Stowarzyszenie Historyczno - Eksploracyjne Księstwa Legnickiego

Wskazówki dojazdu Kontakt: organizacja

Stowarzyszenie Historyczno - Eksploracyjne Księstwa Legnickiego Stowarzyszenie Historyczno Eksploracyjne Księstwa Legnickiego

📢 UWAGA POSZUKIWACZE I DETEKTORYŚCI! 🧲🪙Łączymy naszą pasję z pomocą – czas na I Zlot Charytatywny „Przyjaciele Ziemi Dol...
27/10/2026

📢 UWAGA POSZUKIWACZE I DETEKTORYŚCI!
🧲🪙Łączymy naszą pasję z pomocą – czas na I Zlot Charytatywny „Przyjaciele Ziemi Dolnośląskiej” – Wspólnie dla Oliwki!

❤️ Bierzcie wykrywacze, dobre humory i dołączcie do nas, aby przeszukać potężny teren i "wyciągnąć z ziemi pomoc " dla małej Oliwki Malinowskiej!
📅 KLUCZOWE INFORMACJE
Data: 15 listopada 2026 r.
Godzina rozpoczęcia: 8:00
Lokalizacja: Osiek (gm. Kostomłoty, pow. średzki, woj. dolnośląskie, 55-311) BOISKO SPORTOWE
Teren: Pole uprawne o powierzchni aż 80 hektarów!
🌾 🎯 CEL ZBIÓRKI
Zlot jest w pełni charytatywny. Cały dochód wspiera leczenie, rehabilitację oraz zakup sprzętu dla Oliwii Malinowskiej, walczącej z Zespołem Aperta.

Niech ten dzień pokaże siłę i wielkie serca naszej społeczności detektorystycznej!

ŻETONY FOLWARCZNE (DOMINIALNE) – MAŁE ŚWIADECTWA WIELKIEJ HISTORII. NASZE ZNALEZISKO Z BUDZISZOWA MAŁEGOPodczas naszych ...
25/10/2026

ŻETONY FOLWARCZNE (DOMINIALNE) – MAŁE ŚWIADECTWA WIELKIEJ HISTORII. NASZE ZNALEZISKO Z BUDZISZOWA MAŁEGO

Podczas naszych poszukiwań w Budziszowie Małym trafiliśmy na ciekawy przedmiot. To niewielki metalowy krążek, na którym zachował się napis „DOM. KLEIN BAUDISS”. Na pierwszy rzut oka może niepozorny, ale właśnie takie znaleziska potrafią otworzyć drzwi do historii, o której niewiele osób dziś pamięta.

Zanim jednak opowiemy o naszym egzemplarzu, warto wyjaśnić, czym były żetony folwarczne, nazywane również dominialnymi.

🌾 Żetony z czasów dawnych majątków

W XIX i na początku XX wieku Dolny Śląsk był pełen majątków ziemskich i folwarków. Obok pałaców i dworów funkcjonowały zabudowania gospodarcze, stajnie, spichlerze, młyny i warsztaty. Codzienna praca wymagała dobrej organizacji, a wraz z nią pojawiały się różne sposoby ewidencjonowania i rozliczania wykonywanych zadań.
W niektórych majątkach używano specjalnych znaków, w tym metalowych żetonów. Mogły one służyć do rozliczeń gospodarczych, ewidencji pracy, wydawania określonych produktów lub innych czynności związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa. Nie wszystkie miały jednak takie samo przeznaczenie.

Warto też pamiętać, że żeton dominialny nie zawsze był pieniądzem. Dopiero analiza konkretnego egzemplarza pozwala ustalić, czy pełnił funkcję płatniczą, rozliczeniową, czy jeszcze inną.

⚒️ Od pańszczyzny do nowoczesnego folwarku

Druga połowa XIX wieku przyniosła na Śląsku duże zmiany gospodarcze. Zmieniały się stosunki pracy, rozwijało się rolnictwo, a właściciele majątków coraz częściej zatrudniali robotników najemnych.

Takie przemiany sprawiają, że żetony z tego okresu są interesującym źródłem do poznawania codziennego życia dawnych mieszkańców. Nie opowiadają wyłącznie o właścicielach ziemskich, ale mogą również przypominać o ludziach, którzy pracowali na polach i w zabudowaniach gospodarczych.

🪙 A teraz wróćmy do naszego znaleziska.

Na odnalezionym przez nas krążku widnieje napis „DOM. KLEIN BAUDISS”. Klein Baudiss to dawna niemiecka nazwa Budziszowa Małego, a skrót „DOM.” może wskazywać na związek z majątkiem dominialnym.

To mocna wskazówka, ale nie chcemy wyciągać pochopnych wniosków. Na przedmiocie widać również dwa przeciwległe otwory lub wycięcia, a na drugiej stronie zachowały się ślady dodatkowych znaków. Ich znaczenie wymaga dalszych badań.

Na dziś możemy powiedzieć, że mamy interesujący przedmiot związany najprawdopodobniej z historią tej miejscowości. Jego dokładna funkcja i datowanie pozostają jednak otwarte.

🔎 I właśnie to jest w takich odkryciach najciekawsze.

Samo odnalezienie przedmiotu to dopiero początek. Później przychodzi czas na porównywanie z katalogami, przeglądanie dawnych dokumentów i szukanie podobnych egzemplarzy. Czasem jeden napis wystarczy, by rozpocząć długą historię poszukiwań.

Czy ktoś z Was spotkał się z żetonem oznaczonym „DOM. KLEIN BAUDISS”? A może posiadacie podobne egzemplarze z dawnych majątków ziemskich w okolicach Jawora, Legnicy lub Środy Śląskiej?

Chętnie poznamy Wasze spostrzeżenia i porównamy je z naszym znaleziskiem.

Bo historia nie zawsze kryje się w wielkich zabytkach. Czasem wystarczy mały przedmiot znaleziony w ziemi, żeby na nowo zainteresować się przeszłością własnej okolicy. 🏛️

PODSUMOWANIE DZIAŁAŃ W TERENIE – BUDZISZÓW MAŁYPierwszy etap poszukiwań na 14-hektarowym obszarze w okolicach Budziszowa...
18/10/2026

PODSUMOWANIE DZIAŁAŃ W TERENIE – BUDZISZÓW MAŁY

Pierwszy etap poszukiwań na 14-hektarowym obszarze w okolicach Budziszowa Małego za nami!
Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjne Księstwa Legnickiego (SHEKL) znów połączyło siły w terenie.
Ruszając w teren, stawiamy na metodę naukową, trzeźwą ocenę faktów i zero koloryzowania.
Co dzisiaj trafiło pod nasze cewki?
Hitem i najciekawszym znaleziskiem dnia ( oczywiście według autora owego tekstu) okazał się lokalny żeton dominalny!

Na miedzianym/mosiężnym krążku wyraźnie widać napis DOM. / KL. BAUDIS. To moneta zastępcza / żeton rozliczeniowy używany dawniej w majątku ziemskim (Dominium) w Budziszowie Małym (Klein Baudis). Tego typu zabytki to niezwykle cenne pamiątki dawnej gospodarki, stanowiące bezpośredni, wręcz "imienny" ślad historii dokładnie tego miejsca, na którym staliśmy!

Oprócz tego ziemia odsłoniła szereg innych artefaktów z XIX i XX wieku:
Ozdoby i elementy osobiste: ozdobne okucie księgi,
Handel i rzemiosło: ołowiana plomba towarowa z czytelnym odciskiem, dawne klamry od pasów/uprzęży oraz guziki (odzieży cywilnej i mundurowej).
Pamiątki religijne: mały, pamiątkowy krzyżyk modlitewny.
Militaria i wpinki (1933–1945): emaliowana odznaka członkowska NSDAP oraz medalion z symboliką z okresu II wojny światowej.

Co to dla nas oznacza?

Śladów mongolskiego wojska z 1241 roku nie odnotowaliśmy. Mówimy o tym otwarcie, bo wynik negatywny to też ważna informacja badawcza.
Dzisiejszy dzień dał nam za to fantastyczny wgląd w życie rolnicze, gospodarcze i społeczne Budziszowa Małego na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci!

Każdy zabytek zostanie teraz dokładnie udokumentowany i wpisany do raportu .
Działamy dalej i już przygotowujemy się do przeszukiwania kolejnych hektarów na terenie Gmina Wądroże Wielkie oraz Gmina Legnickie Pole .

Wielkie podziękowania dla właściciela terenu za udostępnienie działki oraz dla całej naszej ekipy za świetną atmosferę i dobrą robotę w terenie! 🛠️

Płytkich dołków życzymy Wszystkim Stowarzyszeniom i Poszukiwaczom.

🔎⚔️ **W POSZUKIWANIU ŚLADÓW BITWY z 1241r.  – NASZE STOWARZYSZENIE RUSZA W TEREN!**📜 **Czy ziemia w okolicach Budziszowa...
17/10/2026

🔎⚔️ **W POSZUKIWANIU ŚLADÓW BITWY z 1241r. – NASZE STOWARZYSZENIE RUSZA W TEREN!**

📜 **Czy ziemia w okolicach Budziszowa Małego skrywa jeszcze ślady wydarzeń sprzed niemal 800 lat?**

Już jutro członkowie naszego Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego Księstwa Legnickiego (SHEKL) podejmą kolejne działania terenowe związane z poszukiwaniem materialnych śladów najazdu mongolskiego na Śląsk w 1241 roku. Tym razem przyjrzymy się terenom **Budziszowa Małego – miejscowości położonej na skraju dzisiejszego powiatu jaworskiego**. Dzięki zgodom właścicela terenu - mamy do przeszukania 20ha, więc obszar do analizy spory.

Naszym celem nie jest szukanie sensacji ani udowadnianie z góry przyjętej tezy. Chcemy sprawdzić, czy w ziemi zachowały się jakiekolwiek przedmioty, które mogłyby pomóc w lepszym poznaniu dawnych szlaków komunikacyjnych, historii osadnictwa i wydarzeń związanych z przemarszem wojsk w XIII wieku.

🐎 **OD WROCŁAWIA W KIERUNKU LEGNICY – JAK MOGŁA PRZEBIEGAĆ TRASA WOJSK?**

Najazd mongolski na ziemie polskie w 1241 roku pozostawił trwały ślad w historii naszego regionu. Po działaniach prowadzonych na Śląsku wojska mongolskie skierowały się w stronę Legnicy, gdzie 9 kwietnia 1241 roku doszło do słynnej bitwy z siłami księcia Henryka II Pobożnego.

Nie znamy jednak dokładnego przebiegu wszystkich dróg, którymi poruszały się poszczególne oddziały. Nie możemy zatem wykluczać różnych wariantów przemarszu bez przeanalizowania źródeł historycznych, dawnych map i uwarunkowań terenowych.

Właśnie dlatego interesują nas również okolice Budziszowa Małego. Czy w tej części Śląska można odnaleźć materialne przesłanki, które pomogą lepiej zrozumieć ówczesną komunikację i przemieszczanie się ludzi? To pytanie, na które chcemy szukać odpowiedzi.

🧭 **CZEGO BĘDZIEMY SZUKAĆ?**

Podczas rozpoznania terenowego interesować nas będą przede wszystkim przedmioty mogące dostarczyć informacji o dawnym użytkowaniu badanego obszaru.

🔸 **Żelazne elementy wyposażenia jeździeckiego** – podkowy, podkowiaki, fragmenty uprzęży i inne przedmioty związane z końmi. Ich datowanie może być trudne, ponieważ podobne przedmioty użytkowano przez wiele stuleci.

🔸 **Groty strzał i inne elementy uzbrojenia** – znaleziska, które po specjalistycznej analizie mogą pomóc w określeniu chronologii oraz charakteru aktywności człowieka w danym miejscu.

🔸 **Okucia, sprzączki, fragmenty narzędzi i inne przedmioty metalowe** – niepozorne zabytki, które niekiedy pozwalają odtworzyć historię użytkowania danego terenu.

🔸 **Monety i drobne przedmioty z metali kolorowych** – mogące pomóc w datowaniu, o ile ich pochodzenie i kontekst zostaną odpowiednio udokumentowane.

🔸 **Ślady dawnego osadnictwa i aktywności gospodarczej** – ponieważ historia tych ziem nie rozpoczęła się w 1241 roku, a pozornie niepozorne znaleziska mogą okazać się ważne dla poznania wcześniejszych i późniejszych dziejów okolicy.

Pamiętajmy jednak, że sam stary przedmiot nie wystarczy, aby przypisać go Mongołom. Podkowa, grot czy fragment żelaza mogą pochodzić z zupełnie innego okresu. Kluczowe będą datowanie, dokumentacja oraz kontekst archeologiczny.

🗺️ **NIE TYLKO WYKRYWACZ, ALE RÓWNIEŻ ŹRÓDŁA HISTORYCZNE**

Nasze działania to nie tylko wyjścia w teren. To również analiza dawnych map, dokumentów, przekazów historycznych i dostępnej dokumentacji archeologicznej.

Interesują nas dawne drogi, możliwe przeprawy, zmiany w układzie osadniczym oraz miejsca, w których warto prowadzić dalsze rozpoznanie. Dopiero połączenie tych informacji z wynikami terenowymi może pomóc ocenić, czy dana hipoteza ma uzasadnienie.

Każde potencjalnie istotne znalezisko powinno zostać udokumentowane i poddane fachowej ocenie. W przypadku odkrycia skupiska zabytków lub pozostałości archeologicznych najważniejsze będzie zachowanie kontekstu i konsultacja ze specjalistami.

🤝 **HISTORIA WYMAGA WSPÓŁPRACY**

Poszukiwania związane z bitwą pod Legnicą to zadanie wymagające cierpliwości, krytycznego podejścia i współpracy osób zajmujących się historią oraz archeologią.

Nie obiecujemy sensacyjnych odkryć. Nie twierdzimy też, że znamy odpowiedź, zanim rozpoczniemy badania. Chcemy natomiast konsekwentnie sprawdzać kolejne hipotezy i szukać materiału, który może poszerzyć naszą wiedzę o przeszłości regionu, a co się z tym wiąże - BEDZIEMY przeszukiwać KOLEJNE TERENY na Gmina Wądroże Wielkie i Gmina Legnickie Pole.

Być może jutrzejsze działania przyniosą interesujący trop. Być może nie znajdziemy niczego, co można powiązać z XIII wiekiem. Także taki wynik ma znaczenie, jeśli pomaga lepiej ocenić badany teren.

**Bo w historii najważniejsze nie jest znalezienie czegokolwiek, lecz ustalenie, co naprawdę znaleźliśmy i co możemy na tej podstawie powiedzieć.**

#1241

⚔️ Kolejne wyjście w teren za nami! ⚔️Dziś przeszukujemy dwa małe pola dostępne w okolicach Legnickiego Pola. Dopisała z...
11/10/2026

⚔️ Kolejne wyjście w teren za nami! ⚔️

Dziś przeszukujemy dwa małe pola dostępne w okolicach Legnickiego Pola. Dopisała zarówno aura, jak i frekwencja, co przełożyło się na sprawnie i świetnie spędzony czas. Jednak wyjście w teren to nie tylko same machanie cewką. To przede wszystkim rozmowy ze znajomymi, wymiana doświadczeń oraz integracja z naszymi najmłodszymi adeptami! Wczesnoceporanne wstawanie bywa dla nich uciążliwe, ale zacięcie, pasja i upór skutecznie przełamują wszelkie bariery. Na miejscu nie zabrakło małego, słodkiego poczęstunku na dobry początek dnia, po czym ruszyliśmy do działania!

Poszukiwania tradycyjne na tzw. „kolorowe” (guziki, monety) schodzą na dalszy plan, a kluczowe stają się wskazania żelaza – groty strzał, fragmenty uzbrojenia czy elementów oporządzenia . Oby wykrywacze rwały się od żelaza, a każdy sygnał krył w sobie ślad historii.

Mimo że część ekipy musiała już udać się do pracy, my trzymamy mocno kciuki za resztę i działamy dalej!
Czystego terenu i owocnych dołków! 💪 Dzwoń, żelazo! 🎯

📸 HISTORIA Z LOTU PTAKA: Legnickie Pole na dawnych fotografiach W samym sercu kadrów króluje prawidziwa perła śląskiego ...
08/10/2026

📸 HISTORIA Z LOTU PTAKA: Legnickie Pole na dawnych fotografiach
W samym sercu kadrów króluje prawidziwa perła śląskiego baroku – zespół poklasztorny pobenedyktyński z monumentalnym kościołem św. Jadwigi, zaprojektowanym przez wybitnego architekta Kiliana Ignaza Dientzenhofera.Na fotografiach doskonale widać:
1️⃣ Niezwykłe założenie przestrzenne – od barokowej architektury kościoła i skrzydeł klasztornych po geometryczny układ dawnych ogrodów i placów w dolnej części założenia.

2️⃣ Architektoniczny detal – wznoszące się wieże kościoła św. Jadwigi oraz położony nieopodal gotycki kościół św. Trójcy (dziś Muzeum Bitwy Legnickiej).

3️⃣ Klimat dawnych lat – dawne zabudowania gospodarcze, historyczny układ rynku oraz bezkresne śląskie pola otaczające miejscowość. Legnickie Pole to miejsce o niezwykłej historii – od legendarnej Bitwy pod Legnicą z 1241 roku, przez przełomowe dzieła baroku, aż po zmienne losy w XX wieku (gdzie mieściły się tu m.in. szkoła kadetów i obóz jeniecki).

Legnickie Pole.....powrót do budynków lat 80-tych..
07/10/2026

Legnickie Pole.....powrót do budynków lat 80-tych..

🛡️ Znakomite wieści! Artefakty z naszych badań trafią na międzynarodową wystawę w Berlinie!Stowarzyszenie Historyczno-Ek...
07/10/2026

🛡️ Znakomite wieści! Artefakty z naszych badań trafią na międzynarodową wystawę w Berlinie!
Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjne Księstwa Legnickiego ma niezwykły zaszczyt poinformować, że zabytki pozyskane podczas naszych badań archeologicznych w okolicach Legnickiego Pola staną się częścią wielkiej międzynarodowej wystawy czasowej „Czyngis-chan i świat Mongołów” (Genghis Khan and the World of the Mongols) w prestiżowej James-Simon-Galerie w Berlinie!

Wystawa organizowana przez Muzeum Prehistorii i Wczesnej Historii (Museum für Vor- und Frühgeschichte – Staatliche Museen zu Berlin) przygotowywana jest z okazji 800. rocznicy śmierci Czyngis-chana (przypadającej na 2027 rok). Będzie można ją zwiedzać od 21 października 2026 r. do 18 kwietnia 2027 r.

Co trafi do Berlina?

Pozyskane przez nas artefakty, które na co dzień znajdują się w zbiorach Muzeum Miedzi w Legnicy, zostały oficjalnie wypożyczone niemieckim organizatorom na potrzeby tej ekspozycji.

Dlaczego to dla nas tak ważne?

Choć warsztat badawczy i odpowiedzialność archeologiczna nakazują nam zachować naukowy dystans – nie przypisujemy bezsprzecznie każdego zabytku bezpośrednio do starcia pod Legnicą z 1241 roku – to właśnie kontekst historyczny naszych poszukiwań oraz teren Legnickiego Pola bezpośrednio dotykają zagadnienia mongolskiej ekspansji na Europę.

Fakt, że berlińscy kuratorzy włączają przedmioty odnalezione przez nasze Stowarzyszenie do tak ważnej ekspozycji rzucającej archeologiczne światło na świat Mongołów, jest dla nas ogromnym wyróżnieniem. Pokazuje to, jak dużą wartość naukową i wystawienniczą mają lokalne poszukiwania prowadzone z poszanowaniem prawa oraz etyki badawczej.

To dowód na to, że pasja społecznych poszukiwaczy w połączeniu ze ścisłą współpracą z muzealnikami przynosi efekty widoczne na międzynarodowej arenie!

Dziękujemy dyrekcji i pracownikom Muzeum Miedzi w Legnicy za dotychczasową OWOCNĄ współpracę, a wszystkim Członkom Stowarzyszenia – za ciężką pracę w terenie!

Zapraszamy do śledzenia naszych kolejnych działań oraz do odwiedzenia wystawy w Berlinie! ⛏️⚔️

📍 Informacje o wystawie:
Tytuł: Czyngis-chan i świat Mongołów (Genghis Khan and the World of the Mongols)

Miejsce: James-Simon-Galerie (Staatliche Museen zu Berlin)

Organizator: Museum für Vor- und Frühgeschichte

Termin: 21.10.2026 – 18.04.2027

🚌 Pocztowym autobusem z Legnicy do Legnickiego Pola!Przenieśmy się do lat międzywojennych. Przed nami wyjątkowa fotograf...
10/09/2026

🚌 Pocztowym autobusem z Legnicy do Legnickiego Pola!

Przenieśmy się do lat międzywojennych. Przed nami wyjątkowa fotografia z wnętrza hali garażowej Urzędu Budowy Telegrafów i Wyposażenia Niemieckiej Poczty Rzeszy w Legnicy.

Na środkowej części przykuwa uwagę zabytkowy pojazd pocztowy Phänomen 4 RL (rejestracja RP-10533). Spójrzcie na tablicę nad przednią szybą – wyraźny napis „Wahlstatt” jednoznacznie wskazuje, że ten pod pod podwójnym szyldem przewozu poczty i pasażerów kursował bezpośrednio z Legnicy do dzisiejszego Legnickiego Pola!

Dla dawnych mieszkańców regionu takie linie pocztowo-autobusowe (Postomnibus) były kluczowym połączeniem ze stolicą podsteresu i ważnym elementem codziennego życia.

Tuż obok (po prawej stronie drugiego ujęcia) stoi Mercedes-Benz RP-3953 relacji Legnica – Budziszów Wielki (Groß Baudiß), a w głębi widać kolejne specjalistyczne furgony techniczne.

Kościół ewangelicki Wahlstatt (Legnickie Pole ) w 1931rObecnie -Muzeum Bitwy Legnickiej
10/09/2026

Kościół ewangelicki Wahlstatt (Legnickie Pole ) w 1931r
Obecnie -Muzeum Bitwy Legnickiej

Adres

Legnickie Pole
59-421

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Stowarzyszenie Historyczno - Eksploracyjne Księstwa Legnickiego opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Kontakt: Organizacja

Wyślij wiadomość do Stowarzyszenie Historyczno - Eksploracyjne Księstwa Legnickiego:

Skróty

Udostępnij

Organizacje Non-profit w pobliżu