Πρωτοβουλία Πολιτών για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Ηλιούπολης

  • Home
  • Greece
  • Athens
  • Πρωτοβουλία Πολιτών για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Ηλιούπολης
Directions

Πρωτοβουλία Πολιτών για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Ηλιούπολης Βρίσκεται σε εξέλιξη, πανελλαδικά, η διαδικασία εκπόνησης νέων Τοπικών Πολεοδομικών σχεδίων (ΤΠΣ).

Όμως ενώ πρόκειται για μια ουσιαστική διεργασία, κάθε άλλο παρά ενθαρρύνει τη συμμετοχή των πολιτών.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΤΠΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣΗ Πρωτοβουλία πολιτών Ηλιούπολης δημοσιοποιεί τις προτάσεις της,...
24/06/2026

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΤΠΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

Η Πρωτοβουλία πολιτών Ηλιούπολης δημοσιοποιεί τις προτάσεις της, για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) της Ηλιούπολης, το οποίο βρίσκεται σε φάση τελικής επεξεργασίας.

Οι προτάσεις στάλθηκαν στο γραφείο μελετών, που συνέταξε το σχέδιο, στις 23/6/2026. Ενημερωθήκαμε, αργότερα την ίδια μέρα, ότι η μελέτη έχει, ήδη, διαβιβαστεί στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, το οποίο είναι αρμόδιο για τη δημόσια διαβούλευση επί της μελέτης, που θα ακολουθήσει. Παρόλα αυτά, εκτιμούμε ότι το κείμενο των προτάσεων εξακολουθεί να έχει την αξία του και για τις μελλοντικές διαδικασίες.

Στο σημείο αυτό οφείλουμε να εξηγήσουμε ότι η καθυστερημένη υποβολή των προτάσεων οφείλεται στο γεγονός ότι επιδιώξαμε με επιμονή να αναληφθεί κάποια πρωτοβουλία δημόσιας διαβούλευσης, σε τοπικό επίπεδο, με την ευθύνη ή υπό την αιγίδα της δημοτικής αρχής, ώστε το όποιο αποτέλεσμα να περιβληθεί με το αντίστοιχο κύρος. Κάτι τέτοιο δεν έγινε εφικτό, με αποκλειστική ευθύνη της δημοτικής αρχής, η οποία δεν έκανε το παραμικρό, προκειμένου να υλοποιηθεί σχετική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, η οποία λήφθηκε κάτω από μεγάλη πίεση.

Κατεβάστε, διαβάστε και αποθηκεύστε το αρχείο με τις προτάσεις, από τον παρακάτω σύνδεσμο:
https://drive.google.com/file/d/1bSVRhBzcSQdCJtzUP8M69zwIixdy88QH/view?usp=sharing

👉Τα ΤΠΣ δεν είναι μία υπόθεση που αφορά μόνο κάποιους πολεοδόμους ή «ειδικούς». Καθορίζει το μέλλον των τόπων μας και οφ...
23/10/2025

👉Τα ΤΠΣ δεν είναι μία υπόθεση που αφορά μόνο κάποιους πολεοδόμους ή «ειδικούς». Καθορίζει το μέλλον των τόπων μας και οφείλουμε να έχουμε γνώμη ως κοινωνία και να συμμετέχουμε στη διαμόρφωσή τους. Αυτό βέβαια δεν προβλέπεται. Δεν προβλέπεται να έχει δυνατότητα παρέμβασης ούτε καν το εκλεγμένο Δημοτικό Συμβούλιο.

👉Αυτό φυσικά δε θα μας σταματήσει να διεκδικούμε ως τοπική κοινωνία να συμμετέχουμε στη διαβούλευση για το υπό διαμόρφωση ΤΠΣ και να ανοίξουμε δημόσιο διάλογο επί του θέματος. Ας δώσουμε 5' να διαβάσουμε τους προβληματισμούς και τις προτάσεις μας:

Πρωτοβουλία Πολιτών για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Ηλιούπολης

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ και ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παρακάτω συνοψίζονται παρατηρήσεις και προτάσεις σχετικά με τα μέρη της μελέτης του ΤΠΣ Ηλιούπολης που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, και τίθενται καίρια ερωτήματα και για τα οποία ζητάμε αποσαφήνιση, δεδομένης της εξαιρετικής σημασίας τους για την μελλοντική ανάπτυξη της πόλης.

Ερωτήματα σχετικά με την υπό εξέλιξη μελέτη:

1) Γιατί το ΤΠΣ αποφεύγει να «αγγίξει» τα μεγάλα ζητήματα της Ηλιούπολης; Το πρόσχημα ότι είναι υπερτοπικά ή πως θα επιλυθούν από τη Δημοτική Αρχή σε μελλοντικό χρόνο δεν είναι ικανοποιητικό καθώς αυτό αντιτίθεται ευθέως στον ουσιαστικό ρόλο του ΤΠΣ ο οποίος είναι ακριβώς ο προγραμματισμός της πολεοδομικής ανάπτυξης λαμβάνοντας υπόψιν τέτοιου τύπου σοβαρά ζητήματα.(ενδεικτικά: ΚΥΤ, Σήραγγα Ηλιούπολης, Δημοτικό Κοιμητήριο, ΣΜΑ, επένδυση «Ελληνικού»)

2) Πώς διαμορφώνονται οι ζώνες Συντελεστή Δόμησης (ΣΔ) και ποια είναι η διαχείριση του ζητήματος εφαρμογής των bonus του ΝΟΚ; Το ΤΠΣ οφείλει να προστατεύσει τον χαρακτήρα του Δήμου, και τα ιδιαίτερα φυσικά χαρακτηριστικά του τοπίου (ορεινός όγκος Υμηττού, ρέμα Πικροδάφνης κ.α.) και να καθορίσει ζώνες συγκράτησης του ΣΔ και απαγόρευσης της εφαρμογής των bonus του ΝΟΚ.

3) Πώς χειρίζεται τις χρήσεις γης γενικότερα στον Δήμο και ειδικότερα σε απειλούμενες/διεκδικούμενες εκτάσεις; Το ΤΠΣ μπορεί να εξασφαλίσει εμμέσως την αποτροπή εγκατάστασης ανεπιθύμητων/ασύμβατων χρήσεων σε εκτάσεις τις οποίες ο Δήμος επιθυμεί να αξιοποιήσει ή να διεκδικήσει προς όφελος της πόλης μακροπρόθεσμα. Στο τμήμα της μελέτης που έχει δοθεί στη δημοσιότητα δεν γίνεται καμία ιδιαίτερη αναφορά στον τρόπο διαχείρισης αυτών των εκτάσεων εντός του Δήμου.

4) Πώς χειρίζεται το όριο της πόλης με τον ορεινό όγκο του Υμηττού; Εξετάζεται η ρύθμιση της αυθαίρετης δόμησης στην περιοχή; Προτείνονται λύσεις για την προστασία του τοπίου και της φύσης; Το ΤΠΣ θα πρέπει να αποτρέψει τον ανοιχτό τον κίνδυνο περεταίρω συνέχισης αυτής της πρακτικής περασμένων δεκαετιών και φυσικά να αποκλείσει την ανάπτυξη τουριστικής
δραστηριότητας στον Υμηττό, καθώς αυτή δεν είναι συμβατή με το καθεστώς προστασίας του οικοσυστήματος.

5) Πώς ρυθμίζονται τα ανοιχτά Οικοδομικά Τετράγωνα στο όριο του σχεδίου της πόλης; Δεδομένης της ανάγκης προστασίας του ορεινού όγκου και συγκράτησης της δόμησης στον μέχρι στιγμής
πολεοδομικό ιστό, θα πρέπει να εξασφαλιστεί σαφής προσδιορισμός των περιορισμών δόμησης.

6) Πώς χειρίζεται η μελέτη το τμήμα του ρέματος Πικροδάφνης που διέρχεται από τα όρια του Δήμου και την περιοχή πέριξ της κοίτης του; Σύμφωνα με τις προδιαγραφές των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων από το ΥΠΕΝ, η μελέτη καλείται να ενσωματώσει και να εξειδικεύσει κατευθύνσεις της υπερκείμενης στρατηγικής επί τέτοιων ζητημάτων (πχ Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας, Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, Εθνικός Κλιματικός Νόμος). Αποσαφηνίζεται η
κατεύθυνση αποκατάστασης της κοίτης και προστασίας του φυσικού σχηματισμού του ρέματος σε επίπεδο χρήσεων και δόμησης εκατέρωθεν αυτού;

7) Τι αφορά ο όρος «Πάρκο Πόλης» που προτείνεται να δημιουργηθεί σε έκταση του Υμηττού στην περιοχή Προφήτη Ηλία; Η μελέτη οφείλει να επισημάνει πώς εξασφαλίζεται η συμβατότητα της χρήσης αυτής με την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του οικοσυστήματος του Υμηττού και σε κάθε
περίπτωση να διασφαλίζει ότι δεν θα γίνει καμία παρέμβαση που μπορεί να οδηγήσει στην αλλοίωση και υποβάθμιση της βιοποικιλότητας, των προστατευόμενων οικοτόπων, των οικοσυστημικών υπηρεσιών και των ιδιαίτερων φυσικών και γεωλογικών χαρακτηριστικών του Υμηττού.

Παρατηρήσεις και προτάσεις επί του προκρινόμενου Σεναρίου:
Το Σενάριο 3 που προκρίθηκε προς υλοποίηση κρίνεται ως προβληματικό για δύο λόγους:

Αφενός η υπερσυγκέντρωση των δραστηριοτήτων σε μία περιοχή της πόλης έχει ως αποτέλεσμα οι περιφερειακές γειτονιές με την υφιστάμενη από τα κάτω δυναμική τους να περιφρονούνται και να υπονομεύονται. Η πρακτική αυτή αποδυναμώνει τους δεσμούς των κατοίκων στις γειτονιές, με ότι
συνεπάγεται αυτό για τη συμμετοχή τους στα κοινά και στην καθημερινή λειτουργία της πόλης μέσα από ένα δημοκρατικό μοντέλο.
Αφετέρου προτείνει τη θεσμοθέτηση ευρύτατου Πολεοδομικού Κέντρου που θα επιφέρει μελλοντικά τη δημιουργία ενός κέντρου κορεσμένου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την πόλη: μεταβολή της φυσιογνωμίας της περιοχής, υψηλά ενοίκια για εμπορικές χρήσεις, μετακύλιση του κόστους στον καταναλωτή, πλήρη εμπορευματοποίηση του χώρου. (χαρακτηριστική η διατύπωση της Μελέτης (Σελ. 23) περί «ενθάρρυνσης για κατασκευή εμβληματικών πολυλειτουργικών χώρων»).
Σύμφωνα με την μελέτη, το Σενάριο 3 προκρίνεται προκειμένου να μπορέσει ο Δήμος να αποτελέσει έναν τρίτο πόλο ανάμεσα στο υπό ανάπτυξη δίπολο Ελληνικού – ΠΥΡΚΑΛ. Εισάγει μέσω αυτού του μοντέλου την Ηλιούπολη σε μία κούρσα ανταγωνισμού με τα δύο αυτά κέντρα, με σκοπό τη δημιουργία ενός κέντρου εμπορικών δραστηριοτήτων (τύπου MALL) που θα είναι «αντάξιο» τους, επιδίωξη που είναι εκτός από αχρείαστη, και σαφώς αδύνατη. Η ανάπτυξη ενός και μόνο ισχυρού
πολεοδομικού κέντρου δε, δεν εξομαλύνει με κάποιο τρόπο τις ουσιαστικές πιέσεις που πρόκειται να αντιμετωπίσει ο Δήμος από την υλοποιούμενη επένδυση του Ελληνικού οι οποίες αφορούν σε
συντριπτικό ποσοστό κυκλοφοριακή συμφόρηση και αύξηση των αξιών ακινήτων. Η μελέτη δεν λαμβάνει υπόψη αυτές τις «πιέσεις» και δεν αναπτύσσει ένα πλήρες σχέδιο για την ανάσχεση αυτών των επιπτώσεων.

Ως Πρωτοβουλία Πολιτών το όραμα μας είναι η ανάπτυξη μιας τοπικής κοινωνίας που δεν στηρίζεται μόνο σε υπηρεσίες και εμπορικές δραστηριότητες, αλλά στην ανάπτυξη δεσμών γειτονιάς, κοινωνικής συνοχής και ισορροπημένης οικονομικής ανάπτυξης. Προτείνουμε να διαμορφωθεί ένα Σενάριο που
προβλέπει την ανάπτυξη τοπικών κέντρων με έμφαση στην ανάπτυξη της γειτονιάς, της τοπικής οικονομίας και της βιώσιμης κινητικότητας, εξασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία και ανάδειξη των πράσινων ελεύθερων χώρων, τη διαχείριση του αστικού πρασίνου, την περιβαλλοντική αποκατάσταση και προστασία των φυσικών ρεμάτων και του ορεινού όγκου του Υμηττού.

Δεδομένου ότι η σύγχρονη στρατηγική για την ανάπτυξη των πόλεων που υιοθετείται διεθνώς για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας, αντιμετώπισης κλιματικής αλλαγής, μείωσης της χρήσης ΙΧ και βελτίωσης ποιότητας ζωής προστάζει τη δημιουργία μιας πολυλειτουργικής κ συνεκτικής πόλης που
αναπτύσσεται με αποστάσεις ανθρώπινης κλίμακας (περπατήσιμες, ασφαλείς πόλεις με μίξη λειτουργιών), η ενθάρρυνση ανάπτυξης ενός και μόνο ισχυρού κέντρου σε βάρος των υφιστάμενων μικρότερων αποτελεί άστοχη και παρωχημένη επιλογή. Η συγκέντρωση λειτουργιών εμπορίου, υπηρεσιών, τουρισμού, διοίκησης που προτείνονται στο Σενάριο 3, θα αποδυναμώσει μια δυναμική ανάπτυξης πολλαπλών κέντρων και μίξης χρήσεων η οποία στην πόλη μας υφίσταται ήδη και την οποία οφείλουμε να προστατεύσουμε. Η Ηλιούπολη είναι σχεδιασμένη ως περιοχή κατοικίας στο πρότυπο των κηπουπόλεων οι οποίες ούτως οι άλλως πρέσβευαν την αρμονική συνύπαρξη κατοικίας- φύσης-εργασίας. Με αυτόν τον τρόπο έχει αναπτυχθεί τα περασμένα χρόνια, με πολλαπλά κέντρα τα οποία ενθαρρύνθηκαν και από το ιδιαίτερο ρυμοτομικό της. Με το να αγνοήσουμε αυτή την υφιστάμενη δυναμική της πόλης είναι σαν να απορρίπτουμε την ιδιαίτερη ταυτότητα του Δήμου στην προσπάθεια να καθιερωθεί μια μορφή λειτουργίας ξένη και εντελώς ξεπερασμένη, προσπαθώντας -χωρίς ουσιαστικό λόγο- να συναγωνιστούμε μητροπολιτικούς πόλους.

26/05/2025

Πρωτοβουλία Πολιτών για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Ηλιούπολης

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

Εισαγωγή: Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια
Τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια (ΤΠΣ) αποτελούν εργαλεία σχεδιασμού και οργάνωσης του αστικού χώρου και χρησιμεύουν ως οι βασικοί άξονες ανάπτυξης της πόλης. Γενικότερος στόχος τους είναι η τοπική ανάπτυξη και ευημερία σε αρμονία με το περιβάλλον. Τα ΤΠΣ καθορίζουν τις χρήσεις γης, τους όρους δόμησης, τους στόχους και τις κατευθύνσεις για την ανάπτυξη της πόλης και των λειτουργιών της, την προστασία των φυσικών περιοχών και διαχείριση της αυθαίρετης δόμησης, την εξασφάλιση επαρκών κοινόχρηστων και δημόσιων χώρων, τη βιώσιμη κινητικότητα, τη διαχείριση φυσικών πόρων, τις υποδομές πολιτικής προστασίας και συνολικά τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Επιβλέπουσα Αρχή και Ρόλος των Δήμων

Η επιβλέπουσα αρχή για τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), ενώ η παρακολούθηση της εκπόνησής τους γίνεται σε συνεργασία με
το ΤΕΕ και την τοπική αυτοδιοίκηση. Τα ΤΠΣ έχουν ανατεθεί από το ΤΕΕ, μετά από διαγωνιστική διαδικασία, σε ιδιωτικά μελετητικά γραφεία και εκπονούνται πανελλαδικά στα πλαίσια του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ο ρόλος των Δήμων συνοψίζεται ως εξής:

- Εποπτεύουν τη διαδικασία σύνταξης των ΤΠΣ και παρέχουν τους μελετητές στοιχεία για ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες της περιοχής.
- Θέτουν τα ΤΠΣ σε διαβούλευση με τους πολίτες και τους τοπικούς φορείς.
- Συντονίζουν την υλοποίηση των σχεδίων μετά την έγκρισή τους, με ρυθμιστικές παρεμβάσεις.

Διαδικασία Έγκρισης

Η διαδικασία για να τεθεί σε ισχύ ένα ΤΠΣ περιλαμβάνει:
1. Ανάθεση εκπόνησης της μελέτης από το ΥΠΕΝ, μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών
2. Διαβούλευση με πολίτες, φορείς και δημοτικές κινήσεις.
3. Έγκριση από το ΥΠΕΝ, μετά από γνωμοδοτήσεις υπηρεσιών (όπως Διευθύνσεις
Περιβάλλοντος, Πολεοδομίας κ.ά.).
4. Δημοσίευση σε ΦΕΚ, οπότε και τίθεται σε εφαρμογή.

Το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Ηλιούπολης

Η εκπόνηση του ΤΠΣ Ηλιούπολης βρίσκεται σήμερα στο Α στάδιο. Αυτό σημαίνει πως οι μελετητές έχουν ολοκληρώσει την ανάγνωση της περιοχής και την καταγραφή των αναγκών
και ιδιαίτερων συνθηκών της (περιβαλλοντικών, κοινωνικών, οικονομικών) και έχουν προχωρήσει στην σύνταξη εναλλακτικών σεναρίων για την μελλοντική οργάνωση της λειτουργίας της πόλης, καταλήγοντας στην επιλογή του επικρατέστερου από αυτά. Στο επόμενο διάστημα θα ακολουθήσει η σύνταξη Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) η οποία θα τεθεί ξανά σε διαβούλευση. Μετά την ολοκλήρωσή της, θα εγκριθεί και θα εκκινήσουν οι διαδικασίες δημοσίευσής της σε ΦΕΚ.

Μέρος της μελέτης παρουσιάστηκε και τέθηκε σε διαβούλευση τον Αύγουστο του 2024. Ο χρόνος της διαβούλευσης ήταν εξαιρετικά περιορισμένος (26/8/24 – 30/8/24), καταργώντας
στην πράξη το δικαίωμα των πολιτών για ουσιαστική συμμετοχή στην διαδικασία με κατάθεση εποικοδομητικών προτάσεων για την διαμόρφωση της στρατηγικής σχεδιασμού και ανάπτυξης
της πόλης.

Ακολούθησε τον Σεπτεμβρίου 2024, η πρώτη δημόσια συζήτηση για τη μελέτη του ΤΠΣ, που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Ανοικτού Κυκλώματος Ηλιούπολης.
Θεωρώντας ότι η Μελέτη εκπονείται χωρίς την ουσιαστική εμπλοκή των πολιτών και συνεπώς δεν εκφράζει το όραμα μας για μια βιώσιμη και ανθεκτική πόλη, που εξασφαλίζει στους
κατοίκους της μακροπρόθεσμη ευημερία, συγκροτήσαμε ομάδα εργασίας αποτελούμενη από ενεργούς πολίτες της Ηλιούπολης, με επιστημονική γνώση των θεμάτων που περιλαμβάνονται
στο ΤΠΣ. Στόχος της ομάδας είναι η ανάπτυξη ουσιαστικού διαλόγου με την Δημοτική Αρχή και τη μελετητική ομάδα που έχει αναλάβει την εκπόνηση του σχεδίου και η εποικοδομητική
συμβολή στην διαμόρφωση της στρατηγικής. Είναι σαφές, ότι ο χρόνος που έχουμε είναι πολύ περιορισμένος, άρα θα πρέπει να δράσουμε γρήγορα και συντονισμένα.

Παρακάτω συνοψίζονται οι πρώτες παρατηρήσεις της ομάδας εργασίας σχετικά με τα μέρη της μελέτης που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα.

Γενικές Παρατηρήσεις

- Από τα σημαντικότερα ζητήματα που εντοπίζονται είναι πως η Μελέτη αποφεύγει να «αγγίξει» τα μεγάλα ζητήματα της Ηλιούπολης (ενδεικτικά: ΚΥΤ, Σήραγγα Ηλιούπολης, Δημοτικό Κοιμητήριο, ΣΜΑ, επένδυση «Ελληνικού» και πιέσεις), με το πρόσχημα ότι είναι υπερτοπικά ή πως θα επιλυθούν από τη Δημοτική Αρχή σε μελλοντικό χρόνο. Αυτό αντιτίθεται ευθέως στον ουσιαστικό ρόλο του ΤΠΣ ο οποίος είναι ακριβώς ο
προγραμματισμός της πολεοδομικής ανάπτυξης λαμβάνοντας υπόψιν τέτοιου τύπου σοβαρά ζητήματα. Η μελέτη αρκείται να παρουσιάσει το ιστορικό ενεργειών για κάποια από αυτά τα θέματα και αποφεύγει να πάρει ουσιαστική θέση και να τα επιλύσει.

Ωστόσο, θα πρέπει να γίνει σαφές στους συμπολίτες μας ότι τώρα είναι η ώρα των σημαντικών αποφάσεων για την πόλη μας, για όλα τα παραπάνω ζητήματα που χρόνια τώρα απασχολούν την τοπική κοινωνία! Μετά την ολοκλήρωση της ΣΜΠΕ, θα είναι
πολύ αργά.

- Το ΤΠΣ οφείλει να λάβει σοβαρά υπόψη του, τις απόψεις της τοπικής κοινωνίας για τα ζητήματα αυτά, όπως έχουν εκφραστεί από τα τοπικά κινήματα και τους αγώνες που έχουν δώσει και δίνουν οι δημότες, χρόνια τώρα.

- Στην Μελέτη δεν γίνεται καμία αναφορά στις ζώνες Συντελεστή Δόμησης (ΣΔ) και την διαχείριση του ζητήματος εφαρμογής των bonus του ΝΟΚ που αποτελούν τα τελευταία χρόνια πολύ σημαντική επιβάρυνση για το περιβάλλον των πόλεων.
Συγκεκριμένα το ΥΠΕΝ, μετά την κρίση της οριζόντιας χρήσης τους από το ΣτΕ ως αντισυνταγματική, έχει υποδείξει πως το ζήτημα της εφαρμογής τους ή μη θα επιλυθεί σε επίπεδο ΤΠΣ ανά
Δημοτική Ενότητα. Δεδομένου ότι στον Δήμο Ηλιούπολης παρατηρείται τελευταία ταχύτατη αντικατάσταση του χαμηλού κτιριακού αποθέματος με νέες πολυώροφες οικοδομές που αδιαμφισβήτητα χρησιμοποιούν ευεργετικές διατάξεις, το ΤΠΣ οφείλει να προστατεύσει τον χαρακτήρα του Δήμου, και τα ιδιαίτερα φυσικά χαρακτηριστικά του τοπίου (ορεινός όγκος Υμηττού, ρέμα Πικροδάφνης κ.α.) και να καθορίσει ζώνες
συγκράτησης του ΣΔ και απαγόρευσης της εφαρμογής των bonus του ΝΟΚ.

- Το ΤΠΣ μπορεί να αποτελέσει επίσης σημαντικό εργαλείο στην εξασφάλιση της δημόσιας περιουσίας αφού μέσα από αυτό υποδεικνύονται οι κατευθύνσεις για τις χρήσεις που
επιτρέπεται να αναπτυχθούν επί συγκεκριμένων εκτάσεων.

Συγκεκριμένα για τον Δήμο Ηλιούπολης ο οποίος έχει προβεί σε πολυετείς διεκδικήσεις δημόσιας περιουσίας, το ΤΠΣ μπορεί να εξασφαλίσει εμμέσως την αποτροπή εγκατάστασης ανεπιθύμητων χρήσεων σε εκτάσεις τις οποίες επιθυμεί να αξιοποιήσει ή να διεκδικήσει προς όφελος της πόλης
μακροπρόθεσμα. Στο τμήμα της μελέτης που έχει δοθεί στη δημοσιότητα δεν γίνεται καμία ιδιαίτερη αναφορά στον τρόπο διαχείρισης αυτών των περιοχών εντός του Δήμου.

- Το ΤΠΣ θα πρέπει να θέσει τις προϋποθέσεις διαχείρισης και επίλυσης των ορίων της πόλης με τον Ορεινό όγκο του Υμηττού προκειμένου να εξασφαλιστεί η προστασία του φυσικού τοπίου και η αποτροπή της αυθαίρετης της δόμησης. Στο τμήμα της μελέτης που έχει δοθεί στη δημοσιότητα δεν επισημαίνεται ο τρόπος διαχείρισης του ορίου της πόλης με το βουνό και δεν εξετάζεται ο τρόπος επίλυσης του σοβαρού ζητήματος που έχει προκύψει από την ήδη υφιστάμενη αυθαίρετη δόμηση στην περιοχή, αφήνοντας ανοιχτό τον κίνδυνο περεταίρω συνέχισης αυτής της πρακτικής. Επίσης, η προτεινόμενη από τους μελετητές ανάπτυξη τουριστικής δραστηριότητας στον Υμηττό, δεν είναι συμβατή με το καθεστώς προστασίας του οικοσυστήματος.

- Σε ότι αφορά τα τμήματα της Μελέτης που δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, αυτά σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του ΥΠΕΝ περιλαμβάνουν την καταγραφή και ανάλυση μεταξύ άλλων και ζητημάτων όπως το φυσικό περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα, την
βιώσιμη κινητικότητα, την διαχείριση κινδύνων και την πολιτική προστασία, τα δίκτυα πρασίνου και τη διαχείριση ρεμάτων, ζητήματα τα οποία εξαιτίας της άμεσης γειτνίασης της πόλης με τον Υμηττό, αποτελούν ουσιαστικούς συντελεστές στην ανάπτυξη της πόλης. Η μελέτη καλείται να καταλήξει σε συμπεράσματα επί των άνω θεμάτων και να διαχειριστεί ανάγκες και απαιτήσεις που θα προκύψουν από την ανάλυση των στοιχείων.
Η καταγραφή αυτή των αναγκών της περιοχής όπως και τα συμπεράσματα δεν είναι διαθέσιμα στο κοινό με αποτέλεσμα να μην υπάρχει καμία πληροφόρηση για τον βαθμό ενσωμάτωσής τους στα τελικά σενάρια που προτείνονται από την μελετητική
ομάδα.

- Ο Δήμος Ηλιούπολης διαθέτει Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) ήδη εγκεκριμένο απτό το 2019 το οποίο σύμφωνα με την μελέτη θα αξιοποιηθεί στα σενάρια
που προτείνονται από το ΤΠΣ. Η μελέτη δεν προχωράει στην σαφή υπόδειξη και προτεραιοποίηση διαδρομών και συνδέσεων που θεωρεί σημαντικές για την πόλη (συνδέσεις με τους σταθμούς Μετρό, μεγάλων ελεύθερων χώρων, αξιοποίηση ανοιχτών τμημάτων ρεμάτων, μείωση ΙΧ κλπ) και δεν παρουσιάζει με ποιόν τρόπο αξιοποιείται η υφιστάμενη στρατηγική.

- Η μελέτη προτείνει την δημιουργία «Πάρκου Πόλης» σε έκταση του Υμηττού (περιοχή Προφήτη Ηλία), χωρίς να προχωράει στον ακριβή προσδιορισμό της περιγραφόμενης χρήσης. Στην περίπτωση που δεν αποσαφηνιστεί με ακρίβεια, αυτό ενδέχεται να επιφέρει κινδύνους εγκατάστασης χρήσεων ασύμβατων με τον ορεινό όγκο και τους όρους προστασίας του με κίνδυνο να αλλάξει ο χαρακτήρας του προστατευόμενου οικοσυστήματος και αγνοώντας ακόμα και την «φέρουσα ικανότητα επισκεψιμότητας του όρους». Η μελέτη οφείλει να υποδείξει με σαφήνεια το τί ορίζει ως «Πάρκο Πόλης» επί του προστατευόμενου ορεινού όγκου, και να επισημάνει πώς εξασφαλίζεται η συμβατότητα της χρήσης αυτής με την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του οικοσυστήματος του Υμηττού. Σε κάθε περίπτωση, τονίζουμε ότι το ΤΠΣ θα πρέπει να
διασφαλίζει ότι δεν θα γίνει καμία παρέμβαση που μπορεί να οδηγήσει στην αλλοίωση και υποβάθμιση της βιοποικιλότητας, των προστατευόμενων οικοτόπων και των ιδιαίτερων φυσικών και γεωλογικών χαρακτηριστικών του Υμηττού, καθώς και στην
υποβάθμιση των πολύτιμων οικοσυστημικών υπηρεσιών που παρέχει. Αυτή είναι και η βούληση της τοπικής κοινωνίας.
-
Παρατηρήσεις επί του προκρινόμενου Σεναρίου

Η γενική παρατήρηση των μελετητών είναι η έντονη διασπορά των δραστηριοτήτων σε όλη την έκταση του Δήμου, με αποτέλεσμα σύμφωνα με τους ίδιους την έλλειψη ενός «κέντρου» που συγκεντρώνει τις δραστηριότητες.
Η μελέτη προτείνει 3 «μοντέλα» (Σενάρια) ανάπτυξης της πόλης σε σχέση με τις δραστηριότητες και προκρίνει το τρίτο εξ αυτών. Τα εξεταζόμενα μοντέλα διαμορφώνονται ως
εξής:

1) Διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης ( Μη παρέμβαση - μηδενικό σενάριο).
2) Δημιουργία «πολυκεντρικού μοντέλου», όπου η πόλη χωρίζεται σε ενότητες και στην
κάθε μία από αυτές δημιουργείται μία σχετική αυτονομία σε επίπεδο συγκέντρωσης
χρήσεων και εξυπηρέτησης κοινού.

3) Δημιουργία ενός «υδροκέφαλου» κέντρου που συγκεντρώνει την πλειοψηφία των
δραστηριοτήτων.
Το σκεπτικό πίσω από αυτή την πρόταση είναι προβληματικό για δύο λόγους:
Αφενός η υπερσυγκέντρωση των δραστηριοτήτων σε μία περιοχή της πόλης έχει ως αποτέλεσμα οι περιφερειακές γειτονιές με την υφιστάμενη από τα κάτω δυναμική τους να
περιφρονούνται και να υπονομεύονται. Η πρακτική αυτή ταυτόχρονα δε συμβάλλει στη κοινωνική συνοχή των περιφερειακών κοινοτήτων σε έναν μεγάλο Δήμο καθώς
αποδυναμώνει τους δεσμούς των κατοίκων στις γειτονιές, με ότι συνεπάγεται αυτό για τη συμμετοχή τους στα κοινά και στην καθημερινή λειτουργία της πόλης μέσα από ένα
δημοκρατικό μοντέλο.

Αφετέρου το Σενάριο 3 απολήγει στη δημιουργία ενός κέντρου κορεσμένου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την πόλη· μεταβολή στη φυσιογνωμία της περιοχής, υψηλά ενοίκια για
εμπορικές χρήσεις στη περιοχή, μετακύλιση του κόστους στον καταναλωτή, με αποτέλεσμα την πλήρη εμπορευματοποίηση του χώρου. (χαρακτηριστική η διατύπωση της Μελέτης (Σελ. 23) περί «ενθάρρυνσης για κατασκευή εμβληματικών πολυλειτουργικών χώρων»).
Δεδομένου ότι η σύγχρονη στρατηγική για την ανάπτυξη των πόλεων που επιχειρείται πλέον να υιοθετηθεί διεθνώς για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας, αντιμετώπισης κλιματικής αλλαγής, μείωσης της χρήσης ΙΧ και βελτίωσης ποιότητας ζωής προστάζει τη δημιουργία μιας πολυλειτουργικής κ συνεκτικής πόλης που αναπτύσσεται με αποστάσεις ανθρώπινης κλίμακας και όχι κλίμακας ΙΧ (περπατήσιμες, ασφαλείς πόλεις με μίξη λειτουργιών), η ενθάρρυνση ανάπτυξης ενός και μόνο ισχυρού κέντρου σε βάρος των υφιστάμενων μικρότερων αποτελεί άστοχη και παρωχημένη επιλογή. Η συγκέντρωσης λειτουργιών εμπορίου, υπηρεσιών, τουρισμού, διοίκησης που αναφέρονται στην πρόταση, θα αποδυναμώσει μια δυναμική ανάπτυξης πολλαπλών κέντρων και μίξης χρήσεων η οποία στην πόλη μας υφίσταται ήδη και την οποία οφείλουμε να προστατεύσουμε.
Σύμφωνα με την μελέτη, το Σενάριο 3 προκρίνεται προκειμένου να μπορέσει ο Δήμος να αποτελέσει έναν τρίτο πόλο ανάμεσα στο υπό ανάπτυξη δίπολο Ελληνικού – ΠΥΡΚΑΛ. Εισάγει μέσω αυτού του μοντέλου την Ηλιούπολη σε μία κούρσα ανταγωνισμού με τα δύο αυτά κέντρα, με σκοπό τη δημιουργία ενός κέντρου εμπορικών δραστηριοτήτων (τύπου MALL) που
θα είναι «αντάξιο» τους, επιδίωξη που είναι εκτός από αχρείαστη, και σαφώς αδύνατη. Η ανάπτυξη ενός και μόνο ισχυρού πολεοδομικού κέντρου δε, δεν εξομαλύνει με κάποιο
τρόπο τις ουσιαστικές πιέσεις που πρόκειται να αντιμετωπίσει ο Δήμος από την υλοποιούμενη επένδυση του Ελληνικού οι οποίες αφορούν σε συντριπτικό ποσοστό κυκλοφοριακή συμφόρηση και αύξηση των αξιών ακινήτων. Η μελέτη δεν λαμβάνει υπόψη αυτές τις «πιέσεις» που θα και δεν αναπτύσσει ένα πλήρες σχέδιο για την ανάσχεση αυτών των επιπτώσεων.
Η Ηλιούπολη είναι σχεδιασμένη ως περιοχή κατοικίας στο πρότυπο των κηπουπόλεων οι οποίες ούτως οι άλλως πρέσβευαν την αρμονική συνύπαρξη κατοικίας-φύσης-εργασίας. Με αυτόν τον τρόπο έχει αναπτυχθεί τα περασμένα χρόνια, με πολλαπλά κέντρα τα οποία ενθαρρύνθηκαν και από το ιδιαίτερο ρυμοτομικό της. Με το να αγνοήσουμε αυτή την δυναμική της πόλης είναι σαν να απορρίπτουμε την ιδιαίτερη ταυτότητα του Δήμου στην προσπάθεια να καθιερωθεί μια μορφή λειτουργίας ξένη και εντελώς ξεπερασμένη, προσπαθώντας -χωρίς ουσιαστικό λόγο- να συναγωνιστούμε μητροπολιτικούς πόλους.
Δικό μας όραμα είναι η ανάπτυξη μιας τοπικής κοινωνίας που δεν στηρίζεται μόνο σε υπηρεσίες και εμπορικές δραστηριότητες όπως συμβαίνει σήμερα, αλλά πολύ περισσότερο στην ανάπτυξη δεσμών γειτονιάς, κοινωνικής συνοχής και ισορροπημένης οικονομικής ανάπτυξης. Επιδιώκουμε την διαμόρφωση του σεναρίου ανάπτυξης της πόλης μας από κοινού με τους κατοίκους και τους φορείς της και όχι μέσα από διεκπεραιώτριές διαδικασίες ανάθεσης- παραλαβής έργων. Προτείνουμε να επανεξεταστεί το Σενάριο 2 που προβλέπει την ανάπτυξη τοπικών κέντρων και να δοθεί βαρύτητα στην ανάπτυξη της γειτονιάς και της τοπικής οικονομίας, της βιώσιμης κινητικότητας και των ασφαλών διαδρομών, την προστασία και ανάδειξη των πράσινων ελεύθερων χώρων, τη διαχείριση του αστικού πρασίνου, την περιβαλλοντική αποκατάσταση και προστασία των φυσικών ρεμάτων και του ορεινού όγκου του Υμηττού.

Address

Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως
Athens
16342

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Πρωτοβουλία Πολιτών για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Ηλιούπολης posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Nearby non profit organizations