07/10/2026
קשה למצוא את המילים שבכוחן לתאר את שלוש השנים האחרונות. שנים של סבל והפקרה, הרג וחורבן, שהחלו באסון השבעה באוקטובר, אירוע מפלצתי ששטף כל ישראלי בפחד קיומי, והמשיכו במלחמת השמדה נוראה.
נחשפנו בשנים האחרונות לממדי אכזריות בלתי נתפסים ולאובדן צלם אנוש קשה מנשוא.
עבור רבים כל כך מאיתנו, הזמן שחלף נכרך בהיעדר: היעדר של אהובים שאיבדנו, היעדר בית, היעדר האמון ותחושת הביטחון, היעדר היכולת לדמיין עתיד.
שלוש שנים אחרי, ועדיין הכאב נמצא איתנו, לופת אותנו ברגעים לא צפויים, ומסרב להניח לנו להחלים.
ביום הזה אנחנו נותנות מקום לאבל, לכאב ולזיכרון.
ואנחנו זוכרות שבשלוש השנים הכואבות היו רגעים של אנושיות מעוררת השראה. מעשי גבורה של יהודים וערבים, מאות אלפים שיצאו לרחובות עבור אנשים זרים ופלסטינים וישראלים שהתעקשו לשמור על קשר ולעבוד על עתיד משותף.
כיום אנחנו מבקשות גם להישיר מבט אל המציאות ואל האחריות שהיא מטילה עלינו. היא מבקשת מאיתנו לראות את בני האדם שמעבר לפחד, לכעס ולגבולות שלנו. להכיר בכך שגם הם איבדו אהובים, בתים וחלומות. גם הם מבקשים לחיות בביטחון ובחירות.
יש מקום להכרה הזאת גם כשאנחנו חשות וחשים שעודנו טובעים באבל שלנו, היא אינה גורעת ממנו ולא מטשטשת את האחריות לפגיעה שחווינו. היא מאפשרת לנו לשמור על היכולת שלנו לחמול ועל ההבנה שחיי אדם הם יקרים.
האלטרנטיבה היא היכולת הזו. אל מול הקריאות לנקמה ועוד דם והרס, שמרחיקות מאיתנו את הביטחון והחיים שמגיעים לנו, אנחנו בוחרות להתעקש על המאבק למען עתיד. להראות אומץ וסבלנות כדי לשמר ולבנות על השותפות הקיימת ששרדה את הזוועות.
אנחנו פעלנו מתוך אהבה עמוקה ומשותפת למולדת הזו וליושבה ויש לנו את הכמיהה לגדל את הילדים ברוך, וביטחון, עם חופש תנועה ופרנסה. אנחנו נתעקש לא להניח לרעיונות כמו צדק, חופש, חמלה ופיוס להידחק לשולי השיח. אנחנו מבינות שהעתיד שלנו כרוך בשמירה עליהם וחתירה למימושם.
שלוש שנים אחרי השבעה באוקטובר, זו המחויבות שאנחנו מבקשות לחדש יחד איתכם ואיתכן: להיות לצד מי שנפגעו, לשמור על האנושיות שלנו, ולפעול, למען חיים ששני העמים יוכלו למצוא בהם פתח לריפוי.
זאת התשובה שלנו לשנאה ולאלימות. ביום הכואב הזה, יותר מתמיד, חשוב לנו להזכיר: האלטרנטיבה לסבל, לנקמה ולשנאה, היא לעבוד ביחד, מתוך אהבה למולדת שלנו, למען העתיד של כולם בארץ הזו.
״כנגד כל עוול חדש וכל זוועה נוספת, נוסיף עוד פיסות של אהבה ושל חסד."
"בסופו של דבר, יש לנו חובה מוסרית אחת: לשקם מרחבים של שלום בתוכנו, עוד ועוד שלום, ולהקרין אותם לעברם של אחרים. ככל שנרבה שלום בתוכנו, כך ירבה השלום בעולמנו המעורער״.
- מתוך כתביה של אתי הילסום
يصعب العثور على كلمات قادرة على وصف السنوات الثلاث الماضية. سنوات من المعاناة والتخلّي، القتل والدمار، ابتداءً من كارثة السابع من أكتوبر، واستمرارًا في حرب مروّعة وفي تدمير حياةٍ بأكملها. تعرّضنا لأبعادٍ لا تُصدَّق من القسوة، ولانهيارٍ مؤلمٍ للإنسانية لا يُحتمل. وبالنسبة إلى كثيرين منّا، ارتبط مرور الوقت بالغياب: غياب الأحبّة الذين فقدناهم، غياب البيت، غياب الثقة والشعور بالأمان، وغياب القدرة على تخيّل المستقبل. بعد ثلاث سنوات، ما زال الألم حاضرًا معنا، يباغتنا في لحظات غير متوقعة، رافضًا أن يترك لنا مجالًا للتعافي.
في هذا اليوم، نُفسح مكانًا للحِداد. نتذكّر من فقدناهم، ونقف إلى جانب من يحملون ألم الفقد يومًا بعد يوم. هناك ألم سيرافقنا إلى الأبد، وأيّ محاولة لبناء مستقبل هنا ستحتاج إلى أن تحمل في داخلها هذه الذاكرة, وأن تفسح مكانًا لحياتنا التي تغيّرت بشكل لا يشبه ما كانت عليه.
من رحم هذا الألم الكبير، نطلب من أنفسنا أيضًا أن نواجه الواقع، وأن ننظر مباشرةً إلى المسؤولية التي يضعها أمامنا. مسؤولية تدعونا إلى أن نرى البشر خلف خوفنا وغضبنا وحدودنا. أن نعترف أنهم هم أيضًا فقدوا أحبةً وبيوتًا وأحلامًا. وهم أيضًا يطالبون أن يعيشوا بأمان وحرية. هناك مكان لهذا الاعتراف، حتى عندما نشعر أننا ما زلنا غارقين في حزننا. فهذا الاعتراف لا ينتقص من حزننا، ولا يطمس مسؤولية ما تعرّضنا له من أذى. بل يتيح لنا أن نحافظ على قدرتنا على التعاطف، وعلى إدراكنا بأن حياة الإنسان ثمينة.
في مواجهة الدعوات إلى الانتقام وإلى مزيد من الدماء والدمار، والتي تُبعد عنّا الأمن والحياة التي نستحقها، نختار أن نتمسّك ببديل آخر، وأن نواصل النضال من أجل مستقبل مختلف. الحفاظ على الأمل والإيمان وسط الحِداد يتطلّب منّا جميعًا شجاعة وصبرًا، لكننا لا نخشى الطريق الطويل، ونستمدّ القوة من الحبّ العميق والمشترك لهذا الوطن ولمن يعيشون به ومن التوق إلى أن نحيا هنا حياة كاملة: أن نربّي أطفالنا بحنان وأمان، وأن نكسب رزقنا، وأن نتنقّل بحرية، وأن نحزن على ما فُقدناه، ولكن أيضًا أن نتطلع إلى الأمام، نحو مستقبل أكثر إشراقًا.
في خضمّ هذه الأيام العصيبة، ومع اقتراب انتخابات مصيرية ستحدّد مستقبلنا، نعمل على خلق مساحات نستطيع فيها أن نبني الأمل والتغيير. لسنوات طويلة أعتدنا التفكير أنه بالإمكان تأجيل حلّ الصراع، وأن نعيش من جولة عنف إلى أخرى، وأن نجد قدرًا من الأمان المؤقت في واقع يسوده الخوف والسيطرة والعنف.
لا يمكننا أن نقبل بمستقبل يُطلب فيه من أطفالنا أيضًا أن يتعاملوا مع الحرب كأنها قدرٌ محتوم، لا قدرة لهم على تغييره. عندما يضيّق الحيّز السياسي حدود ما هو ممكن، تقع على عاتقنا مسؤولية توسيع هذه الحدود. لذلك، سنصرّ على ألّا نسمح لأفكار مثل العدالة والتعاطف والمصالحة بأن تُدفع إلى هامش الخطاب. نحن ندرك أن مستقبلنا مرتبط بالحفاظ على هذه القيم والسعي إلى تحقيقها.
بعد ثلاث سنوات على السابع من أكتوبر، هذا هو الالتزام الذي نطلب أن نجدّده معكم ومعكنّ: أن نقف إلى جانب من تضرّروا، وأن نحافظ على إنسانيتنا، وأن نعمل، بشراكة، من أجل حياة يجد فيها الشعبان فسحةً للشفاء والتعافي. هذه هي إجابتنا على الكراهية والعنف.
في هذا اليوم المؤلم، وأكثر من أي وقت مضى، من المهم بالنسبة لنا أن نذكّر: هذا البديل موجود، وهو ممكن، وهو ضروري.
«في مواجهة كل ظلم جديد وكل فظاعة أخرى، سنضيف مزيدًا من ومضات الحبّ والرحمة. وفي نهاية المطاف، تقع على عاتقنا مسؤولية أخلاقية واحدة: أن نعيد بناء مساحات من السلام في داخلنا، مزيدًا ومزيدا من السلام، وأن نشعّ به نحو الآخرين. وكلّما ازداد السلام في داخلنا، هكذا سيزداد السلام في عالمنا المضطرب».
– إيتي هيلسوم
