Nhất Phương Hồng - "Nói được - Làm được"

Home
Australia
Werribee, VIC
Nhất Phương Hồng - "Nói được - Làm được"

Bạn không cần là Bố Mẹ hoàn hảo, bạn chỉ cần cười cùng con mỗi ngày.

30/10/2026

26 NĂM TRƯỚC và bây giờ...
Câu chuyện của Trinh Xuan Chung

Năm 2000, có một cậu học trò cấp hai hay chạy đến quán bánh đúc nóng của bà Nhàn lúc người ta sắp dọn hàng — không phải để mua, mà để xin phần cháy dưới đáy nồi, thứ thơm hơn cả cơm cháy.

Cậu học trò đó là mình. Quán ấy ở khu C4 Trung Tự, Hà Nội — bây giờ vẫn còn, bà chủ đã bán hơn ba mươi năm, chắc không còn nhớ mặt mình nữa. Nhưng mình thì nhớ. Mình học Lê Quý Đôn ở Hà Nội, rồi có một thời gian đi xa, sang Thiên Tân. Xa nhà mới biết mình nhớ không chỉ một món ăn, mà nhớ cả một con phố, một mùa đông, một người bán hàng.

Sau này đi làm, mình từng đi tìm nhiều sản vật Việt — gạo ST25 ruộng tôm, nước mắm Phú Quốc — trước khi dừng lại ở một câu hỏi mình vẫn tự hỏi mỗi ngày: điều gì khiến một hương vị trở thành của một vùng đất? Có lẽ không phải công thức gì cao siêu, mà vì nó chỉ sinh ra được ở đúng một nơi, một mùa, không nơi nào làm giống được.

Năm 2024, mình lập Tinh Hoa Việt ở TP.HCM, bắt đầu với đúng một thứ như vậy — mật ong hoa bạc hà trên cao nguyên đá Đồng Văn, mỗi năm chỉ nở một mùa.

Hai mươi mấy năm sau cậu học trò xin phần cháy, mình đi gần hết đất nước để giữ lại một hương vị chỉ có một mùa trong năm. Câu chuyện đầy đủ mình kể trong Tạp Chí Sống Có Hiếu số 6, link đọc trọn mình để dưới comment, ai tò mò thì ghé đọc thử.

30/10/2026

🎉 I recently helped Vy Pham, Nguyen Huynh Thu Truc and Nhất Ngọc Ngân earn the conversation starter badge! It's exciting to support them and be a part of their community. Check out their content and give them a follow if you enjoy it.

30/10/2026

MỘT BUỔI CHƠI NĂM CHẶNG: TRẺ BIẾT MÌNH HỌC ĐỂ LÀM GÌ

Con hỏi: học cái này để làm gì ạ? Câu hỏi nghe như một lời cãi, nhưng nhiều khi đó là lời cầu cứu của một đứa trẻ thật sự muốn có lý do.

Một buổi chơi ở Vườn Game-học Vietwise được dựng để trả lời đúng câu hỏi ấy. Mỗi buổi đi đủ năm chặng, theo hành trình tư duy gốc We Are One 5P của Vietwise, từ "để làm gì?" đến "hữu ích cho ai?".

Chặng một, Mục đích: trẻ biết mình chơi để làm gì, và điều gì khiến mình muốn học nó.

Chặng hai, Nguồn lực: trẻ nhìn lại điều mình đã có, sở thích, thế mạnh, những người giúp mình được.

Chặng ba, Nguyên tắc: khái niệm nằm sau bài tập, học bằng cách thử và được phản hồi ngay.

Chặng bốn, Hiện thực: thêm một nhiệm vụ thật chừng 10 đến 15 phút ngoài màn hình, tạo ra một thứ có thật.

Chặng năm, Nhân bản: trẻ kể lại cho bố mẹ, và sự kết nối, đồng hành cộng hưởng của cả nhà gia tăng.

Nhìn năm chặng này, thứ tự khác hẳn cách học quen thuộc. Thông thường, đứa trẻ nhận kiến thức trước rồi mới, nếu may, được hỏi để làm gì. Ở đây câu hỏi "để làm gì" đứng đầu, và câu hỏi "hữu ích cho ai" đứng cuối. Kiến thức nằm giữa, như một cây cầu.

Đằng sau thứ tự ấy là một niềm tin của Vietwise: giá trị chỉ thật sự là giá trị khi nó hữu ích cho ai đó. Một điều con học mà không đến được với ai thì vẫn còn là hạt trong túi. Khi con làm một việc thật rồi kể lại cho bố mẹ, hạt ấy mới được gieo xuống đất.

Vì vậy một buổi chơi tại Vườn Game-học Vietwise https://vietwise.edu.vn/ không dừng ở lúc tắt màn hình. Đứa trẻ làm một việc thật, rồi kể lại. Người nghe là bố mẹ. Và đó thường là khoảnh khắc đáng giá nhất trong cả buổi.

Cả năm chặng vừa vặn trong 15 phút mỗi ngày, và vì có chặng cuối kể lại cho bố mẹ, game-học này luôn cần một người lớn ngồi chơi cùng. Đó cũng là cách Giáo dục Tác Tạo đi từ màn hình ra đời sống.

Tối nay, thử hỏi con một câu thuộc chặng đầu tiên: "Điều gì khiến con muốn biết cái này?"

BIẾT ƠN VÔ HẠN!

29/10/2026

ĐÔI KHI, CON KHOE ĐỂ ĐƯỢC BỐ MẸ NHÌN THẤY

“Mẹ ơi, nhìn này!”

Con giơ bức vẽ vừa hoàn thành. Mẹ mỉm cười: “Đẹp lắm, giỏi quá!”

Lời khen ấy có thể khiến con vui. Nhưng nếu nhìn thêm một chút, bố mẹ sẽ nhận ra nhiều điều: phần rễ cây được vẽ kỹ, màu sắc con vừa thử, một chỗ đã tẩy đi làm lại vài lần.

Thử nói với con:

“Mẹ thấy con vẽ rất kỹ phần này. Con kể mẹ nghe nhé?”

Hoặc: “Chiếc hộp cứ b**g ra mà con vẫn thử lại đến khi được. Con đã rất BỀN CHÍ.”

Một lời ghi nhận cụ thể giúp con biết bố mẹ đã thật sự chú ý, đồng thời nhận ra nỗ lực và khả năng của mình.

Đó cũng là tinh thần của Vườn Game học Vietwise: nhìn mỗi đứa trẻ như một mỏ châu ngọc, với nhiều giá trị cần được khám phá. Điểm số ghi nhận một phần kết quả; thời gian chơi cùng và lắng nghe giúp bố mẹ hiểu thêm cách con nghĩ, con làm và con cố gắng.

Mỗi ngày dành 15 phút chơi cùng con, mình có thể nhận ra thêm một điều đáng quý.

Lần tới, khi con gọi “Mẹ ơi, nhìn này!”, thử dừng lại và nghe con kể. Có thể điều con muốn khoe còn nhiều hơn những gì mình vừa nhìn thấy.

BIẾT ƠN VÔ HẠN!

29/10/2026

Nếu có 1 cuốn sách mà tất cả các trẻ em nên học thì đó là: “ Lòng biết ơn” và hãy nuôi dưỡng lòng biết ơn sâu sắc.

29/10/2026

NƠI SAI LÀ MỘT CÁCH THỬ, KHÔNG PHẢI MỘT LỖI

Nhớ lại lần đầu một đứa trẻ tập đi. Bước thứ nhất ngã. Bước thứ hai ngã. Bước thứ ba loạng choạng rồi ngồi phịch xuống, cười. Chẳng ai nghĩ đến chuyện trừ điểm.

Vậy mà không biết từ lúc nào, người lớn bắt đầu dạy trẻ rằng sai là mất mát: mất điểm, mất sao, mất thứ hạng. Và có một điều ít ai để ý: bị phạt khi sai không dạy trẻ rằng "việc này sai". Nó dạy trẻ rằng "bị bắt gặp là xui". Giống người lái xe vượt đèn đỏ nhiều lần trót lọt, đến lần bị phạt thì thấy mình xui, chứ không thấy mình có lỗi.

Trong Vườn Game-học Vietwise, luật chơi đi ngược lại. Sai không mất điểm. Trẻ được thử lại, kèm một gợi ý bằng ý nghĩa, không phải đáp án chép sẵn. Mỗi lần thử lại là thêm một chút BỀN CHÍ, hoặc một chút THÍCH NGHI.

Bên cạnh những điều có, Vườn Game-học cũng tự đặt ra những điều không khuyến khích: bảng xếp hạng và ganh đua, đếm ngược hù dọa, khen "giỏi nhất" hay trừ điểm khi sai, đưa sẵn đáp án hoặc làm hộ bài, quảng cáo và thu dữ liệu không cần thiết. Bảng "không" này quan trọng ngang bảng "có", vì nó nói thật về điều Vườn Game-học không muốn dạy trẻ.

Mỗi buổi chơi mở đầu bằng ba nhịp thở chậm và một câu BIẾT ƠN, rồi khép lại bằng hai câu hỏi nhanh để trẻ soi lại mình. Không có ai chấm. Chỉ có đứa trẻ và LƯƠNG TÂM của chính mình. Vì phần thưởng và phần phạt thật của việc học nằm ngay trong việc học: là cảm giác hiểu ra, hoặc cảm giác chưa vừa, chứ không nằm ở một con số bên ngoài.

Sai không mất điểm là luật của game-học Vietwise. Với con trước 15 tuổi, được sai mà vẫn an toàn quan trọng hơn mọi điểm số, và bố mẹ chơi cùng con 15 phút mỗi ngày là cách để con cảm nhận điều đó.

Lần tới con vấp một bài toán, bố mẹ thử chưa vội sửa. Chỉ hỏi: "Con thấy mình vừa thử được thêm điều gì?"

BIẾT ƠN VÔ HẠN!

28/10/2026

CÒN BAO NHIÊU ĐIỀU QUÝ GIÁ Ở CON MÌNH CHƯA NHÌN THẤY?

Có những đứa trẻ được khen từ rất sớm vì học nhanh, vẽ đẹp, hát hay. Cũng có những đứa trẻ khiến người lớn băn khoăn: “Không biết con có năng khiếu gì?”

Có thể con chưa có dịp thử. Cũng có thể điều con làm tốt vẫn hiện diện mỗi ngày, chỉ là mình chưa nghĩ đó là một khả năng đáng quý.

Trong cuốn *Tìm Thấy Chính Mình*, bản dịch Nhất Phương Hồng, có trích một câu:

“Hãy coi con người như là quặng mỏ của những châu ngọc quý báu mà giá trị của nó chưa thể đánh giá được.”

Một đứa trẻ còn đang lớn lên, còn biết bao điều chưa được trải nghiệm, bao khả năng chưa có cơ hội bộc lộ. Những gì chúng ta thấy hôm nay chưa phải tất cả những gì con có.

Điểm số, xếp loại hay một lời nhận xét có thể cho biết con đang làm được gì trong một bài học, một thời điểm. Nhưng để hiểu con, chúng ta còn cần nhìn cả những điều nằm ngoài trang vở.

Có bạn nhạy với âm thanh, nghe một giai điệu đã muốn hát theo. Có bạn thích màu sắc, có thể ngồi rất lâu để vẽ. Có bạn trò chuyện tự nhiên, giúp một người bạn mới bớt ngại ngùng. Có bạn chẳng nổi bật giữa đám đông, nhưng lại nhận ra rất nhanh khi ai đó đang buồn.

Mỗi khả năng ấy đều đáng được nuôi dưỡng. Khi có cơ hội sử dụng chúng để làm điều hữu ích cho người khác, con còn được cảm nhận niềm vui vì chúng ta có thể đóng góp.

Để nhận ra những “viên ngọc” ấy, bố mẹ có thể bắt đầu từ đời sống hằng ngày: cho con nghe nhạc, đọc sách, ngắm cây cỏ, làm bếp, chơi cùng bạn, tham gia một việc chung của gia đình.

Rồi để ý xem con thường tò mò về điều gì, tự nguyện quay lại với việc nào, gặp khó mà vẫn muốn thử tiếp ở đâu. Những lúc con say mê là một gợi ý để mình tìm hiểu thêm, dành cho con cơ hội trải nghiệm và rèn luyện.

Khả năng của con cần thời gian để thành hình. Có việc ban đầu con làm còn vụng, nhưng càng được thử càng tiến bộ. Có điều con rất thích hôm nay, một thời gian sau lại muốn khám phá hướng khác. Mình cũng cần đủ kiên nhẫn để tiếp tục hiểu con.

Hình ảnh quặng mỏ nhắc người lớn chậm lại trước những kết luận. Việc của mình là cùng con khám phá, tạo điều kiện và giúp con rèn giũa những gì đang có.

Trong tinh thần Giáo dục Tác Tạo, khoảng thời gian bố mẹ chơi cùng con trong game học cũng là một cơ hội như thế. 15 phút mỗi ngày để quan sát cách con suy nghĩ, lựa chọn, thử lại và giúp đỡ người khác. Qua những lần ở bên đều đặn, mình có thể nhận ra thêm những điều lâu nay đã bỏ sót.

Tuần này, thử ghi lại ba điều con làm tốt mà chưa từng được chấm điểm.

Có thể là con nhớ hỏi thăm bà, biết rủ một bạn đang ngồi một mình vào chơi, hay tự tìm cách sửa món đồ bị hỏng.

Những điều nhỏ ấy cũng xứng đáng được gọi tên. Để con hiểu mình có gì đáng quý, và biết cách mang điều ấy đến với cuộc sống.

BIẾT ƠN VÔ HẠN!

28/10/2026

TRI ÂN THẦY CÔ

Nhân dịp 20/11 năm nay, Vườn Game-học Vietwise muốn gửi một món quà nhỏ đến đúng những người đang làm công việc ấy mỗi ngày.

https://zalo.me/g/xawlljqxcvut5n1bl87f

28/10/2026

Tặng 1000 Trợ lý Game hoá cho Giáo viên nhân 20.11.2026

28/10/2026

BỐN VIÊN NGỌC CON DẦN KHÁM PHÁ QUA MỖI LẦN CHƠI

Có những điều ở con rất dễ nhìn thấy: một điểm số tốt, một giải thưởng, một bài làm đúng. Nhưng cũng có những điều cần bố mẹ ở bên và quan sát lâu hơn: con biết đặt câu hỏi, thử một cách khác, làm lại sau khi sai hay giữ được sự bình tĩnh lúc chưa như ý.

Ở Vườn Game học Vietwise, những phẩm chất ấy được gợi mở qua hình ảnh bốn viên ngọc: HIẾU KỲ, THÍCH NGHI, BỀN CHÍ và AN LẠC.

Ngay trên trang chủ, trẻ được mời chạm vào những viên ngọc còn mờ. Để ngọc sáng lên, con cần thực hiện những hành động tương ứng trong lúc chơi. Chẳng hạn, viên HIẾU KỲ được mở khi con hỏi “Vì sao nhỉ?” ở ít nhất ba bài. Không ai có thể làm thay con phần khám phá ấy.

HIẾU KỲ là khi con muốn tìm hiểu thêm, dám hỏi về điều mình chưa biết.

THÍCH NGHI là khi cách cũ chưa hiệu quả, con sẵn lòng thử một cách khác.

BỀN CHÍ là khi làm chưa được, con tiếp tục thử, tìm cách sửa và theo đuổi điều mình muốn hoàn thành.

AN LẠC là khả năng nuôi dưỡng sự bình an bên trong. Theo cách nhìn của người sáng lập Vườn Game học, hạnh phúc gắn với năng lực TỪ BI và trí tuệ, để mình có thể sống vững vàng cả khi hoàn cảnh không thuận lợi.

Mình chú ý đến cách gọi BỀN CHÍ. Trong cách tiếp cận này, điều được nhấn mạnh là ý muốn tiếp tục xuất phát từ chính đứa trẻ. Con có thể thấy khó, có thể cần nghỉ một chút, rồi chọn quay lại vì vẫn muốn làm cho được. Sự chủ động ấy rất đáng được nhận ra và nuôi dưỡng.

Điểm số, giải thưởng hay thành tích có thể cho thấy một phần kết quả. Còn những phẩm chất bên trong giúp con đi tiếp cả khi chưa có kết quả để khoe.

Vì vậy, trong Vườn Game học, phẩm chất được ghi nhận qua việc con thực sự làm. Châu Lộc là điểm trong game, không quy đổi thành tiền hay quà. Những viên ngọc giúp con nhìn lại quá trình chơi và nhận ra mình vừa tiến bộ ở đâu.

Bố mẹ cũng có thể mang cách quan sát ấy vào những sinh hoạt hằng ngày. Khi con loay hoay rồi hoàn thành một việc, thay cho lời khen chung chung “Con giỏi quá”, mình có thể nói:

“Mẹ thấy con thử đến lần thứ ba mới được. Con đã rất BỀN CHÍ.”

Hoặc:

“Cách này chưa được, con đã nghĩ ra cách khác rồi.”

Một lời ghi nhận cụ thể giúp con hiểu điều mình vừa làm được. Dần dần, con cũng học cách tự nhận ra nỗ lực và khả năng của mình.

Mười lăm phút chơi cùng con mỗi ngày tại https://vietwise.edu.vn/ có thể là khoảng thời gian để bố mẹ hiểu con thêm một chút. Quan sát con lựa chọn, thử sai, hỏi han và bắt đầu lại, mình sẽ thấy những phẩm chất ấy đang được rèn qua từng trải nghiệm nhỏ.

Hôm nay, bố mẹ đã nhận ra “viên ngọc” nào ở con?

BIẾT ƠN VÔ HẠN!

Address

7 Riverglades Drive
Werribee, VIC
3030

Telephone

+61432992468

Website

http://lifeai.app.link/4rrftl7lvgs6, http://lifeai.app.link/4rrftl7lvgs6, https://sieuthi.vietwise.vn/408, http://vietwi

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Nhất Phương Hồng - "Nói được - Làm được" posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.