15/10/2026
📣 Publikujemy wyjaśnienie, dlaczego KNSZZ „Ad Rem” wraz z trzema innymi organizacjami związkowymi 12 października br., po dwóch godzinach, zakończył swój udział w spotkaniu z przedstawicielami Ministerstwo Sprawiedliwości i w geście protestu opuścił salę.
📖 Zachęcamy do lektury! ⬇️
⚖️ Od ponad dwóch lat trwają prace nad ustawą o urzędnikach sądowych. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami nowe przepisy miały zacząć obowiązywać jeszcze w tej kadencji Sejmu.
W lutym br. przedstawiono nam wstępną wersję projektu i zobowiązano nas do jak najszybszego przekazania uwag*. Wiele proponowanych przepisów budziło wątpliwości, dlatego KNSZZ „Ad Rem” zaangażował do współpracy renomowaną kancelarię legislacyjną.
W kwietniu, po przekazaniu przez nas uwag, odbyło się kolejne spotkanie, podczas którego przedstawiono nieznacznie zmienioną wersję projektu. Ponownie przeprowadziliśmy burzliwą dyskusję nad przedstawionymi rozwiązaniami. Do rozmów w Ministerstwie Sprawiedliwości wróciliśmy dopiero teraz, po ponad pięciu miesiącach.
Z uzyskanych przez nas informacji wynika, że Ministerstwo przesłało do innych resortów ocenę skutków regulacji (OSR), ale bez samego projektu ustawy, w związku ze staraniami o wpisanie projektu do wykazu prac rządowych. Z OSR wynika, że zmieniono niektóre rozwiązania zawarte w pierwotnym projekcie ustawy. Nie udostępniono nam jednak najnowszej wersji projektu.
❗ Nie wiemy więc dokładnie, które nasze uwagi zostały uwzględnione, a które nie. Przede wszystkim Ministerstwo ani teraz, ani wcześniej nie przedstawiło nam projektów aktów wykonawczych dotyczących wynagrodzeń i siatki stanowisk.
Ustawy o urzędnikach sądowych nie da się uchwalić bez ustawy o pracownikach prokuratury, ponieważ obecne przepisy, wspólne dla obu grup zawodowych, mają zostać uchylone. Tymczasem regulacja dotycząca pracowników prokuratury jest dopiero opracowywana.
Obie ustawy wymagają również uzgodnień z Ministerstwem Finansów ze względu na ich znaczne skutki finansowe oraz uwzględnienia uwag Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Chodzi między innymi o dostosowanie projektów do nowych przepisów dotyczących jednakowego wynagradzania kobiet i mężczyzn za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości, w tym o przeprowadzenie wartościowania stanowisk. W wymiarze sprawiedliwości ten proces jeszcze się nie rozpoczął.
⏳ Rozumiemy, że te kwestie wymagają konsultacji i dopracowania. Prace trwają jednak tak długo, że obawiamy się, iż nie zakończą się przed końcem kadencji.
📋 Projekt zawiera także istotne rozwiązania bezkosztowe, niewymagające uzgodnień z resortami finansów i pracy. Dotyczą one między innymi konkursów na stanowiska dyrektorów i ich pozycji ustrojowej, kształtu stażu urzędniczego, ocen okresowych, odpowiedzialności dyscyplinarnej, urlopu dla poratowania zdrowia oraz przedstawicielstwa urzędników. Obejmują także zakaz strajku i innych akcji protestacyjnych, zakaz wyrażania poglądów politycznych, zakaz sprawowania mandatu radnego oraz zakaz podejmowania dodatkowych zajęć zarobkowych. Nad tą częścią projektu można pracować równolegle, ale Ministerstwo nie przedstawiło nam nawet poprawionej wersji tych rozwiązań.
Rozczarowuje także podejście Ministerstwa do kwestii asystentów sędziów. Z oceny skutków regulacji dowiedzieliśmy się również, że Ministerstwo nie zamierza wprowadzić mianowania asystentów sędziów, ponieważ uznaje to stanowisko jedynie za pierwszy etap kariery zawodowej w sądownictwie. Nie wiadomo jednak, o jaką karierę chodzi, skoro resort nadal nie chce otworzyć pozaaplikacyjnej ścieżki dostępu do zawodu sędziego. Gdy wcześniej próbowaliśmy rozmawiać o statusie zawodu asystenta sędziego i odpowiednim stosowaniu nowych przepisów do tej grupy zawodowej, byliśmy zbywani obietnicą odrębnego spotkania. Przez ponad dwa lata do niego nie doszło, a decyzję podjęto bez jakichkolwiek konsultacji.
Brak dialogu dotyczy także kuratorów sądowych. Choć projekt zmian ustawy o kuratorach sądowych trafił już do Departamentu Legislacyjnego, związki nie otrzymały tego dokumentu. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim zwiększenia uprawnień Ministra przy jednoczesnym ograniczeniu wpływu samorządu na sprawy dotyczące służby kuratorskiej, a także nowych ograniczeń, zasad odpowiedzialności i możliwości odwoływania osób funkcyjnych. Nierozwiązane pozostają natomiast problemy płacowe i warunki pracy. Nie wiadomo też, na jakim etapie są prace nad zmianami w postępowaniu wykonawczym w sprawach rodzinnych i opiekuńczych.
Ministerstwo nie prowadzi również rozmów dotyczących specjalistów zatrudnionych w opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów. Sytuacja w OZSS jest dramatyczna: jedna piąta zaplanowanych etatów pozostaje nieobsadzona, wynagrodzenia są niewspółmierne do obciążenia i wagi tej pracy, a na opinie w wielu sprawach rodzinnych trzeba czekać ponad 200 dni.
🎥 Po wyjściu z Ministerstwa wspólnie z innymi organizacjami nagraliśmy film, w którym wyjaśniliśmy pracownikom powody naszej decyzji. Możecie go zobaczyć w naszym poprzednim poście.
📢 Zaapelowaliśmy w nim również do Ministra Sprawiedliwości Waldemar Żurek oraz Wiceministrów Dariusz Mazur - Wiceminister Sprawiedliwości, Maria Ejchart - Wiceministra Sprawiedliwości i Sławomir Pałka, którzy nie uczestniczą w dialogu ze stroną społeczną, o poważne potraktowanie pracowników wymiaru sprawiedliwości, wzięcie odpowiedzialności za sytuację i powrót do merytorycznych, konkretnych rozmów.
🚨 Podkreśliliśmy, że w przeciwnym razie będziemy zmuszeni zmienić formę i miejsce komunikacji. ⚡️
📢 Udostępnijcie ten post, lajkujcie, komentujecie, aby nasz głos dotarł do jak największej liczby osób! ✊
*link do naszych uwag do projektu ustawy w komentarzu
