12/06/2026
DEKLARATË
SHFRYTËZIMI EKONOMIK I FËMIJËVE MBETET NJË SFIDË SERIOZE: ORGANIZATAT KËRKOJNË FORCIMIN E MBROJTJES DHE SHËRBIMEVE PËR FËMIJËT NË RREZIK
Mbi 1,680 fëmijë të identifikuar të shfrytëzuar ekonomikisht, ndërsa shteti vijon të mos masë fenomenin dhe bashkitë të mos ofrojnë shërbime të specializuara.
****
Tiranë, 12 Qershor 2026 – Në kuadër të Ditës Botërore Kundër Punës së Fëmijëve, Linja Kombëtare e Këshillimit për Fëmijë ALO 116 111, Qendra për të Drejtat e Fëmijëve në Shqipëri (CRCA/ECPAT Shqipëri), Save the Children Shqipëri, Shoqata Kombëtare për Edukim për Jetën (SHKEJ), Organizata Të Ndryshëm & Të Barabartë, Linja Kombëtare e Internetit të Sigurt në Shqipëri – iSIGURT.al, Koalicioni për Arsimin në Shqipëri (ACE), VIZION OJF dhe Rrjeti Kombëtar për të Rinjtë në Shqipëri (ANYN) bëjnë thirrje për rritjen e vëmendjes publike dhe institucionale ndaj fenomenit të shfrytëzimit ekonomik të fëmijëve.
Shfrytëzimi ekonomik i fëmijëve mbetet një ndër shkeljet më të rënda të të drejtave të fëmijëve në Shqipëri. Megjithatë, që prej vitit 2015, Qeveria Shqiptare nuk ka kryer asnjë studim apo m***e kombëtare për të identifikuar përmasat reale të fenomenit dhe numrin e fëmijëve të përfshirë në forma të ndryshme pune, përfshirë lypjen, sh*tjet ambulatore, punën në familje dhe aktivitete të tjera ekonomike. Mungesa e të dhënave zyrtare dhe monitorimit sistematik tregon mungesën e vëmendjes së nevojshme ndaj këtij fenomeni dhe vështirëson hartimin e politikave efektive për mbrojtjen e fëmijëve.
Organizatat shprehin gjithashtu shqetësimin për mungesën e shërbimeve të mjaftueshme dhe të specializuara për fëmijët në situatë rruge. Megjithëse në disa bashki ofrohen shërbime sociale dhe qendra komunitare që mbështesin fëmijët dhe familjet në nevojë, ende mungojnë në shkallë kombëtare programe të specializuara dhe të dedikuara për identifikimin, strehimin, rehabilitimin dhe riintegrimin e fëmijëve që jetojnë ose punojnë në rrugë. Për pasojë, trajtimi i rasteve mbetet shpesh i deleguar tek Policia e Shtetit, pavarësisht se bëhet fjalë për një problem social që kërkon ndërhyrje të drejtpërdrejtë nga bashkitë dhe shërbimet sociale. Në të njëjtën kohë, shumë prej këtyre fëmijëve përballen me vështirësi për të ndjekur arsimin, duke u përjashtuar nga një e drejtë themelore që shërben si mbrojtje kryesore ndaj shfrytëzimit. Mungesa e mbështetjes për rikthimin dhe qëndrimin në shkollë rrit rrezikun për braktisje dhe përfshirje në punë të dëmshme.
Vetëm gjatë periudhës 2021 – Prill 2026 pranë ALO 116 111 janë raportuar 1,431 raste të fëmijëve të shfrytëzuar, që përfshijnë të paktën 1,680 fëmijë, prej të cilëve 701 djem, 612 vajza dhe 367 fëmijë me gjini të paidentifikuar në raportim. Këto janë vetëm rastet e identifikuara dhe të raportuara; për shkak të mungesës së studimeve kombëtare dhe identifikimit aktiv në terren, numri real i fëmijëve të shfrytëzuar ekonomikisht mendohet të jetë ndjeshëm më i lartë.
Sipas organizatave, këta fëmijë përballen me rreziqe të shtuara për trafikim, shfrytëzim seksual, dhunë, manipulim dhe forma të tjera abuzimi. Për këtë arsye nevojitet forcimi i mekanizmave të identifikimit, referimit dhe mbrojtjes, si dhe ndjekja ligjore e çdo personi që përfiton nga shfrytëzimi ekonomik i fëmijëve.
Në këtë Ditë Botërore Kundër Punës së Fëmijëve, organizatat i bëjnë thirrje Qeverisë Shqiptare, bashkive dhe institucioneve përgjegjëse të ndërmarrin masa konkrete për m***en e fenomenit, forcimin dhe zgjerimin e shërbimeve ekzistuese, ngritjen e programeve të specializuara për fëmijët në situatë rruge dhe garantimin e mbrojtjes së çdo fëmije nga shfrytëzimi ekonomik.
Çdo fëmijë ka të drejtë të jetojë, të mësojë dhe të zhvillohet larg çdo forme shfrytëzimi. Mbrojtja e fëmijëve nuk mund të presë.
Kjo deklaratë mbështetet nga:
1. Linja Kombëtare e Këshillimit për Fëmijë – ALO 116 111
2. Qendra për të Drejtat e Fëmijëve në Shqipëri – CRCA/ECPAT Shqipëri
3. Save the Children Shqipëri
4. Shoqata Kombëtare për Edukim për Jetën – SHKEJ
5. Organizata Të Ndryshëm & Të Barabartë
6. VIZION OJF
7. Rrjeti Kombëtar për të Rinjtë në Shqipëri – ANYN
8. Linja Kombëtare e Internetit të Sigurt në Shqipëri – iSIGURT.al
9. Koalicioni për Arsimin në Shqipëri (ACE)
