Pa e njohur gjëndjen shëndetsore të pemëve të Gështenjës dhe pa u informuar se cilat sherbime kulturore duhen lryer , shoqëruar me luftimin e sëmundjeve dhe dëmtuesve , nuk mund të ruash trashgiminë e kultivarit Autoktonë . � Shoqata "Gështenja e Tropojës" në momentin e themelimit të sajë e gjeti ekosistemin agro-pyjor të gështenjës Tropojë në një vakum ligjor - institucional :
- Pa një ligj që d
rejton , zhvillon, orienton dhe rregullon me ligjë mardhënjet e komunitetit me ekosistemin agro-pyjor të gështenjës .
- Pa një plan menaxhimi që menaxhon ekosistemin ,
- Pa zgjidhur statusin pronsor të tijë ,
- Pa një strukturë të përgjegjshme drejtuese , administrative shtetrore apo komunale ,
- Pa u rregjistruar në rregjistrin e pronave të qeverise Shqiptare .
- Pa asnjë dokumentacion teknik , rregjister kadastral , hartë , plan inventarizimi apo pasqyra të përshkrimit morfologjik parcelar .
� Në mungese të tyre shoqata "Gështenja e Tropojës " ka hartuar planin e zhvillimit perspektiv të ekosistemit që do të jetë udhëzuesi apo korrniza ligjore që do të drejtojë ekosistemin .
• Gështenja , kjo pasuri me vlera të larta ekonomike shëndetsore dhe mjedisore për rrethin e Tropojës , si rezultat i tranzicionit anarkodemokratik , mbeti jasht kujdesit si nga strukturat shtetrore ashtu edhe nga pronarët e tyre gjatë periudhës së tranzicionit , duke u bërë objekt i prerjeve abuzive , dëmtimet nga zjarret dhe trafikimit të lëndës drusore nga njëra anë dhe dëmtimi nga veprimi i pa frenuar i sëmundjeve dhe dëmtuesve të ndryshëm nga ana tjeter .•
• Miniera sado e pasur ka një sasi të caktuar rezervash minerale , të cilat duke u shfrytzuar vazhdimisht ato pakësohen sa , vjen një ditë që ato shterrojnë , ndërsa ekosistemi agro-pyjor i gështenjave të Tropojës është një minierë e pa shterrshme , i cili po të drejtohet ripërtritja natyrore e orientuar drejtë ruajtjes dhe përmirsimit të struktures gjenetike të kultivarit vendor , ai e ripërtërinë vetvehten dhe e bën këtë ekosistem të përjetshëm .
