Centralna Rada Romów w Polsce Centrum Doradztwa i informacji dla Romów

05/11/2026

🌍 5 LISTOPADA – MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ JĘZYKA ROMSKIEGO

‼️BAKHTALO DIVES ROMANĘ ĆHIBIAKO

Język, który łączy pokolenia. Dziedzictwo, które buduje przyszłość.

Dziś obchodzimy wyjątkowy dzień dla społeczności romskiej na całym świecie – święto naszego języka, historii, tożsamości i wspólnego dziedzictwa.

Język romani (Romani Ćhib) to znacznie więcej niż słowa. To pamięć pokoleń, historia naszych przodków, bogactwo tradycji, kultury, muzyki, literatury i doświadczeń. To jeden z najważniejszych fundamentów romskiej tożsamości, który mimo wieków prześladowań, wykluczenia i prób wynarodowienia przetrwał do dziś.

Historia ustanowienia 5 listopada jest również ważną częścią współczesnej historii ruchu romskiego.

Międzynarodowy Dzień Języka Romskiego został ustanowiony w 2009 roku w Zagrzebiu, podczas międzynarodowych obrad poświęconych językowi romani, jego rozwojowi, ochronie i standaryzacji.

W tę historyczną inicjatywę zaangażowali się romscy liderzy, działacze, organizacje i eksperci językowi.

Szczególne miejsce w tym procesie zajmują:

Stanisław Stankiewicz (Stahiro) – działacz romski, inicjator i przedstawiciel Centralnej Rady Romów w Polsce, zaangażowany w ustanowienie tego święta.
International Romani Union (IRU) – Międzynarodowy Związek Romów, który odegrał istotną rolę w międzynarodowej inicjatywie na rzecz uznania i ochrony języka romani.
Zespół ekspertów językowych IRU, w tym prof. Marcel Courthiade, Normunds Rudevics, Viktor Famulson i Stahiro Stankiewicz.
Veljko Kajtazi oraz organizacja Kali Sara z Chorwacji – zaangażowani w działania na rzecz ustanowienia i międzynarodowego upowszechnienia tego dnia.
Centralna Rada Romów w Polsce oraz Centrum Doradztwa i Informacji dla Romów, które uczestniczyły w pracach i przygotowaniu materiałów dotyczących języka romani.
Dzięki zaangażowaniu tych osób i organizacji inicjatywa zyskała międzynarodowy wymiar. W 2015 roku UNESCO oficjalnie proklamowało 5 listopada Światowym Dniem Języka Romskiego.

To ważny dowód na to, że wspólne działania romskich organizacji, liderów i ekspertów mogą prowadzić do uznania naszego dziedzictwa na arenie międzynarodowej.

Dziś jednak świętowanie musi iść w parze z odpowiedzialnością.

Język romani potrzebuje ochrony, rozwoju i obecności w edukacji, kulturze, mediach oraz przestrzeni publicznej. Potrzebuje wsparcia instytucji państwowych, samorządów i organizacji międzynarodowych, ale przede wszystkim zaangażowania kolejnych pokoleń Romów.

Nie możemy dopuścić, aby język naszych przodków stał się jedynie wspomnieniem. Musimy stworzyć warunki, w których dzieci i młodzież będą mogły poznawać go, rozwijać, używać i przekazywać dalej.

Ochrona języka to również ochrona prawa do własnej tożsamości, przeciwdziałanie Romofobii i antycyganizmowi oraz budowanie społeczeństwa, w którym różnorodność kulturowa jest szanowana.

Pamiętajmy: język, który nie jest przekazywany kolejnym pokoleniom, może zamilknąć. Język, o który wspólnie dbamy, ma przyszłość.

Dziękujemy wszystkim, którzy przez lata angażowali się w ochronę, rozwój i promocję języka romani oraz budowanie jego miejsca w europejskim i światowym dziedzictwie kulturowym.

Niech Romani Ćhib rozbrzmiewa w naszych domach, szkołach, instytucjach i przestrzeni publicznej.

Ocalając język, ocalamy pamięć. Pielęgnując język, budujemy przyszłość.

Szczęśliwego Międzynarodowego Dnia Języka Romskiego!

International Romani Union
Centralna Rada Romów w Polsce Centrum Doradztwa i informacji dla Romów

04/11/2026

04/11/2026

04/11/2026

‼️Zaczynamy Pierwszy Dzień Konferencji z okazji 5 Listopada Międzynarodowego Dnia Języka Romskiego.

International Romani Union
Centralna Rada Romów w Polsce Centrum Doradztwa i informacji dla Romów
Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej

23/10/2026

🪶”Mazowiecka Roma – język, tożsamość, rozwój”

5 listopada przypada niezwykle ważny dzień dla społeczności romskiej – Międzynarodowy Dzień Języka Romskiego. W związku z tym Centralna Rada Romów w Polsce Centrum Doradztwa i informacji dla Romów Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej organizują konferencję o randze międzynarodowej pt. „Mazowiecka Roma – język, tożsamość, rozwój” z udziałem przedstawicieli europejskich organizacji romskich, świata nauki i sztuki oraz z udziałem przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej.

‼️W programie wiele ciekawych wystąpień ze świata nauki , polityki, instytucji, ekspertów, prelekcje oraz panele dyskusyjne poświęcone integracji społeczności romskiej i przeciwdziałaniu jej marginalizacji.

Podczas wydarzenia omówione zostaną działania realizowane w ramach projektu „Mazowiecka Roma (RMR)”, wspierające aktywną integrację i zwiększanie samodzielności społeczności romskiej, a także znaczenie współpracy i partnerstwa na rzecz integracji społecznej. Poruszone zostaną również zagadnienia dotyczące roli kobiet w procesie integracji, języka romskiego jako elementu tożsamości i dziedzictwa oraz drogi „od dialogu do działania”, zakończonej podsumowaniem najważniejszych wniosków i rekomendacji.

International Romani Union

20/10/2026

Podlasie to region o wyjątkowym dziedzictwie kulturowym, w którym od pokoleń spotykają się różne tradycje, języki, religie i doświadczenia. Ta różnorodność stanowi nie tylko część naszej historii, lecz także ważny kapitał społeczny i inspirację do budowania przyszłości opartej na dialogu, wzajemnym szacunku i współpracy.

Podczas spotkania z prof. dr. hab. Mariuszem Popławskim, Rektorem Uniwersytet w Białymstoku rozmawialiśmy o możliwościach podejmowania wspólnych działań i rozwijania współpracy, Karol Kwiatkowski-Prezes Centralna Rada Romów w Polsce Centrum Doradztwa i informacji dla Romów ,
Karolina Kwiatkowska -Dyrektor ds Komunikacji i Współpracy podkreśli szczególną współpracę w obszarze badań naukowych, edukacji, wielokulturowości oraz poznawania i dokumentowania dziedzictwa społeczności zamieszkujących region.
Ważnym punktem odniesienia w tej rozmowie jest również działalność Centrum Badań nad Mniejszościami – przestrzeni, w której wiedza naukowa może łączyć się z doświadczeniem społeczności, a badania nad ich historią, tożsamością, kulturą i współczesnymi wyzwaniami mogą wspierać lepsze rozumienie różnorodności.

Wierzymy, że współpraca środowiska akademickiego z organizacjami społecznymi i przedstawicielami mniejszości narodowych i etnicznych otwiera nowe możliwości prowadzenia badań, rozwijania inicjatyw edukacyjnych oraz tworzenia przestrzeni do rzeczowej debaty o wspólnej historii i przyszłości.

Podlasie pokazuje, że wielokulturowość nie jest jedynie dziedzictwem przeszłości. To żywa wartość, która może wzmacniać współczesne społeczeństwo, inspirować naukę i budować mosty między ludźmi.
Dziękujemy Panu Rektorowi za spotkanie, otwartość na dialog i rozmowę o możliwościach wspólnego działania. Mamy nadzieję, że będzie ona początkiem kolejnych inicjatyw łączących naukę, kulturę i społeczne zaangażowanie.