Еко-свест Вевчани

17/06/2026

🌍 На 17 јуни, кога го одбележуваме Светскиот ден за борба против сушата и пустинувањето, глобалниот фокус е ставен на една критична, но често заборавена тема: „Пасишта: Препознај. Почитувај. Обнови.“ 🌾
Кај нас, оваа тема има конкретно име, лице и прекалени раце. Го има дедо Томе. Со своите над 80 години, дедо Томе е живата историја на планината Јабланица. Целиот свој животен век го поминал на овие височини, буден со зората, чекорејќи по пасиштата и грижејќи се за своето стадо. Тој и планината дишат како едно. Но, времето си го прави своето - како што му натежнуваат годините, така неговите чекори стануваат побавни, а неговата активност на планината полека се намалува.
За жал, дедо Томе не е единствениот кој се повлекува. Јабланица, како и многу наши планини, останува без своите чувари. Бројот на овчари во регионот драстично се намалува, а со нив згаснува и една вековна традиција.
Зошто ова е важно за борбата против сушата? Овогодинешната тема нè потсетува на три клучни работи:
❗Препознај: Традиционалното овчарство не е само занает, туку еколошка мисија. Пасиштата кои не се пасат правилно, го губат својот биодиверзитет, деградираат и стануваат многу поподложни на суши и шумски пожари.
👏Почитувај: Мора да им оддадеме длабока почит на луѓето како дедо Томе, кои со децении, со својот труд, го одржуваа еколошкиот баланс на нашите планини.
🌿Обнови: Ако сакаме да ги заштитиме нашите природни ресурси од климатските промени, мора да најдеме начин да го обновиме животот во руралните средини и да ги поддржиме младите сточари.
Токму во насока на оваа глобална мисија, Еко-свест во наредниот период планира да работи на реставрација на пасишта, со цел да им се врати еколошкиот баланс и виталноста на овие предели.
Да ја препознаеме вредноста на пасиштата пред да биде предоцна. Да ги чуваме луѓето кои ги негуваат, за да ја сочуваме природата што нè храни! 💚

15/06/2026

🛶 Од Охридското Езеро до Црн Дрим: Весламе за чисти води! 🌊
Денеска, водите во Струга беа сведоци на една прекрасна заедничка акција. Учениците и дел од професорите од СОУ „Д-р Ибрахим Темо“ и СОУ „Нико Нестор“ со помош од Спортскиот Клуб Соларис, ги здружија силите и уживаа во кајакарење, чувствувајќи ја моќта и убавината на нашите води.

Но, ова не беше само обично дружење. Кајакарењето на местото каде што езерото го раѓа Црн Дрим нè потсети на една важна вистина: во природата сè е поврзано.

Зошто денешниот ден е важен за подигнување на еко-свеста?

💧 Водата е живот, а не канта за отпадоци: Охридското Езеро е светско природно богатство, а Црн Дрим е неговиот крвоток. Нивната иднина зависи од нашите секојдневни навики. Време е да кажеме СТОП за невнимателното фрлање отпад во речните корита и езерските води.

🌊 Сè е поврзано – од езерото до реката: Секоја капка што ја чуваме во Охридското Езеро е истата капка што тече низ Црн Дрим. Заштитата на езерото е воедно и заштита на реката и на целиот биодиверзитет што зависи од неа.

🤝 Заедничка одговорност: Исто како што денес веславме во тимови и си помагавме на водата, така мораме и заеднички, како заедница, да ја подигнеме јавната свест за заштита на водните ресурси.

🌱 Младите како чувари на иднината: Енергијата на учениците денес покажа дека новите генерации се подготвени да бидат вистински гласноговорници за екологијата и зачувувањето на чистата вода.

Со денешното еколошко веслање (кое не остава никаква трага зад себе), младите од „Ибрахим Темо“ и „Нико Нестор“ покажаа дека се подготвени да бидат вистински чувари на Струга – градот на мостовите, поезијата и чистата вода! 🌿✨

Погледнете ја нашата денешна водена авантура! 👇📸

Активноста е дел од проектот „We Grow With The Flow – Youth For Rivers“, кој го спроведуваме во партнерство со GAIA Kosovo и Eco-team преку BOOST Balkans програмата, со поддршка од AFD - Agence Française de Développement и ALDA Balkans

03/06/2026

Од теренско истражување – директно во кабинетот на градоначалникот.

По неколкумесечна напорна работа, теренски обуки на Јабланица, посети на институции и детални анализи во рамки на проектот „Растеме со текот на реките - младите за реките“, ја лоциравме најкритичната точка во нашиот регион: изворите во Шум.

Станува збор за главниот извор на вода за пиење за Струга и околината. Поради порозната карстна почва, водата природно не се филтрира доволно, што значи дека без соодветни заштитни зони, сите ние сме изложени на секојдневен ризик од загадување со отпадни води и пестициди.

Денес го посетивме Градоначалникот на Општина Струга и официјално му го доставивме нашето барање со 4 клучни мерки.

🎉 Особено ни е драго и сме неизмерно среќни што за време на средбата дознавме дека голем дел од овие мерки веќе се во фаза на изработка и поставување! Ова е огромен доказ дека гласот на младите има моќ да ги придвижи работите напред.

📋 Еве кои се 4-те клучни мерки од нашето барање (и на што веќе се работи):
🚧 Физичка заштита (Зона I): Итно поставување на висока ограда околу изворите и строга забрана за пристап на неовластени лица и животни.

📜 Законска регулација (Зона II и III): Изработка на стручен Елаборат со кој строго ќе се забранат септички јами, хемикалии и интензивно земјоделство во околината.

📊 24-часовен мониторинг: Поставување на дигитални сензори кои во реално време ќе ја следат исправноста на водата пред таа да влезе во водоводот.

👁️ Транспарентност: Задолжително јавно објавување на месечните анализи за квалитетот на водата на веб-страницата на Општината.

Ние го направивме нашиот дел – лоциравме, научивме и реагиравме, а Општината покажа подготвеност за акција. Продолжуваме будно да го следиме процесот до целосна реализација на сите зони.

Активноста е дел од проектот „We Grow With The Flow – Youth For Rivers“, кој го спроведуваме во партнерство со GAIA Kosovo и Eco-team преку BOOST Balkans програмата, со поддршка од AFD - Agence Française de Développement и ALDA Balkans

02/06/2026

🚀 Изминативе денови беа исполнети со неверојатна енергија, дружење и една заедничка мисија!

Млади ентузијасти од Вевчани, Струга, Колашин и Ранилуг се собраа во преубавото Штрпце, во самите пазуви на Шар Планина. Нивната цел? Да ги здружат силите, да споделат искуства и да создадат моќни еколошки иницијативи за заштита на нашите реки! 🌊✨

💡 Како се калеше знаењето?
Немаше место за класични и досадни предавања! Преку супер интересни тематски сесии, акција на терен, неформално образование и тимска работа, учесниците „ги засукаа ракавите“. Научија како со практични и аналитички вештини да му застанат на патот на еден од најголемите предизвици – загадувањето на реките. 💪📝

🎉 Работа, но и многу забава!
Покрај сериозните еко-теми, работилницата беше совршена прилика за поврзување. Младите го претставија своето културно наследство, а низ многу смеа, игри и дружење, се родија нови пријателства кои дефинитивно ќе продолжат да траат и по завршувањето на оваа авантура. 🤝❤️

🙌Активноста е дел од проектот „We Grow With The Flow – Youth For Rivers“, кој го спроведуваме во партнерство со GAIA Kosovo и Eco-team преку BOOST Balkans програмата, со поддршка од AFD - Agence Française de Développement и ALDA Balkans.

01/06/2026

26/05/2026

🌿 Денеска бевме домаќини на најљубопитните млади истражувачи! 🕵️‍♂️✨

Имавме прекрасен ден исполнет со дружење, учење и многу забава со учениците од ООУ „Јосип Броз Тито“ - Струга и ПОУ „Јонче Крежески“ с. Мислешево. Нашата денешна еко-работилница ја поделивме во два возбудливи дела:

1️⃣ Авантура во Трајната поставка за природа: Учениците се запознаа со неверојатниот растителен и животински свет (флората и фауната) на Заштитеното подрачје „Вевчански Извори“. Игравме едукативен квиз каде децата ги бараа одговорите скриени низ изложбата, а на крајот сите напишаа свои ветувања со кои се обврзаа дека ќе ја чуваат природата. ❤️🌳
2️⃣ Теренско истражување на Вевчанските Извори: Се претворивме во вистински научници! Излеговме на терен и преку искуствено учење видовме како се прави научно истражување под отворено небо. Одблиску ја истражувавме магијата на изворите и научивме како да го препознаеме биодиверзитетот околу нас. 💧🐜🌿

Горди сме на овие умни дечиња кои покажаа дека иднината на нашата природа е во сигурни раце! 🌍💪

Активностите се дел од проектот „Поддршка на одржливо управување со Споменикот на Природа Вевчански Извори - Фаза 2“ спроведуван од Eko-svest, а финансиран од Prespa Ohrid Nature Trust - PONT

#заеднозаприродата

22/05/2026

20/05/2026

16/05/2026

🌿Во СОУ „Нико Нестор“ – Струга се одржа работилница за Sustainable Fashion, каде учениците од текстилно-кожарската струка имаа можност да научат како модата може да биде одржлива и пријателска кон природата.
Под менторство на Вилета Куцуловска (SAVE) и Тијана Цресензи (Vinstreet), тие се запознаа со значењето на природните материјали, рециклирањето и повторната употреба, како и со влијанието на прекумерното производство врз животната средина.
🎨 Креативноста на учениците се изрази преку техники на печатење постери на текстил и везење, инспирирани од дигиталните илустрации на Енкел Дика. Голема благодарност до професорката Славица Негриеска за поддршката и до учениците за нивната енергија и ентузијазам.
✨ Заедно со нашите партнери од Europe House Struga, продолжуваме да ја градиме свеста за значењето на планината Јабланица и потребата од нејзина заштита.

15/05/2026