19/10/2026
🤔 Czy białko na diecie roślinnej jest pełnowartościowe? 🌱 🫘
💁♂️ Oczywiście, że tak!
Projekt „Spróbuj diety dla planety” realizowany przez Gminę Miasta Gdańska finansowany jest ze środków Fundacji ORLEN dla Pomorza w ramach II edycji programu grantowego „Adaptacja Klimatyczna dla Północnej Polski”
Zapraszamy na cykl 10 postów o diecie roślinnej. 🌱
Dzisiaj poruszymy temat białka. 💪
Często można spotkać się z opiniami, że białko roślinne jest gorsze od zwierzęcego, dlatego że jest niepełnowartościowe, źle przyswajalne, oraz że na diecie roślinnej trudno dostarczyć sobie jego odpowiednie ilości. 🤔
W rzeczywistości jest całkiem inaczej - w naukowym systemie punktacji opracowanym przez badacza z Uniwersytetu Cambridge, tofu zostało uznane za najlepsze źródło białka spośród dwudziestu roślinnych i zwierzęcych produktów. 🏆🌿 Pod uwagę brano jakość (zawartość wszystkich niezbędnych aminokwasów, ilość sodu, tłuszczy nasyconych i cholesterolu), przystępność cenową, emisję gazów cieplarnianych podczas produkcji, zużycie wody, wpływ na zanieczyszczenie wody i użytkowanie gruntu. 🌍💧 Inne roślinne źródła białka również wyprzedziły te zwierzęce. Nasiona chia, fasola, komosa ryżowa, nasiona słonecznika i soczewica zajęły pierwsze sześć miejsc zestawienia. 🫘🥜
O co jednak chodzi w dyskusjach na temat pełnowartościowości białka? 🧬
Białko składa się z aminokwasów, które dzielą się na egzogenne czyli takie, które musimy dostarczać z pożywienia, ponieważ organizm sam ich nie wyprodukuje i endogenne, które organizm potrafi sam wytworzyć. Aby białko uznać za pełnowartościowe powinno zawierać wszystkie egzogenne aminokwasy. Ważne też żeby jego źródła miały korzystny stosunek białka do tłuszczu, nie za wysoki poziom sodu, by nie sprzyjać chorobom cywilizacyjnym takim jak otyłość czy choroby układu krążenia. ❤️
Soja i jej przetwory - tofu, tempeh, mleko sojowe i wiele innych - zawierają wszystkie niezbędne aminokwasy. 🌱 Mają też bardzo korzystny stosunek białka do tłuszczu i niską zawartość sodu. To samo dotyczy komosy ryżowej i nasion chia. Inne roślinne źródła białka np. fasola czy soczewica nie zawierają pełnego profilu aminokwasów, ale w połączeniu z różnymi produktami roślinnymi dostarczą nam ich wszystkich. 🫘 Dlatego kluczem do zdrowej diety jest zróżnicowanie. 🥗 Aby uzyskać wszystkie potrzebne aminokwasy można na przykład łączyć fasolę z ryżem, masło orzechowe z pełnoziarnistym pieczywem, płatki owsiane z orzechami. Co ważne - nie trzeba ich nawet łączyć w tych samych posiłkach - istotne aby dostarczyć je sobie w ciągu jednego dnia. 💚
Najważniejsze grupy produktów roślinnych bogatych w białko to strączki, nasiona, orzechy i zboża. 🌿💪
Projekt „Spróbuj diety dla planety” realizowany przez Gminę Miasta Gdańska finansowany jest ze środków Fundacji ORLEN dla Pomorza w ramach II edycji programu grantowego „Adaptacja Klimatyczna dla Północnej Polski”
Źródła:
https://valpropath.eu/6-plant-protein-facts-what-you-might-not-know/
https://www.frontiersin.org/journals/sustainable-food-systems/articles/10.3389/fsufs.2026.1677796/
https://www.veganfoodandliving.com/news/tofu-ranked-the-best-protein-source-for-health-and-the-planet/
https://www.betterproteininstitute.com/_files/ugd/7be592_a59b2ddfe5a746afa23d19a4583964cb.pdf
https://health.clevelandclinic.org/plant-based-protein-sources
https://www.thenutritioninstitute.com/us/en/blog-discover-the-benefits-of-plant-based-proteins