antes ne’e, dala barak servisu halo ho abordagem simples. Maibé depois estuda iha Japaun, hau komprende katak sistema ida sei forte bainhira prosesu hotu organiza ho klaridade no padraun ne’ebé forte. Segundu, hau nia maneira haree dezenvolvimentu nasaun mos muda. Hau komprende katak dezenvolvimentu la’o lailais la depende de’it ba orsamentu boot, maibé depende mos ba qualidade lideransa, jestaun ne’ebé eficiente, kapasidade rekursu umanu, kultura responsabilidade. Terseiru, hau sai liu tan konxiente kona-ba importánsia inovasaun no aprendizajen kontinua. Iha Japaun, ema sira buka dalan atu melhora buat ki’ik sira loroloron. Mentalidade ida ne’e importante tebes atu implementa iha servisu governamental Timor-Leste. Mudansa seluk mak iha área konfiansa-an. Esperiénsia estudu iha ambiente internasionál ajuda hau sai liu tan preparadu atu participa iha diskusaun técnica, prepara análize política no kontribui ba reforma institusionál.
Bainhira fila fali mai Timor-Leste, hau lori mai responsabilidade moral no profisionál atu implementa koñesimentu no esperiénsia ne’ebé hetan iha Japaun. Hau nia motivasaun boot mak hakarak kontribui ba fortalecimento transparénsia no akuntabilidade, modernizasaun sistema kontabilidade governamental, melhoria relatoriu finanseiru, dezenvolvimentu kapasidade rekursu umanu iha Ministério das Finansas. Iha mundu globalizadu ohin loron, governu sira presiza sistema finanseiru ne’ebé modernu, kredível no alinhadu ho padraun internasionál. Tanba ne’e, hau hakarak uza koñesimentu ne’ebé aprende iha Japaun atu ajuda promove reforma kontabilidade, hasa’e qualidade relatoriu finanseiru, fortalece jestaun finansas públikas. Aleinde aspetu técnico, hau mos hakarak promove kultura servisu ne’ebé disiplinadu, professional, colaborativu, orientadu ba resultados. Hau fiar katak mudansa boot ida hahú husi mudansa ki’ik iha atitude no maneira servisu loroloron. Programa JDS la forma de’it estudante sira atu hetan diploma, maibé forma lider sira atu lori mudansa positiva ba sira nia instituisaun no nasaun.
Ba aplikante JDS sira iha futuru, hau hakarak fó konsellu importante balun, 1. Iha objetivu ne’ebé klaru antes aplika, importante atu komprende didi’ak tanba saida mak hakarak estuda iha rai-liur (Japan) no saida mak hakarak kontribui bainhira fila mai Timor-Leste. 2. Prepara-an ho seriedade, aplikasaun JDS presiza preparasaun ne’ebé di’ak proposta estudu, kapasidade língua, entrevista, koñesimentu kona-ba área estudu, konsisténsia no preparasaun sei ajuda boot iha prosesu seleksaun. 3. Aproveita oportunidade hotu iha Japaun, durante estudu la aprende de’it iha sala aula, aprende mos kultura, sistema servisu, teknologia, maneira lideransa no esperiénsia sira ne’e mak sai valor boot liu. 4. Mantén humildade no vontade aprende, maski iha kapasidade di’ak, importante atu nafatin iha atitude aprende no respeita diferensa kultura. 5. Fila mai ho espírito servisu ba nasaun, objetivu final husi bolsa estudu mak atu kontribui ba dezenvolvimentu Timor-Leste, tanba ne’e importante atu lori mai koñesimentu no implementa ho responsabilidade no kompromisu.
**********
If you are interested in JDS, please feel free to contact us.