Stowarzyszenie Pracownia Etnograficzna

29/10/2026

Za nami kolejny cykl zajęć o Warszawie dla szkół podstawowych 🏙☺️ Tym razem w Szkoła Podstawowa nr 374 w Warszawie:

Uczniowie i uczennice wzięli udział w trzech zajęciach:
⛹ poznali grę w zośkę, krowę, kapslę czy cymbergaja i inne kiedyś popularne zabawy podwórkowe

🏭 wgłębili się w historię warszawskich podwórek i zaprojektowali własne wymarzone podwórko

😸 rozmawiali o zwierzętach w mieście, a szczególnie... o kotach, a także tworzyli wyjątkowe prace plastyczne ze zwierzętami w roli głównej

Etnograficzny cykl zajęć o Warszawie to dla dzieci okazja do kreatywnej zabawy i spotkania przez zabawę z dziedzictwem i współczesnością miasta. Dziękujemy Szkole Podstawowej nr 374 za zaproszenie 😁

Fot. Katarzyna Kamler
_______________________
Warsztaty odbywają się w ramach projektu „Edukuj z antropologią!” realizowanego przez Stowarzyszenie „Pracownia Etnograficzna” im. Witolda Dynowskiego. Projekt współfinansuje m.st. Warszawa.

28/10/2026

28/10/2026

Kolejne spotkanie z cyklu Nasi muzułmanie: islam od Bałkanów po Londyn #2 już w najbliższą środę!

🗓 środa 4 listopada
⌚ godz. 18:00
📍 Pracownia Duży Pokój

Tym razem porozmawiamy o islamie na Bałkanach. Spotkanie to świetna okazja, by dowiedzieć się więcej o wspólnotach muzułmańskich zakorzenionych kulturowo w tym regionie.

🔸Czy można w takim razie mówić o specyficznej odmianie islamu?
🔸Jak zmieniają go współczesne migracje z krajów muzułmańskich?
🔸Czy można mówić o islamie „prawdziwym” albo „autochtonicznym”?

Te pytania postawimy naszej gościni, dr Olimpii Dragouni, znawczyni Bałkanów i specjalistce od zagadnień islamskich w regionie.

Serdecznie zapraszamy! Link do wydarzenia w komentarzu.

__________________________
Cykl jest organizowany przez Pracownię Obszaru Postjugosłowiańskiego (Instytut Slawistyki Zachodniej i Południowej UW), Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk oraz Stowarzyszenie Pracownia Etnograficzna.

FINANSOWANIE: Projekt współfinansuje m. st. Warszawa.

27/10/2026

Przed Wami Maryna Sikhnevych, która podzieliła się z nami swoją historią w odcinku podcastu „Opowiedz mi swój język- wielojęzyczne światy migrantów w Polsce” poświęconym ukraińskiemu 🇺🇦

🟨 Maryna jest nauczycielką historii, która przyjechała do Polski w związku z wybuchem wojny w Ukrainie w 2022 roku. Po zamieszkaniu na warszawskich Bielanach została nauczycielką wspomagającą w lokalnej podstawówce. W podcaście dzieli się swoją niezwykłą, osobistą drogą do opanowania języka polskiego.

🟨 Rozmowa to fascynująca opowieść o tym, jak język kształtuje nasz charakter i dlaczego bez znajomości lokalnej mowy możemy czuć się „zamknięci jak kotek w klatce”.

🟨 Posłuchaj o tym, jak to jest budować swoją tożsamość na nowo – słowo po słowie.

👂🏻 Odcinek znajdziesz na platformach streamingowych: Soundcloud, Spotify i YouTube oraz na naszej stronie (link w komentarzu).
_____________________________
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego „Różnorodność Językowa” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.

Patronaty i matronaty:
EthnoPassion
Kontynenty
Pismo Folkowe
Kurdistan Regional Government Representation in Poland
Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola m. st. Warszawy, Poliglotka - dziękujemy za możliwość skorzystania z sali

27/10/2026

Niechorz, końcówka lat 90. Grupa młodzieży siedzi na przystanku i czyta mapy etnograficzne. Typowa sytuacja ;)

A mapy Niechorza i Zalesia można zamówić na naszej stronie! Link w komentarzu ⬇

Fot. Zuzanna Michałek

26/10/2026

🏙 Czy mieliście kiedyś wrażenie, że poruszanie się po mieście wymaga od Was znajomości niepisanych zasad?

Takie wrażenie towarzyszyło Michałowi Janowi Grzegorzewskiemu, kiedy wędrował przez Tajpej. Zainspirowało go to do napisania tekstu „Doświadczając Tajpej. Cztery kompetencje miasta”.

Tekst to fascynująca analiza miejskich „umiejętności, których nie sposób nauczyć się z mapy”.

🏙 jaką rolę w życiu tajpejskiej ulicy pełnią qílóu (騎樓), czyli półprywatne podcienia?

🌆 co się dzieje, gdy rodzina wystawia stół na ulicę przed sklepem i wspólnie je przy nim kolację?

🌇 jak poruszać się w przestrzeni z mnóstwem innych ludzi, jednocześnie zapewniając im prywatność?

🌃 jaką mapę miasta warto mieć w głowie, kiedy klimat nieustannie stawia użytkownikowi/użytkowniczce miasta wyzwania?

W tekście znajdziecie uważny i szczegółowy opis zachowań mieszkańców i mieszkanek miasta Tajpej w przestrzeni publicznej.

W części z nich być może rozpoznacie polskie zwyczaje – jak intuicyjne ustawianie się w kolejkę. Część może być ciekawym uzupełnieniem tego, co wiemy o Tajwanie i jego kulturze.

👉 Cały tekst znajdziecie na stronie podroze.etnograficzna. pl (link w komentarzu).

📷 Michał Jan Grzegorzewski
________________________________
Tekst powstał w ramach projektu pn. „Podróże z antropologią” realizowanego przez Stowarzyszenie „Pracownia Etnograficzna” im. Witolda Dynowskiego. Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.

23/10/2026

Już można zamówić najnowsze mapy etnograficzne – Niechorza i Zalesia! 🗺

Prościutko ze szpalty trafiły do mieszkańców i mieszkanek tych dwóch wsi, a teraz mogą trafić także do Was!

A znajdziecie w nich odpowiedzi na pytania:
🔸 Dlaczego spółdzielnia mieszkaniowa w Niechorzu nazywa się „Krokus”?
🔸 Skąd mogły się wziąć nazwy części Zalesia, takie jak Brink, Gehega czy Korea?
🔸 Jaki związek mają sylwester i wycieraczki sprzed mieszkań niechorskich bloków?
🔸 Gdzie robiły swoje bazy i domki kolejne pokolenia zalesiańskich dzieci?
..a także przedwojenny przepis na babkę 🥧

Mapy etnograficzne gminy Sępólno Krajeńskie, z których mapy Niechorza i Zalesia są piątą i szóstą publikacją, to niezwykły portret regionu i jego mieszkańców.

Pozwala lepiej zrozumieć, jak w przestrzeni wsi funkcjonowały PGRy, jak układały się relacje polsko-niemieckie w wieloetnicznych wspólnotach, a także, jak współcześnie mieszkańcy kształtują swoje miejsce życia.

📩 Mapy można zamówić za darmo przez formularz na naszej stronie - link w komentarzu.

Fot. Anna Bińka

23/10/2026

Poznajemy dziedzictwo Elektrowni Powiśle z grupą młodzieży ze Szkoły Podstawowej nr 41 przy ul. Drewnianej 🕵️

👉 Na poprzednich zajęciach uczniowie i uczennice zastanawiali się, jakim tematem chcieliby się zająć. Okazało się, że najwięcej emocji i zainteresowania budzą tematy związane z gastronomicznym krajobrazem Powiśla, a w szczególności Elektrownia Powiśle 🏭

👉 Ten zespół budynków od ponad 100 lat jest częścią krajobrazu Powiśla. Od 1904 do 2001 roku elektrownia zaopatrywała miasto w prąd, a od 2020 roku pełni nową funkcję − centrum handlowo-gastronomicznego.

👉 Dla uczniów i uczennic ze szkoły przy Drewnianej Elektrownia jest ważnym i ciekawym miejscem (nic dziwnego, skoro znajduje się naprzeciwko szkoły!). Bywają tam po lekcjach, spotykają się, mają swoje ulubione miejsca w foodhallu.

👉 Podczas badań terenowych, które przeprowadzą wspólnie z edukatorkami z Pracowni Etnograficznej spróbują się dowiedzieć, kto jeszcze korzysta z tej przestrzeni i dlaczego 🕵️

👉 Poznają także historię miejsca i odkryją, jak przebudowa budynku elektrowni wpłynęła na mieszkańców Powiśla.

________________________________
Zadanie publiczne „Nasze miasto. Dziedzictwo i różnorodność Warszawy” jest współfinansowane ze środków m. st. Warszawy.

Szkoła Podstawowa nr 41 z Oddziałami Integracyjnymi

22/10/2026

[EDIT: Link do nagrania debaty w komentarzu]

Dziękujemy za wspaniałe spotkanie Koniec poniemieckiego. Rozmowa o naszych „tak zwanych”!

Sala pękała w szwach – to pokazuje, jak ważny jest ten temat dla wielu ludzi. A o czym rozmawialiśmy?

🧩 o kategorii „poniemieckiego”, która z jednej strony jest szersza niż „Ziemie Odzyskane”, a z drugiej strony nie uwzględnia innych mieszkańców, którzy swoje miejsca życia dzielili z Niemcami. Czy powinniśmy zatem mówić o pożydowskim, połużyckim, połemkowskim?

🧩 o nostalgii za tym, co niemieckie i o tym, gdzie ona może zaprowadzić: do wydania kubka promującego gminę z jej znanym przedwojennym mieszkańcem, który był… nazistą, ale też do tłumaczenia trudności zmianą granic, czy do szczerej pasji obejmującej zainteresowanie lokalnym dziedzictwem różnych epok

🧩 o pięknych przykładach budowania solidarności z dawnymi mieszkańcami przez wspólnotę doświadczenia wysiedlenia – jak w okolicach Żor, gdzie mieszkańcy upamiętniają wysiedlonych Łużyczan, z którymi wszak nigdy się nie spotkali

🧩 o tym, co „poniemieckość” znaczy współcześnie dla mieszkańców regionów Polski dawniej należących do Niemiec – dla drugiego, trzeciego, czwartego pokolenia. Czy ta kategoria ma dla nich znaczenie?

Dziękujemy gościniom: dr Małgorzacie Bukiel, dr. hab. Karolinie Ćwiek-Rogalskiej i dr Małgorzacie Łukianow oraz prowadzącej, dr Helenie Patzer za ciekawą i wielowątkową dyskusję.

______________________________
Projekt Pracownia Warecka, w ramach którego odbywa się wydarzenie, współfinansuje m. st. Warszawa.

Debata „Koniec poniemieckiego. Rozmowa o naszych «tak zwanych»” jest współfinansowana ze środków UE ERC, Spectral Recycling, 101041946). Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej. Unia Europejska ani organ przyznający dotację nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Organizatorzy wydarzenia: Stowarzyszenie „Pracownia Etnograficzna”, Pracownia Duży Pokój, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Wydział Socjologii Uniwersytet Warszawski, Spectral Recycling - ERC Starting Grant, Instytut Zachodni im. Zygmunta Wojciechowskiego, Center for Research on Social Memory/Centrum Badań nad Pamięcią Społeczną, Polish Memory Studies Group

21/10/2026

Już jest! Pierwszy odcinek podcastu „Opowiedz mi swój język – wielojęzyczne światy migrantów w Polsce” 🎧

Rozmawiamy w nim z Wang o języku, czy raczej językach chińskich. Język jest punktem wyjścia do rozmowy o spotkaniu kultur, złożonej tożsamości i o tym, dlaczego pochwała „jak ładnie mówisz po polsku!” wcale nie musi być miła.

🟢 Czego może nauczyć się Chińczyk studiując sinologię w Polsce?
🟢 Kim w Chinach jest „słona ryba”?
🟢 W którym języku jest większe pole do niedopowiedzeń?

Posłuchaj pierwszego odcinka podcastu, aby poznać odpowiedź! Odcinek znajdziesz na platformach streamingowych: Soundcloud, Spotify i YouTube oraz na naszej stronie (link w komentarzu).
_____________________________
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego „Różnorodność Językowa” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.

Patronaty i matronaty:
EthnoPassion
Kontynenty
Pismo Folkowe
Kurdistan Regional Government Representation in Poland
Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola m.st. Warszawy, Poliglotka - dziękujemy za możliwość skorzystania z sali