Res Publica

16/10/2026

Nowy odcinek „Europy na krawędzi” już dostępny! Tym razem przenosimy się do odległej Brazylii — kraju, który dziś naprawdę znajduje się na krawędzi i którego wybory będą miały znaczenie daleko poza Ameryką Łacińską.

25 października Brazylijczycy ponownie pójdą do urn, aby wybrać prezydenta. Stawką jest nie tylko przyszłość kraju i kondycja jego demokracji, ale także relacje Brazylii z USA, Chinami i Unią Europejską oraz jej pozycja w BRICS.

W prawie godzinnej rozmowie Magda Jakubowska i Tomasz Kasprowicz wraz z dr Moniką Sawicką z Uniwersytet Jagielloński, badaczką Brazylii i jej polityki zagranicznej, zastanawiają się, czy Brazylia ponownie skręca w prawo, kim są Flávio Bolsonaro i Lula da Silva, a przede wszystkim — dlaczego wynik tych wyborów powinien interesować także Polskę i Europę.

Projekt realizowany razem z Future Democracy Lab UJ w Krakowie.
YouTube: https://youtu.be/bYTKYVh7H0o
Spotify: https://open.spotify.com/episode/0YrTE5gcHpd31ZC2EIPBQW?si=ixG89f5QRmW-CKO86oQ_GQ
Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/pl/podcast/powr%C3%B3t-bolsonaro-w-brazylii-druga-tura-wybor%C3%B3w/id1716747367?i=1000796704894&l=pl

Zapraszamy do oglądania i słuchania oraz dołączania do rozmowy w komentarzach!

16/10/2026

W drugiej połowie września Węgry odmówiły przystąpienia do ukraińskiej Karpackiej Ósemki (C8) oraz odrzuciły plan MOL–Naftogaz dotyczący magazynowania paliw. Następnie doszło do sporu na platformie X, pełnego ostrych wymian zdań i dosadnych alegorii.

A już w tym tygodniu Budapeszt zniósł weto i umożliwił otwarcie dwóch kolejnych klastrów negocjacji akcesyjnych Ukrainy z UE, co stało się możliwe po przyjęciu przez Ukrainę przepisów dotyczących praw mniejszości narodowych.

Co stoi za sporem między Budapesztem a Kijowem wokół C8 i czy nowe wydarzenia zdążyły go już przyćmić? W nowym tekście dla Res Publica:

János Széky, węgierski dziennikarz i tłumacz, określił niedawną politykę premiera Pétera Magyara wobec Ukrainy jako „opartą na tej samej odmianie etnonacjonalizmu, która dominowała w przerażającej propagandzie przed 12 kwietnia”. Zdaniem Székyego były premier Viktor Orbán wykorz...

13/10/2026

„Rosja prowadzi tak wiele działań agresywnych w szarej strefie, ponieważ niewiele to kosztuje, a przynosi efekty” – przekonuje Elisabeth Braw, Senior Fellow w Atlantic Council.

Przy okazji europejskiej premiery nowej książki Elisabeth, "The Undersea War" (Wojna Podwodna), Lukas Bryant porozmawiał z nią o tym, w jaki sposób Rosja testuje Europę poniżej progu otwartej wojny i co Europa może zrobić, by skuteczniej przeciwdziałać rosyjskiej agresji.

Rozmowa jest już dostępna na stronie RPN: https://respublica.pl/teksty/rosja-wybiera-chaos-zamiast-otwartej-wojny-74591.html

12/10/2026

Europa Środkowo-Wschodnia coraz śmielej zwraca się ku Brukseli w poszukiwaniu finansowania na cele obronne i rozbudowę przemysłu obronnego, jednocześnie korzystając z amerykańskiego wsparcia i uzbrojenia. Łączenie tych dwóch kierunków nigdy nie było tak realne i korzystne jak dziś – pisze Lukas Bryant, Junior Fellow w Visegrad Insight: https://respublica.pl/teksty/kupuj-amerykanskie-buduj-europejskie-74588.html

Takie podejście wzmacnia interoperacyjność w ramach NATO, a zarazem sprawia, że europejski filar Sojuszu staje się silniejszy, bardziej odporny i mniej zależny od zewnętrznego wsparcia w zaspokajaniu podstawowych potrzeb obronnych. I to mianowicie połączenie rosnących inwestycji państw naszego regionu w obronność z niezmiennym zaangażowaniem Stanów Zjednoczonych na rzecz bezpieczeństwa Europy może powstrzymać rosyjską agresję.

9 września 2026 roku Polska podpisała ze Stanami Zjednoczonymi umowę finansową o wartości 4 mld dolarów, zwiększając łączną wartość amerykańskiego wsparcia do niemal 20 mld dolarów. Środki przeznaczono konkretnie na zakup amerykańskiego sprzętu wojskowego, w tym czołgów Abrams, m...

09/10/2026

W piątym roku pełnoskalowej wojny Rosji przeciwko Ukrainie bezpieczeństwo, zbrojenia, nowe sojusze, wyścig o przewagę technologiczną, a ostatnio także negocjacje budżetu UE wyznaczają kierunek europejskiej polityki. Tymczasem Warszawa zbyt często pozostaje reaktywna, a spory wewnętrzne osłabiają jej pozycję w Europie — pisze Marzenna Guz-Vetter.

Stawką jest nie tylko dostęp do unijnych funduszy, lecz także wpływ na decyzje, które będą kształtować nasze bezpieczeństwo i dobrobyt. Co musi się zmienić, by Polska aktywniej uczestniczyła w debacie o konkurencyjności, nowych technologiach i przyszłości Europy? Przeczytaj w nowym artykule: https://respublica.pl/teksty/polska-milczy-w-europie-74580.html

05/10/2026

Propaganda nie musi nas całkowicie przekonać, żeby działać. Czasem wystarczy kilka powtarzanych obrazów — od upadającego i niebezpiecznego Zachodu, przez katastroficzny obraz państwowej służby zdrowia, po ideologizację kultury — by zasiać niepokój, podpowiedzieć, na co zwracać uwagę, i sprawić, że rzeczywistość odbieramy przez gotowy ideologiczny schemat.

O efektach tej percepcji oraz trzech osobistych otrzeźwieniach w Paryżu, polskim szpitalu i podczas seansu Odysei pisze Tomasz Kasprowicz, redaktor naczelny Res Publica, pokazując, jak propaganda może z góry ustawić nasze emocje, oczekiwania i uwagę, nawet jeśli nie do końca w nią wierzymy.

Zapraszamy do lektury: https://respublica.pl/teksty/trzy-otrzezwienia-74574.html

30/09/2026

Nowa strategia bezpieczeństwa UE kontra wieloletnie ramy finansowe. Zbieg dwóch terminów nie jest przypadkiem.

Europa czeka na nową strategię bezpieczeństwa, która kształtuje się w gabinetach przewodniczącej Komisji Europejskiej. Tymczasem przewodniczący Rady Europejskiej António Costa właśnie zakończył objazd stolic, by przybliżyć kompromis w trudnych negocjacjach o budżecie UE na lata 2028–2034.

Czy nowa strategia będzie sposobem, by przekonać państwa członkowskie do ambitnych wydatków na zbrojenia i obronność?

O tym w drugim odcinku „Europa na Krawędzi":

YouTube – https://youtu.be/Cgr9m_b3Td8
Spotify – https://open.spotify.com/episode/040arqhb2E52tFMX0QEqnm?si=1QYwwq1YS9KVet5kSJVo7w
Apple Podcasts – https://podcasts.apple.com/us/podcast/pogubiona-bruksela-za-wiele-strategii-za-ma%C5%82o-w%C5%82adzy/id1716747367?i=1000789182023

28/09/2026

„Bez pomocy Chin Rosja już dawno by przegrała” — twierdzi Theresa Fallon, założycielka i dyrektorka Centre for Russia Europe Asia Studies w Brukseli, w wywiadzie przeprowadzonym podczas , organizowanego przez Visegrad Insight i Res Publica.

Rozmowa o wyzwaniach związanych z Chinami, przygotowywanej przez UE strategii bezpieczeństwa oraz o tym, jak Bruksela próbuje reagować na zmieniające się otoczenie geopolityczne, już dostępna na stronie Res Publica:

W przeddzień spotkania Donalda Trumpa z Xi Jin Pingiem spotkałem się z Theresą Fallon, założycielką i dyrektorką Centre for Russia Europe Asia Studies w Brukseli, by porozmawiać o chińskim problemie Europy, przygotowywanej przez UE strategii bezpieczeństwa oraz o ograniczeniach, z jakimi ...

19/09/2026

Czy Europa może zbudować wspólną strategię bezpieczeństwa, gdy w Brukseli trwa walka o wpływy?

Wojciech Przybylski zwraca uwagę, że Unia Europejska ma wiele strategii, ale wciąż brakuje jej jednej spójnej mapy drogowej dla bezpieczeństwa. Taka strategia powinna łączyć nie tylko obronność i inwestycje w nią, lecz także praworządność, odporność demokratyczną oraz zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego.

W tle tych prac rozgrywa się jednak polityczna gra o władzę w Komisji Europejskiej. W jaki sposób styl zarządzania Ursuli von der Leyen może ograniczyć rolę Kai Kallas w unijnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa? I co może to oznaczać dla nowej Strategii Bezpieczeństwa?

O tym w nowym odcinku „Europa na Krawędzi”:

YouTube – https://youtu.be/Cgr9m_b3Td8
Spotify – https://open.spotify.com/episode/040arqhb2E52tFMX0QEqnm?si=JXOrTgRUSQif5UBHhgou5w
Apple Podcasts – https://podcasts.apple.com/pl/podcast/pogubiona-bruksela-za-wiele-strategii-za-ma%C5%82o-w%C5%82adzy/id1716747367?i=1000789182023