10/28/2026
𝚬𝚪𝚱𝚼𝚱𝚲𝚰𝚶𝚺 𝚻𝚶𝚼 𝚺𝚬𝚩𝚨𝚺𝚳𝚰𝛀𝚻𝚨𝚻𝚶𝚼 𝚨𝚸𝚾𝚰𝚬𝚷𝚰𝚺𝚱𝚶𝚷𝚶𝚼 𝚱𝚨𝚴𝚨𝚫𝚨 𝛋. 𝚨𝚷𝚶𝚺𝚻𝚶𝚲𝚶𝚼
𝚬𝚷𝚰 𝚻𝚮 𝚬𝚯𝚴𝚰𝚱𝚮 𝚬𝚷𝚬𝚻𝚬𝚰𝛀 𝚻𝚮𝚺 𝟐𝟖ης 𝚶𝚱𝚻𝛀𝚩𝚸𝚰𝚶𝚼 𝟏𝟗𝟒𝟎
8 Οκτωβρίου 2026
«Στήκετε οὖν ἐν τῇ ἐλευθερίᾳ ᾗ Χριστὸς ἡμᾶς ἠλευθέρωσε»
(Γαλ. 5,1)
Προς τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο, τον ευαγή Ιερό Κλήρο, τις Μοναστικές Αδελφότητες, τους εντιμολογιωτάτους Άρχοντες του Οικουμενικού Πατριαρχείου, τα Εκκλησιαστικά Συμβούλια των Ελληνορθοδόξων εκκλησιών και κοινοτήτων, τους Διευθυντές και Εκπαιδευτικούς των Ημερησίων και Απογευματινών Ελληνικών Σχολείων, τη μαθητιώσα Νεολαία και άπαν το χριστεπώνυμο πλήρωμα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Καναδά.
Αγαπητοί μου Πατέρες και αδελφοί,
Προσφιλέστατα εν Κυρίω τέκνα,
Με αισθήματα βαθιάς εθνικής συγκινήσεως, ιστορικής ευγνωμοσύνης και πνευματικής υπερηφάνειας τιμούμε την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940, μία κορυφαία στιγμή της νεότερης ελληνικής ιστορίας, κατά την οποία το ελληνικό έθνος ανέδειξε με απαράμιλλο σθένος την αφοσίωσή του στα πανανθρώπινα ιδεώδη της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Το ιστορικό «ΟΧΙ» υπερέβη τα όρια μιας πολιτικής και στρατιωτικής αποφάσεως. Αποτέλεσε έκφραση συλλογικής ηθικής συνειδήσεως και ιστορικής ευθύνης, επιβεβαιώνοντας ότι η ελευθερία δεν συνιστά απλώς πολιτικό δικαίωμα, αλλά θεμελιώδη προϋπόθεση της ανθρώπινης υπάρξεως και της πνευματικής ολοκληρώσεως του προσώπου.
Η Αγία Γραφή διακηρύσσει: «Οὗ δὲ τὸ Πνεῦμα Κυρίου, ἐκεῖ ἐλευθερία» (Β Κορ. 3,17).
Η αποστολική αυτή διδασκαλία προσδίδει στην έννοια της ελευθερίας βαθύτερο θεολογικό περιεχόμενο, καθώς την συνδέει με την αλήθεια, την υπευθυνότητα και την εν Χριστώ αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Η πνευματική ελευθερία δεν ταυτίζεται με την εθνική ανεξαρτησία, αποτελεί όμως θεμελιώδη πηγή ηθικής εμπνεύσεως για την υπεράσπιση της ανθρώπινης αξίας.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, ως διαχρονική πνευματική τροφός του Γένους, συμπαραστάθηκε στις ιστορικές δοκιμασίες του ελληνικού λαού, καλλιεργώντας την πίστη, την ελπίδα και την αντοχή. Με την προσευχή, τη θυσιαστική διακονία και την αδιάλειπτη μαρτυρία της υπενθύμιζε ότι η αληθινή δύναμη του ανθρώπου θεμελιώνεται στην εμπιστοσύνη προς τον Θεό και στην έμπρακτη αγάπη προς τον συνάνθρωπο.
Η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου δεν αποτελεί μόνον ευκαιρία αναδρομής στο ιστορικό παρελθόν, αλλά και πρόσκληση σε δημιουργικό αναστοχασμό. Η διατήρηση της εθνικής μνήμης προϋποθέτει παιδεία, ιστορική αυτογνωσία και συνειδητή μετάδοση των πνευματικών και πολιτιστικών αξιών στις επόμενες γενιές.
Ιδιαιτέρως απευθύνομαι με πατρική αγάπη προς τους μαθητές και τις μαθήτριες των Ημερησίων και Απογευματινών Ελληνικών Σχολείων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής μας, καθώς και προς τους αφοσιωμένους εκπαιδευτικούς και γονείς, οι οποίοι διακονούν με συνέπεια το υψηλό έργο της ελληνόγλωσσης παιδείας.
Η ελληνική γλώσσα δεν αποτελεί απλώς μέσο επικοινωνίας, αλλά φορέα ιστορικής μνήμης, φιλοσοφικής σκέψεως, θεολογικής παραδόσεως και πολιτιστικής αυτοσυνειδησίας. Είναι η γλώσσα στην οποία διατυπώθηκε το Ευαγγέλιο και εκφράσθηκε σημαντικό μέρος της θεολογικής σοφίας των Αγίων Πατέρων.
Η βιβλική προτροπή «Καὶ διηγήσῃ τῷ υἱῷ σου» (Έξ. 13,8) αναδεικνύει τη διαχρονική ευθύνη κάθε γενεάς να μεταδίδει στους νεότερους την ιστορική και πνευματική της παρακαταθήκη.
Η ευθύνη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον Ελληνισμό της Διασποράς, όπου η διατήρηση της γλώσσας, της πίστεως και των παραδόσεών μας συνιστά πράξη πολιτιστικής συνέχειας και δημιουργικής παρουσίας.
Ως Ελληνορθόδοξοι του Καναδά, καλούμαστε να διαφυλάσσουμε με υπευθυνότητα την ιστορική μας ταυτότητα, παραμένοντας συγχρόνως ενεργά και δημιουργικά μέλη της καναδικής κοινωνίας. Η ευγνωμοσύνη μας προς τη φιλόξενη αυτή χώρα εκφράζεται με τον σεβασμό στους δημοκρατικούς της θεσμούς, την προαγωγή της κοινωνικής συνοχής και τη διακονία του κοινού αγαθού.
Αγαπητά μου παιδιά,
Κατά τη σημερινή εθνική επέτειο, αποτίουμε ευλαβικό φόρο τιμής στους ήρωες και στους πεσόντες του 1940, οι οποίοι με την αυταπάρνηση και τη θυσία τους κατέστησαν την ελευθερία πολύτιμη ιστορική κληρονομιά και διαρκή ηθική ευθύνη.
Ας αποτελέσει η μνήμη τους πηγή εμπνεύσεως για μία κοινωνία θεμελιωμένη στην ειρήνη, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και τον σεβασμό της ανθρώπινης προσωπικότητας. Διότι, όπως μας διδάσκει ο Απόστολος Παύλος, «Ὑμεῖς γὰρ ἐπ’ ἐλευθερίᾳ ἐκλήθητε, ἀδελφοί· […] διὰ τῆς ἀγάπης δουλεύετε ἀλλήλοις» (Γαλ. 5,13).
Εύχομαι ολοκαρδίως ο Πανάγαθος Θεός, διά πρεσβειών της Υπεραγίας Θεοτόκου, να ευλογεί την Ελλάδα, την Κύπρο, τον Καναδά και τον απανταχού Ελληνισμό, χαρίζοντας σε όλους ειρήνη, ενότητα, πνευματική πρόοδο και ακλόνητη προσήλωση στις αιώνιες αξίες της πίστεως και της ελευθερίας.
𝚭ήτω η 28η Οκτωβρίου 1940!
𝚭ήτω η Ελλάδα και ο απανταχού Ελληνισμός!
Μετά πατρικής αγάπης και εγκαρδίων ευχών,
† 𝚶 𝚱𝚨𝚴𝚨𝚫𝚨 𝚨𝚷𝚶𝚺𝚻𝚶𝚲𝚶𝚺
Υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Αρκτικής
𝐄𝐍𝐂𝐘𝐂𝐋𝐈𝐂𝐀𝐋 𝐎𝐅 𝐇𝐈𝐒 𝐄𝐌𝐈𝐍𝐄𝐍𝐂𝐄 𝐀𝐑𝐂𝐇𝐁𝐈𝐒𝐇𝐎𝐏 𝐀𝐏𝐎𝐒𝐓𝐎𝐋𝐎𝐒 𝐎𝐅 𝐂𝐀𝐍𝐀𝐃𝐀
𝐎𝐍 𝐓𝐇𝐄 𝐍𝐀𝐓𝐈𝐎𝐍𝐀𝐋 𝐀𝐍𝐍𝐈𝐕𝐄𝐑𝐒𝐀𝐑𝐘 𝐎𝐅 𝐎𝐂𝐓𝐎𝐁𝐄𝐑 𝟐𝟖, 𝟏𝟗𝟒𝟎
“𝑆𝑡𝑎𝑛𝑑 𝑓𝑎𝑠𝑡 𝑡ℎ𝑒𝑟𝑒𝑓𝑜𝑟𝑒 𝑖𝑛 𝑡ℎ𝑒 𝑙𝑖𝑏𝑒𝑟𝑡𝑦 𝑏𝑦 𝑤ℎ𝑖𝑐ℎ 𝐶ℎ𝑟𝑖𝑠𝑡 ℎ𝑎𝑠 𝑚𝑎𝑑𝑒 𝑢𝑠 𝑓𝑟𝑒𝑒.”
(Galatians 5:1)
To His Grace the Bishop, the Reverend Clergy, the Monastic Brotherhoods and Sisterhoods, the Esteemed Archons of the Ecumenical Patriarchate, the Parish Councils of our Greek Orthodox Churches and Communities, the Principals and Educators of our Greek Day and Afternoon Schools, our Beloved Students and Youth, and all the Christ-loving Faithful of the Greek Orthodox Archdiocese of Canada.
𝐁𝐞𝐥𝐨𝐯𝐞𝐝 𝐅𝐚𝐭𝐡𝐞𝐫𝐬 𝐚𝐧𝐝 𝐁𝐫𝐞𝐭𝐡𝐫𝐞𝐧 𝐢𝐧 𝐂𝐡𝐫𝐢𝐬𝐭,
𝐌𝐲 𝐃𝐞𝐚𝐫𝐥𝐲 𝐁𝐞𝐥𝐨𝐯𝐞𝐝 𝐒𝐩𝐢𝐫𝐢𝐭𝐮𝐚𝐥 𝐂𝐡𝐢𝐥𝐝𝐫𝐞𝐧,
With profound national pride, historical gratitude, and spiritual reverence, we commemorate the anniversary of October 28, 1940, a defining moment in modern Greek history, when the Hellenic nation demonstrated extraordinary courage and unwavering devotion to the universal ideals of freedom, justice, and human dignity.
The historic “OXI” (NO) transcended the boundaries of a political or military decision. It constituted a collective expression of moral consciousness and historical responsibility, affirming that freedom is not merely a political entitlement, but a fundamental prerequisite for human existence and the spiritual fulfillment of the human person.
Holy Scripture proclaims: “Where the Spirit of the Lord is, there is liberty” (2 Corinthians 3:17).
This apostolic teaching invests the concept of freedom with profound theological significance, associating it with truth, moral responsibility, and the dignity of the human person in Christ. Spiritual freedom, while distinct from national independence, nevertheless provides an enduring source of moral inspiration for the defense of human dignity and the preservation of fundamental human values.
The Orthodox Church, as the spiritual nurturer and guardian of the Hellenic people throughout the centuries, has remained steadfast amid their historical trials and tribulations, cultivating faith, hope, and perseverance. Through prayer, sacrificial ministry, and her uninterrupted witness to the Gospel, the Church has continually affirmed that authentic human strength is rooted in trust in God and expressed through selfless love for one’s fellow human beings.
The anniversary of October 28 is therefore not simply an occasion to commemorate a glorious historical past. It is equally an invitation to thoughtful reflection and renewed responsibility. The preservation of our national memory requires education, historical self-awareness, and the deliberate transmission of our spiritual and cultural inheritance to succeeding generations.
With particular paternal affection, I address the students of the Greek Day and Afternoon Schools throughout our Holy Archdiocese, together with their dedicated educators and parents, who faithfully undertake the noble responsibility of preserving and transmitting Hellenic education.
The Greek language is far more than an instrument of communication. It is a living repository of historical memory, philosophical inquiry, theological expression, and cultural identity. It is the language in which the New Testament was written and through which much of the theological wisdom of the Holy Fathers was articulated and transmitted to the Christian world.
The biblical exhortation, “And you shall tell your son” (Exodus 13:8), underscores the enduring responsibility of each generation to communicate its historical and spiritual inheritance to those who follow.
This sacred obligation assumes particular significance for Hellenism in the Diaspora, where the preservation of our language, Orthodox faith, and cultural traditions constitutes both an affirmation of historical continuity and a meaningful contribution to contemporary society.
As Greek Orthodox Christians in Canada, we are called to preserve our historical and spiritual identity with conscientious dedication, while remaining active, responsible, and constructive members of Canadian society. Our gratitude toward this welcoming nation finds authentic expression in our respect for its democratic institutions, our commitment to social cohesion, and our willingness to contribute to the common good.
My Beloved Spiritual Children, on this solemn national anniversary, we pay reverent tribute to the heroes and fallen defenders of 1940, whose courage, self-sacrifice, and devotion transformed freedom into a precious historical inheritance and an enduring moral responsibility.
May their memory inspire us to cultivate a society founded upon peace, justice, solidarity, and respect for the inherent dignity of every human person. As the Apostle Paul reminds us: “For you, brethren, have been called to liberty; […] through love serve one another” (Galatians 5:13).
It is my heartfelt prayer that our All-Merciful God, through the intercessions of the Most Holy Theotokos, may continue to bless Greece, Cyprus, Canada, and Hellenism throughout the world, granting to all the gifts of peace, unity, spiritual advancement, and unwavering commitment to the enduring values of faith and freedom.
𝐙𝐞𝐢𝐭𝐨 !! 𝐭𝐡𝐞 𝐚𝐧𝐧𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐚𝐫𝐲 𝐨𝐟 𝐎𝐜𝐭𝐨𝐛𝐞𝐫 𝟐𝟖, 𝟏𝟗𝟒𝟎!
𝐆𝐨𝐝 𝐛𝐥𝐞𝐬𝐬 𝐆𝐫𝐞𝐞𝐜𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐇𝐞𝐥𝐥𝐞𝐧𝐢𝐬𝐦 𝐭𝐡𝐫𝐨𝐮𝐠𝐡𝐨𝐮𝐭 𝐭𝐡𝐞 𝐰𝐨𝐫𝐥𝐝!
With paternal love and heartfelt prayers,
+𝐀𝐏𝐎𝐒𝐓𝐎𝐋𝐎𝐒
Archbishop of Canada
Exarch of all Arctic
