Burimet natyrore të vendit paraqiten në dy forma :
1 - Në burime natyrore të ripërtritshme ;
2 - Burime natyrore jo të ripërtëritëshme * Burimet natyrore jo të përtëritëshme të vendit tonë përfshihen rez
ervat minerale të nëntokës , metalet , qymyret , gazi natyror , nafta etj që përbëjnë rezerven e burimeve natyrore të Kombit , duhet të shfrytëzohen me dorë të shtërnguar dhe duhet të menaxhohen me kujdes e përgjegjësi , pasi sigurojnë pavarësinë ekonomike të vendit dhe gjeneratat e ardhëshme do të na mallkojnë për këtë shpërdorim të këtyre resurseve natyrore që po dëmtohen nga shfrytëzimi pa kriter . Duke parë që burimet natyrore jo të ripërtëritëshme , rezervat e së cilave po shterrojnë nga dita në ditë nga shfrytëzimi pa kriter dhe korruptiv , lind nevoja të përqëndrohemi tek ruajtja dhe menaxhimi i atyre burimeve që natyra i përtërin vazhdimisht dhe që gjenerojnë t'ardhura për komunitetin rural siç janë biodiversiteti , flora , fauna dhe ekosistemi agro-pyjor i gështenjës . Në burime natyrore të ripërtritshme ; biodiversiteti , biomasa , ekosistemet pyjore dhe agro-pyjore , flora , fauna etj , që ripërtërihen deri në një milion herë më shpejt se burimet jo të përtëritëshme , po shkatrrohen nga mbishfrytëzimi dhe për mungesë menaxhimi ! "Ekosistemi agro-pyjor i gështenjës"Tropojë aq sa varfërohet dhe dëmtohet gjatë shfrytzimit dhe përdorimit të tij , po aq dhe më shumë duhet të ripërtërihet për tu rikthyer në gjendjen e tij të mëparëshme . Ripërtëritja natyrore e këtij burimi duhet të bëhet me një normë më të lartë sesa ulja , apo dëmtimi i këtij burimi natyror gjatë shfrytëzimit apo përdorimit . Ky burim i ripërtëritshëm mund të pushojnë së ekzistuari kur dëmtimi i tij gjatë shfrytëzimit apo përdorimit është më i lartë se aftësia ripërtëritëse e tij . Sot ky ekosistem gjëndet në nivelet minimale të ripërtëritjes së tij , për shkak të ndikimeve negative që shkaktojnë ndryshimt klimaterike , të mbingarkesës së mjedisit ogro-pyjor me infeksione dhe patologji , të mungesës së mbështetjes me sherbime kulturore , sanitare , të mbrojtjes dhe administrimit dhe për mungesë të aktivizimit të ripërtëritjes nga përdoruesit e ekosistemit . Çdo individ , organizatë apo institucion ka të drejtën për ti përdorur dhe shfrytëzuar burimet natyrore të ripërtëritëshme , të cilat njihen si produkte të ekosistemit dhe janë një rerzerë natyrore publike , por njëkohësisht kan edhe detyrimin moral dhe përgjegjësinë ligjore për t'i shfrytëzuar me kriter , mbrojtur dhe aktivizuar ripërtëritjen e tyre që të sigurojnë treshgiminë e këtyre burimeve për t'ju shërbyer edhe gjeneratave që do vijnë . Periudha e tranzicionit e zgjatur dhe e shoqëruar me një migrim masiv itë popullsisë brenda dhe jasht vendit i karakterizuar me një zbatim shumë të dobët të ligjeve dhe rregulloreve , si dhe shfrytëzimi tej kapaciteteve i burimeve natyrore , ka rezultuar në degradim të konsiderueshëm të biodiversitetit , të ekosistemeve pyjore dhe kullotave , të ekosistemeve agro-pyjore dhe burimeve të tjera natyrore . Migrimi i komuniteteve malore solli braktisjen dhe lënjen pas dore pa mbrojtje , kujdes dhe shërbime kulturore dhe sanitare të ekosistemit të gështenjës , këtij burimi natyror të ripërtëritshëm . Neglizhenca dhe indiferenca e qeverisjes qëndrore dhe ajo vendore e ka lënë në informalitet , pa status prone , pa drejtim teknik dhe administrim , duke shtuar rrezikun e humbjes së kultivarit autokton të pemve tradicionale të prodhimit të frutave të gështenjës , që çon në shkatërrimin e këtij burimi natyrore të rinovueshëm që shkakton një varfëri ekstreme tek ky komunitet me të ardhura minimale .
