12/10/2026
📖 „Bóg, Honor i Ojczyzna - temu hasłu, wypisanemu na sztandarach wojsk polskich - żołnierze NOW byli od początku do końca bezwzględnie wierni, walcząc o panowanie Praw Bożych w stosunkach politycznych, gospodarczych i społecznych, o honor Państwa Polskiego oraz o wielkość i potęgę Ojczyzny.”
Ppłk Józef Rokicki „Michał”
___
8️⃣7️⃣ lat temu, 13 października 1939 r. w Warszawie na konspiracyjnym zebraniu Zarządu Głównego Stronnictwa Narodowego (SN) powołano jego siłę zbrojną - Organizację Wojskową Stronnictwa Narodowego (OWSN), od 1941 r. działającą pod nazwą Narodowa Organizacja Wojskowa (NOW). 🇵🇱🗡️ Dziś zapomniana, nieistniejąca w świadomości historycznej Polaków NOW, liczyła od 75 do 100 tys. żołnierzy, stając się w pierwszych latach wojny drugą po Związku Walki Zbrojnej-Armii Krajowej (ZWZ-AK) organizacją konspiracyjną w okupowanej Polsce. 1 lipca 1942 r. w Warszawie na odprawie komendantów Okręgów i Komendy Głównej NOW, w organizacji nastąpił rozłam na tle akcji scaleniowej z AK. Większa część NOW na czele z komendantem głównym ppłk. Józefem Rokickim „Michałem” wykonała przyjętą 4 listopada 1942 r. umowę scaleniową, wnosząc ogromny wkład w budowę Wojska Polskiego w konspiracji - Armii Krajowej. Pozostała część połączyła się z Organizacją Wojskową Związek Jaszczurczy (OWZJ), współtworząc od 20 września 1942 r. Narodowe Siły Zbrojne (NSZ).
Struktury NOW funkcjonowały m.in. na terenie Gmina Wólka, gdzie nasza GRH regularnie działa. W początkach okupacji z konspiracyjnym SN i NOW związał się właściciel majątku w Sobianowicach por. Kazimierz Rojowski „Kizio”, szwagier Zygmunta Lacherta - członka Zarządu Głównego SN i właściciela Ciechanek pod Łęczną, u którego swoją kwaterę zlokalizował ówczesny komendant Okręgu Lublin NOW, ppłk Rokicki. W styczniu 1943 r. Rojowski wprowadził do NOW najmłodszego z synów właścicieli Pliszczyna - Jana Kołaczkowskiego. Kołaczkowski urodzony 3 marca 1916 r. po zdaniu matury w „Szkole Lubelskiej”, w latach 1936-1937 odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu i 24. Pułku Ułanów w Kraśniku. W kampanii 1939 r. walczył pod Mokrą w szeregach 21. Pułku Ułanów. W NOW przyjął nawiązujący do rodowego herbu pseudonim „Habdank” i otrzymał nominację na stopień podporucznika. Na terenie gminy Wólka zorganizował i dowodził kompanią NOW oznaczoną numerem 2 i podporządkowaną Komendzie Powiatu Lublin. Poczet dowódcy kompanii w sile 1+6 znajdował się w Pliszczynie, a jej cztery plutony tworzyli mieszkańcy Sobianowic, Bystrzycy, Charlęża i Łuszczowa. W lipcu 1943 r. w ramach akcji scaleniowej, Kołaczkowski przekazał kompanię do AK. Liczyła wówczas 101 żołnierzy, uzbrojonych jedynie w 8 karabinów i 9 pistoletów. W ramach struktury terytorialnej AK, jednostkę rozdzielono na poszczególne plutony i nadano im nową numerację - od Xe do Xh. Zasiliły one Placówkę 9 Rejonu III (Piaski - Mełgiew - Wólka) Obwodu AK Lublin, a sam „Habdank” objął na pewien czas funkcję komendanta Rejonu III. Jan Kołaczkowski został zatrzymany przez funkcjonariuszy PUBP w Krasnymstawie 12 października 1944 r. pod zarzutem sabotowania Dekretu o Reformie Rolnej i uwięziony w Krasnymstawie, a następnie skierowany do obozu kontrolno-filtracyjnego nr 0302 w Kizlu na Uralu, gdzie zmarł prawdopodobnie w 1947 r.
Na załączonym zdjęciu m.in. reprodukcja jednego z pierwszych numerów „Walki” - głównego organu prasowego konspiracyjnego Stronnictwa Narodowego oraz replika pistoletu Parabellum P08, ulubionej obok polskich Visów broni osobistej konspiratorów podziemia narodowego.