Towarzystwo Przyjaciół Kielc

Strona główna
Polska
Kielce
Towarzystwo Przyjaciół Kielc

Zadzwoń Wskazówki dojazdu Strona internetowa Kontakt: organizacja

Strona powracającego do aktywności stowarzyszenia ludzi sympatyzujących z miastem. Nr konta do wpłat i darowizn: 64 1600 1462 1715 4910 4000 0001

29/10/2026

W pierwszych tygodniach niemieckiej okupacji, 29 października 1939 r., biskup kielecki Czesław Kaczmarek utworzył przy kościele garnizonowym w Kielcach samodzielną stację duszpasterską (vicaria perpetua) pw. Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej.

Nowa jednostka została wyłączona pod względem duszpasterskim i administracyjnym z parafii katedralnej. Decyzja ta zapoczątkowała historię wspólnoty, z której wywodzi się dzisiejsza parafia pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny przy ul. Urzędniczej w Kielcach.

Po zakończeniu wojny, w 1947 r., przy ul. Urzędniczej powstał drewniany kościół zbudowany z baraków jenieckich. Świątynię poświęcono 7 grudnia 1947 r., a parafia została formalnie erygowana w 1957 r.

Fot. zabytek. pl

27/10/2026

W połowie XIX wieku walka o niepodległość Polski łączyła się z pytaniem o przyszłość chłopów, którzy wciąż byli obciążeni pańszczyzną i zależni od właścicieli ziemskich. Jedną z postaci, które próbowały połączyć sprawę narodową z radykalnymi zmianami społecznymi, był Piotr Ściegienny - ksiądz, konspirator i działacz pochodzenia chłopskiego.

Urodził się w 1801 roku w Bilczy pod Kielcami. Po uzyskaniu wykształcenia i przyjęciu święceń kapłańskich pracował na Lubelszczyźnie. Z czasem zaangażował się w działalność niepodległościową, a swoje poglądy rozpowszechniał w ręcznie przepisywanych pismach. Przekonywał w nich do walki z uciskiem oraz przebudowy stosunków społecznych. Jego wizja zakładała nie tylko wyzwolenie spod władzy zaborców, lecz także zniesienie pańszczyzny i głęboką zmianę dotychczasowego porządku.

W latach 1842 - 1844 wokół Ściegiennego rozwijała się konspiracja znana jako Związek Chłopski. Jej celem było przygotowanie wystąpienia zbrojnego, które miało objąć między innymi Kielecczyznę i Lubelszczyznę. Kielce wyznaczono na jeden z głównych ośrodków planowanej akcji.

Jesienią 1844 roku Ściegienny przybył w rodzinne strony, by pozyskać chłopów do udziału w powstaniu. 24 października wystąpił w Krajnie pod Kielcami, próbując przekonać miejscowych do walki. Nie udało mu się jednak zgromadzić wystarczającego poparcia. Informacje o jego działalności dotarły do władz carskich, a sam ksiądz został aresztowany następnego dnia.

Planowane na 27 października wystąpienie nie doszło więc do skutku. Rozpoczęły się aresztowania uczestników konspiracji i długotrwałe śledztwo.
W 1846 roku Ściegienny został skazany na śmierć. Gdy 7 maja przywieziono go do Kielc, by wykonać wyrok, karę zamieniono na zesłanie i ciężkie roboty na Syberii. Do kraju powrócił dopiero w 1871 roku. W 1883 roku przywrócono mu godności kapłańskie.

Ściegienny zmarł w Lublinie 6 listopada 1890 roku.

25/10/2026

25 października 1985 roku, w obecności najwyższych władz miasta, uroczyście otwarto długo wyczekiwaną halę sportową przy ulicy Krakowskiej. Jej budowę rozpoczęto w 1976 roku. Przez następne 21 lat obiekt był areną największych sukcesów kieleckiego szczypiorniaka i miejscem występów czołowych zawodników z całego świata.

Inauguracja miała wyjątkową oprawę. Po raz pierwszy w Kielcach wystąpiła reprezentacja Polski w piłce ręcznej, która rozegrała dwa mecze z drużyną Związku Radzieckiego - ówczesną światową potęgą i jedną z najbardziej utytułowanych reprezentacji w historii tej dyscypliny. Spotkania oglądał nadkomplet publiczności.
W polskim zespole pojawili się m.in. Marek Kordowiecki, Zbigniew Plechoć, Andrzej Mientus, Eugeniusz Szukalski, Zdzisław Antczak, Zbigniew Urbanowicz, Zbigniew Robert i Lesław Dziuba. Wśród reprezentantów byli również zawodnicy, którzy później zapisali się w historii kieleckiej piłki ręcznej jako trenerzy: Daniel Waszkiewicz, Zbigniew Tłuczyński i Bogdan Wenta. W kadrze wystąpił także Piotr Konitz, ojciec Bartosza Konitza, który później grał w kieleckim zespole.
W pierwszym spotkaniu Polacy zwyciężyli 27:24, natomiast w drugim lepsi okazali się goście, wygrywając 27:21.

24/10/2026

114 lat temu w Kielcach powstał niewielki zastęp skautowy, który dał początek lokalnej tradycji harcerskiej. Nosił nazwę „Psy”, a jednym z jego założycieli był Włodzimierz Gierowski - późniejszy oficer Wojska Polskiego i historyk wojskowości.

W połowie listopada 1912 roku grupa połączyła się z innymi zastępami, tworząc tajną Drużynę Harcerską im. Romualda Traugutta. Jej pierwszym drużynowym został Czesław Mierzejewski. W lutym 1913 roku drużyna przyjęła imię pułkownika Dionizego Czachowskiego - dowódcy oddziałów powstańczych z czasów powstania styczniowego.

Więcej o Włodzimierzu Gierowskim - do poczytania na naszej stronie:
https://tpck.pl/index.php/60-rocznica-smierci-wlodzimierza-gierowskiego-id123

Na zdj. grobowiec rodziny Gierowskich, Cmentarz Stary w Kielcach. Fot. TPK

23/10/2026

23 października 2021 roku na Kadzielni, na skwerze Pamięci Ofiar Katynia, odsłonięto pomnik Matki Polki Sybiraczki.

Monument upamiętnia polskie matki, które wraz ze swoimi rodzinami doświadczały deportacji, zesłania i represji, szczególnie w okresie sowieckich deportacji obywateli polskich na Syberię i do innych odległych regionów Związku Sowieckiego.
Pomnik jest wyrazem pamięci o ich cierpieniu, odwadze i poświęceniu. Przypomina również o losach tysięcy polskich rodzin, które padły ofiarą sowieckich represji.

Fot. IPN

22/10/2026

22 października 1843 roku w Sędziszowie urodził się Tadeusz Szymon Włoszek - powstaniec styczniowy i pierwszy kustosz Muzeum Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Kielcach.

Mając zaledwie 19 lat, przyłączył się do powstania styczniowego. Walczył w oddziałach Mariana Langiewicza, uczestnicząc m.in. w działaniach w rejonie Świętego Krzyża i Staszowa.
Po ukończeniu studiów został nauczycielem. Na emeryturę przeszedł w 1906 roku i zamieszkał w Kielcach, gdzie zaangażował się w działalność Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

W 1908 roku został organizatorem i kustoszem Muzeum PTK w Kielcach, którego zbiory dały początek dzisiejszemu Muzeum Narodowemu. Poświęcił wiele lat gromadzeniu i opracowywaniu eksponatów oraz pamiątek historycznych, dbając o zachowanie dziedzictwa dla kolejnych pokoleń.

Zmarł 23 września 1933 roku w Kielcach. Został pochowany na Cmentarzu Starym.
Na kieleckim osiedlu KSM Zagórska Północ znajduje się ulica Tadeusza Szymona Włoszka. W 2012 roku ulica otrzymała pełne imię i nazwisko patrona.

Fot. ze zbiorów MHKi

21/10/2026

100 lat po śmierci Tadeusza Kościuszki kielczanie uczcili pamięć Naczelnika, fundując pamiątkową płytę z jego wizerunkiem. Została ona umieszczona na północnej ścianie dzwonnicy katedry kieleckiej. Wykonaną przez Wincentego Skuczyńskiego płaskorzeźbę opatrzono napisem: „Naczelnikowi Narodu Tadeuszowi Kościuszce Kielczanie”.

Pierwsza uroczystość odsłonięcia odbyła się 15 października 1917 roku, w setną rocznicę śmierci Kościuszki. Rozpoczęła się mszą świętą celebrowaną przez biskupa Augustyna Łosińskiego. Podczas wydarzenia doszło do incydentu. Działacze Polskiej Partii Socjalistycznej pojawili się z czerwonym sztandarem i sami odsłonili płaskorzeźbę. Uroczystość została przerwana, a po odejściu manifestantów tablicę ponownie zasłonięto. 21 października 1917 roku odbyło się jej ponowne, oficjalne odsłonięcie.

Wydarzenie to miało miejsce w szczególnym czasie. Polska wciąż znajdowała się pod zaborami, a upamiętnianie Kościuszki - symbolu walki o niepodległość i wolność - nabierało dodatkowego znaczenia. Płyta stała się później również ważnym miejscem pamięci w okupowanych Kielcach.

W czasie II wojny światowej Niemcy zniszczyli tablicę. Jej fragmenty ukryto w podziemiach katedry. Odnaleziono je w 1966 roku, a w 1970 roku płytę zrekonstruowano. Po kolejnych pracach i zmianie ekspozycji została uroczyście odsłonięta 3 maja 1983 roku w lokalizacji u stóp Wzgórza Zamkowego i Katedralnego, pomiędzy ulicami Zamkową, Kapitulną a Księdza Stanisława Staszica - na skwerze dr Jana Kapistrana Bularskiego, gdzie znajduje się do dziś

Fot. Płyta poświęcona Tadeuszowi Kościuszce, lata '80 XX w. / domena publiczna

20/10/2026

137 lat temu, 20 października 1889 roku, biskup kielecki Tomasz Kuliński dokonał konsekracji rozbudowanej świątyni św. Wojciecha.

Historia kościoła sięga wczesnego średniowiecza. Pierwotnie w tym miejscu stała drewniana świątynia, która według tradycji i dawnych przekazów miała powstać na przełomie XI i XII wieku. Przez stulecia pełniła funkcję kościoła pomocniczego, a później cmentarnego.

W XIX wieku, w związku ze wzrostem liczby mieszkańców Kielc, dotychczasowy kościół okazał się zbyt mały. W 1885 roku rozpoczęto jego gruntowną rozbudowę według projektu Franciszka Ksawerego Kowalskiego, architekta gubernialnego, odpowiedzialnego za wiele ważnych budowli w ówczesnych Kielcach. Prace trwały do 1889 roku i nadały świątyni kształt, który w dużej mierze zachowała do dziś.

W przeddzień konsekracji odbyła się procesja z katedry do kościoła, której przewodniczył biskup Tomasz Kuliński. Do świątyni sprowadzono również relikwie św. Wojciecha z Gniezna.
Nieco później, 13 grudnia 1889 roku, biskup Kuliński erygował przy kościele nową parafię, przywracając mu funkcję samodzielnego ośrodka życia religijnego.

Lata 1870-1885 , Kościół św. Wojciecha przed przebudową. Fot. Fotopolska

20/10/2026

„Kielce są dla mnie czem pierwszy uśmiech ukochanej, czem pierwszy promień rannego brzasku” - mówił marszałek Józef Piłsudski o naszym mieście.

105 lat temu, 20 października 1921 roku, Józef Piłsudski odebrał honorowe obywatelstwo Kielc - pierwsze, jakie miasto przyznało w swojej historii.
Podczas uroczystości Piłsudski wygłosił przemówienie, w którym powrócił wspomnieniami do tamtych wydarzeń. Podkreślał, że przemawia nie jako Naczelnik Państwa, Marszałek Wojsk Polskich czy Naczelny Wódz, lecz jako żołnierz związany z Kielcami wspomnieniami wspólnej drogi i trudnych doświadczeń.

Mówił:
„Wierzcie, że te wspomnienia były tak serdeczne i tak szczere, że jak kiedy sam o nich myślałem, lub z moimi podkomendnymi o Kielcach mówić zaczynałem, to nam się czoła rozchmurzały i pogodna radość w nas wstępowała”.

Akt nadania honorowego obywatelstwa został odnowiony przez Radę Miasta Kielce 11 listopada 1991 roku.

Fot. NAC

19/10/2026

46 lat temu,19 października 1980 r., ukazał się pierwszy numer pisma „Solidarność Świętokrzyska” - pierwszego czasopisma związkowego wydawanego w regionie świętokrzyskim po powstaniu „Solidarności”.

Pismo powstało w czasie wielkich przemian społecznych i politycznych, zapoczątkowanych strajkami w sierpniu 1980 roku. Na Kielecczyźnie jednym z najważniejszych ośrodków rodzącego się ruchu była Fabryka Łożysk Tocznych „Iskra”, gdzie pod koniec sierpnia doszło do strajku. W kolejnych tygodniach niezależny ruch związkowy rozwijał się również w innych zakładach pracy regionu.
„Solidarność Świętokrzyska” służyła przekazywaniu informacji związanych z działalnością związku. Jej znaczenie wykraczało jednak poza samą funkcję informacyjną. Była częścią rozwijającego się wówczas niezależnego obiegu wydawniczego, który pozwalał działaczom i pracownikom wymieniać informacje poza oficjalnymi kanałami kontrolowanymi przez władze komunistyczne.

Z upływem czasu pismo zmieniało tytuł i formę redakcyjną. Od trzeciego numeru, wydanego 4 grudnia 1980 r., ukazywało się jako „Solidarność Regionu Świętokrzyskiego”.

Adres

Kielce
25-303

Telefon

+48413405526

Strona internetowa

https://tpck.pl/

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Towarzystwo Przyjaciół Kielc opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.