Nokor Borei ម៉ែន ណាត

22/08/2026

: កាសែតអន្តរជាតិ The Diplomat រកឃើញថា ការ​បង្ក្រាប​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ឆបោកអនឡាញ (Online scams) នៅកម្ពុជា ក្លាយជាការពង្រឹងអំណាច ខណៈ​សហរដ្ឋអាមេរិក រំឭក​ញឹកញាប់​ឲ្យ​​រដ្ឋាភិបាល​​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឲ្យ​ប្រញាប់​បោស​សម្អាត​រឿង​នេះ។ ជុំវិញ​រឿងនេះ VOD ដកស្រង់​សម្តី​​លោក ម៉ែន ណាត និង​លោក សេង វណ្ណលី ដើម្បី​ផ្តល់​យោបល់។ (VOD /ដោយកញ្ញា រតនៈ ម៉ូនីកា)

22/08/2026

របាំ​អប្សរាខ្មែរ ល្វតល្វន់​ល្អផូរផង់ អមដោយបទចម្រៀង នាង​ទេពអប្សរ
---

Khmer & English text: របាំ​អប្សរាខ្មែរ ល្វតល្វន់​ល្អផូរផង់ អមដោយបទច...

22/08/2026

លោក ម៉ែន ណាត ផ្តល់​ទស្សនៈ​ជុំវិញ​រឿង​កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា កូនស្រី​លោក កឹម សុខា ទទួល​យក​តំណែង​​ប្រេសិត​ពិសេស (អ្នកការទូត) មាន​ឋានៈស្មើ​​រដ្ឋមន្ត្រី ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
---

សម្រង់សម្តី÷ ​លោក ម៉ែន ណាត ផ្តល់​ទស្សនៈ​ជុំវិញ​រឿង​កញ្ញា កឹម មនោវិទ...

22/08/2026

កាសែត​អន្តរ​ជាតិ​ The Diplomat រក​ឃើញ​ថា​ ការ​បង្ក្រាប​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ឆបោក​​នៅ​កម្ពុជា​ ក្លាយ​ជា​ការ​ពង្រឹង​អំណាច
--------
(VOD /ដោយកញ្ញា រតនៈ ម៉ូនីកា / 21-8-2026)
អ្នកឃ្លាំមើល ព្រួយបារម្ភថា រដ្ឋាភិបាលអាចយកយុទ្ធនាការបង្ក្រាប មកពង្រីកអំណាចសន្តិសុខដោយខ្វះតម្លាភាព និង​ទាម​ទារ​ឱ្យមានការបង្ក្រាបមេខ្លោងនៅកម្ពុជា ដើម្បីធានាពីប្រសិទ្ធភាពតាមអ្វី ដែលរដ្ឋាភិបាលធ្លាប់ប្ដេជ្ញា។

សង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា និងថៃ បានក្លាយជាកត្តាសំខាន់មួយ ដែលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បើកយុទ្ធនាការបង្ក្រាបបណ្តាញឆបោកតាមអនឡាញ ឬ «ស្កេម» យ៉ាងទូលំទូលាយ ខណៈការបង្ក្រាបនេះ កំពុងផ្លាស់ប្តូរពីប្រតិបត្តិការប្រឆាំង​​បទល្មើស ទៅជាឧបករណ៍ដែលអាចពង្រឹងអំណាច និងការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ។ នេះបើតាមការវិភាគរបស់ទស្សនាវដ្តី The Diplomat ចេញផ្សាយថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។

​អត្ថបទបានលើកឡើងថា ចាប់ពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៥ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបណ្តាញស្កេមបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃភាពតានតឹងរវាងកម្ពុជា និងថៃ។ ភាគីថៃបានចាប់ផ្តើមវាយប្រហារលើតំបន់ដែលមានទីតាំងស្កេមនៅក្នុងទឹក​ដី​កម្ពុជា ដោយអះអាងថា បណ្តាញទាំងនេះជាបញ្ហាសន្តិសុខឆ្លងដែន និងជាប្រភពហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ឧក្រិដ្ឋកម្ម និងអំពើពុករលួយ។

ដំបូងឡើយ កម្ពុជាបានច្រានចោល និងចោទថា ថៃកំពុងយកបញ្ហាស្កេមធ្វើជាលេសសម្រាប់ការជ្រៀតចូលទឹកដី។ ប៉ុន្តែ​ក្រោមសម្ពាធពីស្ថានការណ៍យោធា និងផ្ទៃប្រទេស ដែលកម្ពុជាកំពុងចង់បានសន្តិសុខ រដ្ឋាភិបាលបានប្តូរទិស​ដៅ និងចាប់ផ្តើមបើកយុទ្ធនាការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញជាទ្រង់ទ្រាយធំតែម្ដង។

តាមការអះអាងរបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជា ការបង្ក្រាបនេះបានធ្វើឱ្យជនបរទេសប្រមាណ ៣០ម៉ឺននាក់ ចាកចេញពីប្រទេស និងបានបិទទីតាំងស្កេមជាង ២៥០កន្លែង។ អត្ថបទបានបញ្ជាក់ថា ទីតាំងមួយចំនួនមិនមែនគ្រាន់តែជាអគារតូចៗទេ ប៉ុន្តែជាគម្រោងអចលនទ្រព្យធំៗ មានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្ទាល់ខ្លួន និងមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ។

The Diplomat បានលើកឡើងនូវសំណុចសំខាន់មួយ នោះគឺការផ្ទេរទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន និងម្ចាស់ទីតាំងស្កេម​ទៅជាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា ត្រូវបានដកស្រង់សម្ដីថា ទីតាំងដែលត្រូវបានបិទទាំងនោះត្រូវបាន «បម្លែងទៅជាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ»។ អត្ថបទចាត់ទុកការផ្ទេរនេះថា ជាការផ្លាស់ប្តូរទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនដែល​មានតម្លៃ​​យ៉ាង​ច្រើន ទៅ​ក្នុងដៃរដ្ឋាភិបាល។

ក្នុងនោះ ទីតាំងស្កេមដែលត្រូវបានក្រសួងមហាផ្ទៃ បិទ និងបម្លែងទៅជាគោលដៅប្រើប្រាស់របស់រដ្ឋ មានដូចជា អគារ​​អនឡាញឈ្មោះ សួនស្វាយ២ (Mango 2 Park) នៅខេត្តតាកែវ ដែលបម្លែងទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលឃុំខ្លួនជនអន្តោប្រវេសន៍ និងការសិក្សាគ្រោងយកមជ្ឈមណ្ឌលឆបោក សួន៨ ឬ #8 park នៅស្រុកកំចាយមារ ខេត្តព្រៃវែង ធ្វើជាពន្ធនាគារមួយបន្ថែមទៀត។ The Diplomat បានអះអាងថា ជនរងគ្រោះពីការជួញដូរមនុស្សមួយចំនួន ដែលបានរួច​​ផុតពីបណ្តាញស្កេម ក៏ត្រូវបានឃុំខ្លួននៅក្នុងអគារដែលធ្លាប់ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន ពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យនេះ​ផង​​​ដែរ។

ជុំវិញការចុះផ្សាយនេះ វីអូឌី មិនអាចស្វែងរកការឆ្លើយតបពីអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា និងប្រធានលេខាធិការដ្ឋានគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចប្រយុទ្ធប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា (គ.ប.ឆ.ប.) លោក ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ បានទេនៅថ្ងៃទី២១ ខែសីហា។

បើតាម The Diplomat ការពង្រីកពន្ធនាគារ និងការកើនឡើងនៃការឃុំខ្លួន កើតឡើងស្របពេលដែលច្បាប់ និងការអនុវត្តមួយចំនួនត្រូវបានប្រើប្រាស់កាន់តែខ្លាំង ប្រឆាំងនឹងអ្នករិះគន់រដ្ឋាភិបាល សកម្មជនសង្គម អ្នកតវ៉ា និង​អ្នក​បញ្ចេញមតិលើបណ្តាញសង្គម។

អត្ថបទដដែល បានលើកករណីអ្នកសារព័ត៌មានពីរនាក់ ដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោសជាប់ពន្ធនាគារ ១៤ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីការ​ថត​រូបជាមួយទាហាននៅតំបន់ព្រំដែន ដែលជាប់រូបយុទ្ធភ័ណ្ឌនៅពីក្រោយ និងការផ្ទេរអនីតិជនជិត ៨០០នាក់ ពីពន្ធនាគារទៅតំបន់ជាប់ព្រំដែនថៃ ក្រោមកម្មវិធីដែលត្រូវបានពិពណ៌នាថាជា «បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ» ដើម្បីជួយដល់ប្រតិបត្តិការផ្នែកវិស្វកម្ម និងសំណង់យោធា។

អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ លោក សេង វណ្ណលី លើកឡើងថា ការយកអគារ​អន​ឡាញ​ស្កេម ទៅ​ធ្​វើជា​កន្លែង​ឃុំឃាំង ឬក៏ពន្ធនាគារ អាចមានហេតុផលផ្នែករដ្ឋបាល ប៉ុន្តែវាក៏បង្កើតការព្រួយបារម្ភថា រដ្ឋាភិ​បាលអាចយកយុទ្ធនាការបង្ក្រាប មកពង្រីកអំណាចសន្តិសុខ ក្នុងការគ្រប់គ្រងដោយខ្វះតម្លាភាព។

លោកបន្តថា ដើម្បីលុបបំបាត់រូបភាព «ឋានសួគ៌នៃឆបោកអនឡាញ» ឱ្យបានពិតប្រាកដ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវ​តែ​បង្ហាញ​ពីការអនុវត្តច្បាប់ដោយស្មើភាពគ្នា ទាំងលើជនបរទេស ម្ចាស់ទីតាំង មេខ្លោង និងអ្នកមានអំណាចដែលពាក់ព័ន្ធ ព្រោះបើពុំនោះទេ វានឹងមិនអាចបំបាត់មន្ទិលសង្ស័យរបស់មហាជន និងសហគមន៍អន្តរជាតិបានឡើយ។

លោក សេង វណ្ណលី ថ្លែងថា៖ «បើច​ង់​លាង​ឈ្មោះកម្ពុជា​ពី​រូប​ភាព​ឋាន​សួគ៌​ នៃ​ឆ​បោក​អន​​ឡាញ​​រដ្ឋាភិ​បាល​​ ត្រូវ​បង្ហាញ​​ថា​ ច្បាប់​អនុវត្ត​ស្មើៗ​គ្នា ទាំង​លើ​ជន​បរទេស ម្ចាស់​ទីតាំង មេខ្លោង និង​អ្នក​មាន​អំណាច​ ដែល​​​ពាក់​ព័ន្ធ ហើយ​ជាពិសេស​គឺ​សមាជិក ឥស្សរ​ជន​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដែល​រង​ការ​​ចោ​ទ​​ប្រ​កាន់​​ពាក់​​ព័​ន្ធ​ដោយ​ផ្ទាល់ ឬ​ដោយ​ប្រយោល ទៅ​លើ​បញ្ហា​នេះ​ផង​ដែរ ហើយ​ត្រូវ​កា​រ​ពារ​​ជ​ន​​រ​ងគ្រោះ​ នៃ​​ការ​ជួញ​​​ដូរ​មនុស្ស​ឱ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ។ ​បើ​មិន​ដូច្នេះទេ​ ការ​បង្ក្រាប​អា​​ចជួយ​បាន​តែ​រូបភា​ព​ក្នុង​រយៈ​​ពេល​​ខ្លី ​ប៉ុន្តែ​​មិន​​អាច​បំបាត់​ការ​សង្ស័យ​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ និង​អន្តរ​ជាតិ​បាន​ទេ​បាទ»។

ក្រៅពីការដកហូត និងបម្លែងអគារអនឡាញ ទៅជាសម្បត្តិរបស់រដ្ឋ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ នេះ ទទួលបានបានទឹកប្រាក់ប្រមាណជិត ២ លានដុល្លារ ពីការពិន័យម្ចាស់ និងអ្នកគ្រប់គ្រងទីតាំង ដែលល្មើសអនុ​ក្រឹត្យ​០៣ ស្ដីពី​ការគ្រប់គ្រងសន្តិសុខសុវត្ថិភាព តាមទីតាំងរស់នៅប្រមូលផ្តុំ ដែលមានជនបរទេសរស់នៅខុសច្បាប់។

អត្ថបទ The Diplomat ទទួលស្គាល់ថា មានការបិទទីតាំងស្កេម និងការផ្លាស់ទីប្រតិបត្តិការជាច្រើន។ ប៉ុន្តែអត្ថបទនេះបានចោទជាសំណួរថា តើការបង្ក្រាបនេះនឹងក្លាយជាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មពិតប្រាកដ ឬក៏ក្លាយជាមធ្យោ​បាយសម្រាប់រៀបចំឡើងវិញនូវទ្រព្យសម្បត្តិ អំណាច និងការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ ខណៈអ្នកសរសេរអត្ថបទនេះ បានមើលឃើញថា ការបង្ក្រាបបានផ្តល់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលនូវឱកាសចំនួនបី នោះគឺការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេ​រិក និងចិន តាមរយៈការបង្ហាញថាកម្ពុជាកំពុងប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន។

ការយកគ្រប់គ្រងលើអចលនទ្រព្យ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលការរីកចម្រើននៃវិស័យស្កេម និងការពង្រីកសមត្ថភាពសន្តិសុខ និងការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ តាម​រយៈ​ពន្ធនាគារ ការឃុំខ្លួន និងការអនុវត្តច្បាប់សន្តិសុខកាន់តែទូលំទូលាយ។

ទាក់ទិនរឿងនេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត លើកឡើងថា ការបង្ក្រាបកន្លងមក នៅមិនទាន់អាចចាត់ជាលទ្ធផលផ្លូវការនៅឡើយទេ ដោយហេតុថាទោះបីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដើរដល់ចំណុចទាល់ច្រករហូតដាច់​ចិត្តបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ តែរដ្ឋនៅតែមិនបង្ក្រាបទៅលើមេខ្លោង និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ ឬនៅពីក្រោយបទល្មើស។ លោកបន្តថា កម្ពុជាអាចនឹងប្រឈមមុខការប៉ះពាល់មុខមាត់ជាតិ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ នៅពេលមានដីកាចាប់ខ្លួន ពីប៉ូលីសអន្តរជាតិ។

លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែងថា៖ «ហើយបើថាមិនចាត់ការទេ ថ្ងៃក្រោយអាច​ FBI​ អាមេរិ​កហ្នឹ​ង នាំ​ដីកា​ចាប់​​ខ្លួន​​និ​វេទន៍​ក្រហម ដីកាចា​ប់​ខ្លួន​ជា​អន្តរ​ជាតិ គេ​សហការ​ជាមួយ​ប៉ូលិស​អាំង​ទែ​ប៉ូល (Interpol) តាម​ចាប់​អ្ន​​កអស់​​ហ្នឹង​ មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ក៏​ថាបា​ន​ដែរ។ ប៉ុន្តែ​គេ​មិនទា​ន់​ធ្វើ​ដល់​ដំណាក់​កាល​ហ្នឹង​ទេ ព្រោះ​​កាល​​ណា​ធ្វើ​ដល់​​ដំណាក់​កាល​ហ្នឹង វា​ធ្វើ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជា​វា​អ័ព្ទ​មុខ​ខ្លាំង​ពេក»។

យ៉ាងណា អ្នកឃ្លាំមើលនៅតែបន្តតាមដាន និងរង់ចាំមើលលទ្ធផលចុងក្រោយ នៃការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសការប្ដេជ្ញារបស់រដ្ឋាភិបាល ស្របពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួន​ទៀត បានសហការជាមួយកម្ពុជា ក្នុងការបោសសម្អាតបទល្មើសសកលមួយនេះ៕

21/08/2026

#គួរឈ្វេងយល់÷ បេសកកម្ម​របស់​បក្ស​ប្រឆាំង​ ទៅ​កាន់​តុលាការ​ ICC ប្រឆាំង​​នឹង​ថៃ​​ឈ្លាន​ពាន​​ មាន​ការ​សាទរ
--------
(VOD /ដោយកញ្ញា រតនៈ ម៉ូនីកា / 21-8-2026)
នៅ​​ដើម​​សប្ដាហ៍​​ក្រោយ ក្រុម​​មន្ត្រី​​បក្ស​​ប្រឆាំ​ង​​ក្រៅ​​ប្រទេស នៃ​​រដ្ឋាភិ​បាល​​ឯករាជ្យ​​២៣​តុលា របស់​លោក សម រង្ស៊ី បាន​ប្រកាស​ថា ពួក​គេនឹ​ង​ទៅ​​ផ្ដល់​​សក្ខី​កម្ម​​ ចំពោះ​មុខ​​រដ្ឋ​​អាជ្ញាធរ​​​នៃ​​តុលាការ​​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ​​អន្តរ​ជាតិ (ICC) នៅ​​ទីក្រុង​​ឡាអេ ប្រទេស​​ហូឡង់ ជុំវិញ​បណ្តឹង​​ប្រឆាំង​នឹង​ទង្វើ​ថៃ​ ឈ្លាន​ពាន​កម្ពុជា។

អ្នកឃ្លាំ​មើល ​គាំទ្រ​​កា​រ​​តស៊ូ​​តាម​​ផ្លូវ​​ច្បាប់​​​អន្តរ​ជាតិ​​ របស់​​មន្ត្រី​​បក្ស​​ប្រឆាំង រឿង​​​ថៃ​​ វាយ​ដណ្តើម​គ្រប់​គ្រង​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ ដោយ​ខុស​ច្បាប់ និង​បង្ក​វិនាស​កម្ម​ដល់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​នេះ។ លើស​ពីនេះ​ ពួក​គេ​ក៏​អំពាវ​នាវ​ផង​ដែរ ​ដល់​​​រដ្ឋាភិបាល​​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែល​កំពុង​គ្រប់​គ្រង​អំណាច​ ឱ្យ​ប្រញាប់​​ប្ដឹង​​​​​ថៃ​​ ទៅតុលាការ​​យុត្តិ​ធម៌​​អន្តរ​ជាតិ (ICJ) ជា​ជាង​​នៅ​​ស្ងៀម ហើយ​​បណ្តោយ​ឱ្យ​​​ថៃ​​ ធ្វើ​ហេ​ដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ​លើ​ទឹក​ដី​ខ្មែរ​ជាប់​ព្រំដែន​តាម​ទំនើង​ចិត្ត ក្រោយ​មាន​បទ​ឈប់​បាញ់​ ទាំង​មិន​ប្រើ​សិទ្ធិ​ការ​ពារ​លើ​ដី​ជាក់​ស្តែង ដើម្បី​ទប់​ទល់​ទៅ​នឹង​ការ​ឈ្លាន​ពាន​នេះ។

ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​លោក ម៉ែន ណាត ប្រាប់​វីអូឌី​ នៅ​ថ្ងៃទី​២១ ខែ​សីហា ថា លោក​​​គាំ​ទ្រ​​ការ​​ស្វែង​​រក​​អន្តរា​គមន៍​​​ ពី​​ស្ថាប័ន​​អន្តរ​ជាតិ​​ របស់​​ក្រុម​​ការ​ងារ​​របស់​​លោក អ៊ុំ សំអាន ដែល​​នឹង​​ត្រូវ​​ផ្ដល់​​សក្ខី​កម្ម​​​ដល់​​​តុលាការ​​ ICC នៅ​​ទីក្រុង​​ឡាអេ។

លើស​​​ពី​​នេះ ​លោក​ចាត់ទុក​សកម្មភាព​នេះ​ថា ជា​រឿង​វិជ្ជមាន​សម្រាប់​កម្ពុជា និង​​ជា​ការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​របស់​ខ្មែរ​ នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ ​ក្នុង​ការទាមទារ​យុត្តិធម៌​ជូន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ ដែល​រងគ្រោះ​ពី​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​ថៃ។ ផ្ទុយទៅ​វិញ ​លោក​ខក​ចិត្ត​​​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បន្ត​​យក​រឿង​ព្រំដែន​នេះ ​ដើម្បី​កេង​ចំណេញ​នយោបាយ​ឡប់ឡែ​របស់​ខ្លួន មិន​​ព្រម​ប្តឹង​ថៃ​​ទៅ​តុលាការ ICC និង​ ICJ ឡើយ ខណៈ​​រដ្ឋាភិបាល​មាន​ភស្តុតាង​​គ្រប់​បែប​​យ៉ាង​ណា​​ ដាក់​​បន្ទុក​។

តាម​យន្តការ​របស់​តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​អន្តរជាតិ ICC ដែល​​លោក លោក អ៊ុំ សំអាន និង​​ក្រុមការងារ​គាត់​ប្តឹង ប្តឹង​ទៅ​​នេះ គឺ​​​ប្តឹង​​ទៅ​​តុលាការ​​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​​អន្តរ​ជាតិ ICC ពី​រឿង ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​​​សង្គ្រាម​របស់​ពួក​មេដឹកនាំ​ថៃ និង​យោធា​ថៃ​ឈ្លាន​ពា​​ន​កម្ពុជា បង្កើត​ឧក្រិដ្ឋកម្ម ធ្វើ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​រងគ្រោះ​ស្លាប់​បាត់​បង់​​ជីវិត ជា​​ជន​​ស៊ីវិល​​បាត់​បង់​​ជម្រក​ ខូច​ខាត​​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​​ផ្ទះ​សម្បែង​​​​​​ជា​ដើម។

​លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំ​​មើល​ទៅ បទ​ឧក្រិដ្ឋ​​កម្ម​​ដែល​​ពួក​​ក្រុម​​ការ​ងារ​​លោក អ៊ុំ សំអាន ប្តឹង​​​ទៅ​​ហ្នឹង វា​​​ជា​​រឿង​​សម​​ហេតុ​ផល ហើយ​ដែល​គួរ​ណាស់​តែ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​របស់​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែ​ត ហ្នឹង គួរ​ចូលរួម​លើកទឹកចិត្ត មិន​គួរ​ណា​ប្រើ​ពាក្យ​ពេចន៍​អសុរោះ បញ្ចើច​បញ្ចើ​​​អញ្ចឹង​ទេ។ ម្យ៉ាងទៀត រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន ម៉ា​ណែ​ត ខ្លួន​ឯង​​​ហ្នឹង គួរ​​ណាស់​តែ​ប្តឹង​ដែរ​ ព្រោះ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​ភស្តុតាង​គ្រប់គ្រាន់​ជាង ព្រោះ​ជា​អ្នក​ធ្វើការងារ​ផ្ទាល់​ជាមួយ​និង​ដៃគូ​​អន្តរជាតិ និង​ពលរដ្ឋ​នៅ​មូលដ្ឋាន មាន​ឯកសារ​គ្រប់គ្រាន់ មាន​ភស្តុតាង​ជាក់លាក់​ជាង ធ្វើ​ឱ្យ​តុលាការ​ ICC យក​​រឿង​ហ្នឹង​ទៅ​កាត់ក្តី ហើយនឹង​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌​ពេញ​លេញ»។

ការ​ថ្លែង​របស់​អ្នកឃ្លាំមើល​រូប​នេះ ​បន្ទាប់​ពី​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ​២៣​តុលា ប្រកាស​ថា តំណាងរបស់ខ្លួននឹងទៅ​​ផ្តល់សក្ខី​កម្ម និងការពន្យល់បន្ថែម ពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តឹងរបស់ខ្លួន នៅក្នុងជំនួបជាមួយតំណាងការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញា នៃ​តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) នៅថ្ងៃទី២៤ ខែ​សីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅ​ការិយាល័យ ICC ក្នុង​ទីក្រុង​ឡាអេ ប្រទេស​ហូឡង់។ ចំណែក​គណៈប្រតិភូដែលត្រូវចូលរួម រួម​មាន លោក​ស្រី ធិត គឹមហ៊ុន លោក អ៊ុំ សំអាន លោក អ៊ូ សាមឌី និង​​​លោក​ស្រី អ៊ូ លីនដា ដែល​សុទ្ធតែ​ជាតំណាងស្ថាប័នផ្សេងៗ​របស់រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ ២៣ តុលា។ សេចក្តីប្រកាស​បញ្ជាក់​ថា បេសកកម្ម​នេះ​​ ​មាន​គោល​បំណង​បន្ត​ជំរុញ​ការប្រើប្រាស់​យន្តការ​អន្តរ​​ជាតិ និង​ច្បាប់​​អន្តរ​​ជាតិ ដើម្បី​ការ​​ពារទឹកដី និងផលប្រយោជន៍​របស់​កម្ពុជា។

រីឯ​លោក អ៊ុំ សំអាន ដែល​ជា​គណៈប្រតិភូ​មួយ​រូប​ដែរ ​ថ្លែង​​ប្រាប់​វីអូឌី​នៅ​ថ្ងៃទី២១ ខែ​សីហា ដោយ​លោក​រំពឹង​ថា អគ្គ​រដ្ឋ​​​អាជ្ញា​នៃ​តុលាការ ICC នឹង​បើក​ការ​ស៊ើបអង្កេត ចោទ​ប្រកាន់ និង​ចេញ​ដីកា​ចាប់​ខ្លួន​មេដឹកនាំ​ស៊ីវិល យោធាថៃ​​​យក​​មក​​​កាត់​ទោស ពី​បទ​​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​ឈ្លាន​ពាន​កម្ពុជា និង​​ទាមទារ​ដកទ័ព​ពី​ទឹកដី​កម្ពុជា ព្រមទាំង​ទាម​ទារ​​​សំ​ណង​ខូចខាត​លើ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​កម្ពុជា រួម​មាន​ ផ្លូវ​ថ្នល់ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ប្រាសាទ​​បុរាណ មាន​ប្រាសាទ​​​​ព្រះវិហារ រួម​នឹង​សំណង​ជំងឺចិត្ត​ ដល់​ជនរងគ្រោះ​ខ្មែរ​ផង​ដែរ។

លោក​អះអាង​ថា ទោះ​សកម្មភាព​នេះ ​មិន​បាន​ផល​តាម​ក្ដី​រំពឹង​ ក៏​ពួក​លោក​​​នឹង​បន្ត​ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចេញ​មុខ​ប្តឹង​ទៅ​តុលាការ​អន្តរជាតិ​នេះ​បន្ត​ទៀត។ លោក​ទទួល​ស្គាល់​ថា រដ្ឋាភិបាល​មាន​អំណាច និង​​ភស្តុ​តាង​​​រឹង​​មាំ​​ជាង ខណៈ​ពួក​លោក​មិន​នៅ​ទីតាំង​ផ្ទាល់​ទេ។ ប៉ុន្តែ​លោក​មើល​ឃើញ​ថា មាន​តែ​ជម្រើស​ផ្លូវ​ច្បាប់​តែ​មួយ​​គត់ តាម​រយៈ​​ការ​​ប្ដឹង​ទៅ​​តុលាការ​អន្តរជាតិ ​ទើប​មាន​ឥទ្ធិពល​ឱ្យ​ថៃ​គោរព​តាម។

​លោក អ៊ុំ សំអាន ថ្លែងថា៖ «ស្នើ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន ម៉ា​ណែ​ត ប្រញាប់​ប្តឹង​ថៃ​ទៅកាន់​តុលាការ​​យុត្តិ​ធម៌​​អន្តរ​ជាតិ​ ICJ ប្តឹង​​ថៃ​​ទៅ​កាន់​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ ICC ហើយ​និង​ប្តឹង​ថៃ​ទៅកាន់​សហប្រធាន​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​​ទីក្រុង​ប៉ារីស ដើម្បី​ទាមទារ​ទឹកដី​យើង​មកវិញ​ណា បើសិនជា​គាត់​នៅតែ​ចេញ​លិខិត​តវ៉ា។ ខ្ញុំ​យល់ថា​ ​វា​មិនបាន​​លទ្ធ​ផល​​អី​ទេ ទាល់​តែ​ប្តឹង អាហ្នឹង​បាន​អាច​បាន​ទឹកដី​មកវិញ​ណា។ ហើយ​សូម្បីតែ​ប្រើ​កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា អី​ទៅ​​បញ្ចុះបញ្ចូល​ប្រទេស​​អឺរ៉ុប ប្រទេស​ដទៃទៀត​ហ្នឹង ក៏​មិនអាចឱ្យ​​ប្រទេស​​ហ្នឹង​​ទាមទារ​ទឹកដី​ឱ្យ​​យើង​បាន​នោះ​ទេ ​នៅ​ពេល​ដែល​ប្រទេស​ទាំងអស់​ហ្នឹង​ ​​គេ​មិន​សូម្បីតែ​ថ្កោលទោស​ថៃ រិះគន់​ថៃ​ផង ទៅ​សង្ឃឹម​អី មានតែ​តុលាការ​ទេ​ដែល​​អាច​ចេញ​បញ្ជា​ឱ្យ​ថៃ​ត្រូវតែ​គោរព​តាម​បាទ»។

ឆ្លើយ​តប​នឹង​ករណីនេះ អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក ជា ធីរិទ្ធ ថ្លែង​​ប្រាប់​វីអូឌី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២១ ខែ​​សីហា ថា លោក​មិន​​ចាប់​​អារម្មណ៍​​​នឹង​បណ្ដឹង​​របស់​រដ្ឋាភិបាល​​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​នេះ​ទេ ដោយ​​លោក​ចាត់ទុក​សកម្មភាព​នេះ​ជា​​ចលនា​ក្រៅ​ច្បាប់។

​លោកថា៖ «ខ្ញុំ​មិន​ចង់​ឆ្លើយ​តប​នឹង​ចលនា​ណា​ដែល​បង្កើត​​ក្រៅ​ច្បាប់​ទេ អ៊ីចឹង​​ពួកគេ​ធ្វើ​អី​ធ្វើ​ទៅ វា​ជា​រឿង​របស់​ពួក​គេ»។

យ៉ាងណាក៏ដោយ​ មន្ត្រី​អ្នកនាំពាក្យ​រូប​នេះ ​​ធ្លាប់​អះអាង​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​​បាន​ដាក់​បណ្ដឹង​ទៅ​តុលាការ​​យុត្តិធម៌​អន្តរ​ជាតិ​​រួច​​ហើយ តាំង​​ពី​ឆ្នាំ​មុន​​។ ប៉ុន្តែ ការ​អះអាង​នេះ ​​ត្រូវ​មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំង​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ច្រាន​ចោល ខណៈ​ពួក​គេ​​​​មិន​អាច​រក​សំណុំ​នេះ​ ​​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​នៃ​ពាក្យ​បណ្ដឹង​ផ្លូវ​ការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅ​​​តុលាការ ICJ នោះ​ទេ។

គិត​មក​ដល់​ពេល​នេះ ​កម្ពុជា​ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវ​បាន​ថៃ​ឈ្លានពាន​ និង​កាន់កាប់​​​ទឹកដី​​ជាង ៧០​ ទីតាំង ក្នុង​​នោះ​​ភាគី​​ថៃ​​ បាន​​រាយ​​បន្លា​លួស ជី​ក​​ប្រឡាយ ដាក់​​ទូ​​រកុង​ទឺន័រ ដើម្បី​​ពង្រីក​​ការ​​ឈ្លាន​ពាន​​ដោយ​​ឥត​​ឈប់​​ឈរ ក្រោយ​​បទ​​ឈប់​​បាញ់​​កាល​​ពី​​ចុង​​ខែ​​ធ្នូ ឆ្នាំ​​២០២៥។ ក្នុង​ពេល​ឈ្លានពាន យោធា​ថៃ​ បាន​ប្រើ​​​អាវុធ​ធន់​គ្រប់​ប្រភេទ​​យ៉ាង​ព្រៃផ្សៃ​​វាយ​ប្រហារ​កម្ពុជា និង​ប្រើ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​ទម្លាប់​​គ្រាប់​ចូល​ជ្រៅ​ក្នុង​ទឹកដី​ខ្មែរ​​ ជិត ១០០​ គីឡូម៉ែត្រ ដោយ​បំផ្លាញ​ផ្ទះសម្បែង​រាប់​រយ​ខ្នង វត្ត​អារាម សាលារៀន និង​ប្រាសាទ​ដូនតា​ខ្មែរ ដែល​ជា​​​សម្បត្តិ​​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក និង​បណ្ដាល​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ជាង ១០០​ស្លាប់ និង​រង​របួស ព្រម​ទាំង​ជនភៀសសឹក​ជាង ៦០​​​នាក់។

ចំណែក​អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​របស់​ អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស​ លោក​ ថម អេនដ្រូ (Tom Andrews) ក៏​​សម្ដែង​​ក្ដី​​​បារម្ភ​ដូចគ្នា​នេះ ព្រមទាំង​​ស្នើ​ដល់​ភាគី​ថៃ​​និង​កម្ពុជា ត្រូវ​ធានា​ដល់​ជនភៀសសឹក​ខ្មែរ នៅ​ភូមិ​រង់ចាំ​អាច​ត្រឡប់​​​ទៅ​រស់​នៅ​ផ្ទះ​របស់​ពួកគេ ដែល​យោធា​ថៃ​ កំពុង​កាន់កាប់​ដោយ​ខុស​ច្បាប់ និង​ឈូស​ឆាយ​បំផ្លាញ​ផ្ទះសម្បែង​ពួកគេ​ហើយ​ក៏​ដោយ៕

21/08/2026

#សម្រង់សម្តី÷ ​លោក ម៉ែន ណាត ផ្តល់​ទស្សនៈ​ជុំវិញ​រឿង​កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា កូនស្រី​លោក កឹម សុខា ទទួល​យក​តំណែង​​ប្រេសិត​ពិសេស (អ្នកការទូត) មាន​ឋានៈស្មើ​​រដ្ឋមន្ត្រី ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។ លោក ម៉ែន ណាត បញ្ជាក់ក្នុងន័យ​ថា កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា អស់សិទ្ធិនិយាយថា ខ្លួនរងភាពអយុត្តិធម៌​ដោយសារ​រដ្ឋាភិ​បាល​​លោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែល​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុកម្នេញ ឬ​និយាយ​ពី​រឿង​​សិទ្ធិ​មនុស្ស ប្រជាធិបតេយ្យ​ទៀត​​ហើយ​។ លោក​ពន្យល់​ថា ព្រោះ​រដ្ឋាភិបាល​​លោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនមែន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​តំណាង​ឱ្យ​អ្នក​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​ទេ។ (VOD /ដោយលោក ញឹម សុខន)

21/08/2026

យល់ស្របជាមួយសេចក្តីថ្លែងការណ៍ #បក្សកម្លាំងជាតិ ថា វិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ-សង្កាត់ ពិតជាធាក់ថយក្រោយ ជាការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលមូលដ្ឋានឯកបក្ស ផ្ទុយខ្លឹមសាររដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឲ្យគោរពប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស។

21/08/2026

ក្នុងនាមយើងជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលឈឺចាប់ចំពោះការឈ្លានពានរបស់ថៃ លើទឹកដីកម្ពុជា សូមលើកទឹកចិត្តលោក អ៊ុំ សំអាន និងក្រុមការងារ សូមបានជោគជ័យក្នុងការធ្វើសក្ខីកម្មនៅតុលាការអន្តរជាតិ ICC នូវសំណុំរឿងប្តឹងមេយោធា និងមេដឹកនាំថៃ។

21/08/2026

#ភ្ជាប់យោបល់ ÷ តាមមើលទៅ សំណុំរឿងអំពើ​ពុករលួយ​ធ្ងន់ធ្ងរ ពាក់ព័ន្ធបទឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោក​អនឡាញ (online scams) នៃលោក ថូ សំណាង នេះ មិនអាច​ប្រព្រឹត្ត​តែម្នាក់​ឯង រួចមាន​ដំណើរការ​រលូន​បែប​នោះ​បាន​ទេ មិន​អាច​ទេ។ រឿងនេះ គួរ​តែ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ ជាមួយ​មន្ត្រី​មានអំណាច​ច្រើន​រូប​ទៀត ដែល​មិន​សូវ​ខុសគ្នា​នឹង សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដាក់​ក្នុង​បញ្ជី​ខ្មៅ​នៃ​បទឧក្រឹដ្ឋកម្ម​ឆបោក​អនឡាញ​អន្តរជាតិ នូវក្រុម​ឧកញ៉ា និង មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ឡើយ ដូចជា ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ឧកញ៉ា កុក អាន ឧកញ៉ា ហ៊ុន តូ ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព, លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី នេត សាវឿន, លោក ឌី វិជ្ជា, លោករដ្ឋមន្ត្រី​មហាផ្ទៃ ស សុខា ជាដើម។ល។

រឿងដដែលខាងលើនេះ សុទ្ធតែចង្អុលបង្ហាញថា ក្រុមឧកញ៉ា និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជ្រៅឆ្ពោះសំដៅទៅកាន់​លោក ហ៊ុន សែន តែម្តង។

ដើម្បីលាងសម្អាតបទឧក្រិដ្ឋកម្ម​ឆបោក​អនឡាញ​ជាស្ថាពរ លុះត្រាតែ​រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវប្តេជ្ញាចិត្ត​ពិតប្រាកដ ត្រូវ​តែ​ស៊ើប​អង្កេត​គ្រប់​ចំណុចសង្ស័យ ដោយ​តម្លាភាព និង​យុត្តិធម៌ ព្រមទាំង​ត្រូវសហប្រតិបត្តិការ​ជាមួយសហរដ្ឋ​អាមេរិក អង់គ្លេស សហភាពអ៊ឺរ៉ុប និង​បណ្តាប្រទេស​ជាច្រើន​ទៀត ទើបកម្ពុជា អាចស្តារ​មុខមាត់ប្រទេស​កម្ពុជា​ប្រសើរ​ឡើង​វិញបាន។

អត្ថបទដោយលោក ម៉ែន ណាត
..
--------------
(កាសែតភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ / 21-8-2026)
អតីត​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស លោក ថូ សំណាង បាន​សារភាព​ថា លោក​​បានលួចយកសន្លឹកទិដ្ឋការប្រភេទ C និង Cex សរុប ១០០០០ សន្លឹក​ ដែល​ក្នុង​នោះ​បាន​ប្រើប្រាស់​ដោយ​ខុសច្បាប់ជាង ៦០០០ សន្លឹក ដោយ​ចេញ​ឲ្យ​ពួក​ឆបោក​អនឡាញ​ និងសល់ ៤០០០ ទៀត សមត្ថកិច្ច​កំពុង​ស្រាវជ្រាវ​រក។

លោក ថូ សំណាង គឺជា​អតីត​ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានកិច្ចការច្បាប់ កុងស៊ុល និងព្រំដែន នៃក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដែល​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់​ដំណែង កាលពី​ចុង​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២៦។

លោក សយ ច័ន្ទវិចិត្រ អ្នកនាំពាក្យអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ (ACU) បាន​ប្រាប់​ភ្នំពេញ​ដូច្នេះ​ថា៖ «លោក ថូ សំណាង កំពុងត្រូវបានស្តាប់ចម្លើយ ពាក់ព័ន្ធបទល្មើស Online Scams។ ក្នុងពេលសាកសួរនៅ អបព (ACU) លោក ថូ សំណាង បានឆ្លើយសារភាពថា បានលួចយកសន្លឹកទិដ្ឋការប្រភេទ C និង Cex ប្រើប្រាស់ខុសច្បាប់ជាង ៦ ០០០ សន្លឹក និងសល់ ៤០០០ សន្លឹកទៀត អបព កំពុងតាមរកដែលគាត់់ថាបានកម្ទេចចោល»។

បើ​តាម​លោក សយ ច័ន្ទវិចិត្រ សន្លឹកទិដ្ឋាការ​ប្រភេទ C និង Cex ជា​ប្រភេទទិដ្ឋការដែលផ្តល់ដោយក្រសួងការបរទេសដល់អ្នកស្នើសុំដែលមានលក្ខខណ្ឌគ្រប់គ្រាន់។

លោក​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ នៅ​ក្នុង​ដំណាក់​កាលនេះ ដោយសារ​តែ​អង្គភាព​ ACU កំពុង​បន្ត​នីតិវិធី​ស៊ើប​អង្កេត៕

# # #

20/08/2026

វីដេអូ​ពី​តំបន់ថ្មដា ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់ ជាតំបន់​ដែល​យោធា​ថៃ ព័ទ្ធ​យក​ដី​ខ្មែរ​ទាំងខុសច្បាប់ រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​​នៅ​មិន​ទាន់​អាច​ដោះស្រាយ​បាន។