31/10/2026
𝗡𝗔𝗧𝗜𝗢𝗡𝗔𝗟 𝗜𝗡𝗗𝗜𝗚𝗘𝗡𝗢𝗨𝗦 𝗣𝗘𝗢𝗣𝗟𝗘 &̴ 𝗣𝗘𝗔𝗦𝗔𝗡𝗧’𝗦 𝗠𝗢𝗡𝗧𝗛
Sa pagtatapos ng Oktubre, at sa paglipas ng Buwan ng mga Pesante at Katutubo, hindi nagtatapos ang ating pagkilala at hindi mauupos ang militanteng diwa ng patuloy na pakikibaka para sa kanilang mga karapatan. Patuloy nating ipagdiriwang ang buhay ng mga magsasakang dugo't pawis ang puhunan, tirik ng araw ay hinarap at nilalabanan, upang seguridad sa pagkain ay matustusan, at ang buhay ng mga katutubong tagapag-ingat ng kalikasan at lupang ninuno, gayundin din ang kanilang patuloy na pagpapanatiling buhay ng ating tradisyon at kultura.
Lupa ang buhay at ang buhay ay nakaugat sa lupa. Ngunit sa ilalim ng sistemang pinaghaharian ng imperyalismo, pyudalismo, at burukrata-kapitalismo, naging dayuhan ang mga pesante at katutubo sa sarili nilang lupa. Sila ang nag-aani, ngunit iba ang kumikita. May mga batas at programang isinakatuparan upang kilalanin at pangalagaan ang kanilang mga karapatan. Kabilang dito ang Comprehensive Agrarian Reform Program (CARP) at ang Indigenous Peoples' Rights Act (IPRA) of 1997. Ngunit sa kabila ng mga legal na pagkilalang ito, tunay nga bang naisasakatuparan ang kanilang mga karapatan? Marami pa ring magsasaka ang walang sariling lupang masasaka, habang ang mga benepisyaryo ng repormang agraryo ay patuloy na humaharap sa kawalan ng katiyakan sa pananatili sa kanilang mga lupain at kakulangan ng suportang kinakailangan upang mapanatili ang kanilang produksyon. Hindi sapat na ipamahagi ang lupa kung walang sapat na puhunan, binhi, pataba, pamatay-peste, makinarya, irigasyon, at iba pang kagamitang pansakahan. Sa harap ng tumataas na presyo ng mga gastusin sa agrikultura at pabagu-bagong presyo ng kanilang mga ani, lalong nababaon sa utang at kahirapan ang mga magsasakang siyang nagpapakain sa bayan.
Gayundin ang kalagayan ng mga katutubo. Sa kabila ng pagkilala sa kanilang karapatang magpasya at mamahala sa sarili nilang mga lupang ninuno, patuloy na pinapasok at pinakikialaman ang mga ito ng mga kompanya ng pagmimina at malalaking proyektong pangkomersyo, kabilang ang mga inisyatibang pang-industriya tulad ng Pax Silica, na nagdudulot ng pagkasira ng kalikasan at naglalagay sa panganib sa kanilang kabuhayan. Hindi rin nakatutulong ang presensya ng mapang-abusong militar sa kanayunan na nagdudulot ng takot at kawalan ng kapanatagan sa mga magsasaka, katutubo, at mga aktibista. Inaabuso ang kapangyarihan sa pamamagitan ng pananakot, pangha-harass, pangre-red-tag, sapilitang pagpapalayas, at pamamaslang sa mga mamamayang ipinaglalaban ang kanilang lupa, kabuhayan, at mga karapatan. Sa ganitong kalagayan, hindi lamang lupa at kabuhayan ang ipinagkakait sa kanila, kundi maging ang buhay at kalayaang magpasya nang walang takot at pagmamalupit.
Mula sa lupang kanilang binubungkal hanggang sa mga karapatang kanilang ipinaglalaban, nararapat na mabuhay ang mga magsasaka at katutubong Pilipino nang malaya sa takot, karahasan, at pang-aapi. 𝗜𝘁𝗶𝗴𝗶𝗹 𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗶𝗹𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝘀𝗮𝘀𝘆𝗼𝗻! 𝗜𝗽𝗮𝗴𝗹𝗮𝗯𝗮𝗻 𝗮𝗻𝗴 𝘁𝘂𝗻𝗮𝘆 𝗻𝗮 𝗿𝗲𝗽𝗼𝗿𝗺𝗮 𝘀𝗮 𝗹𝘂𝗽𝗮!
✍️&🎨: Gwen Abecia