10/06/2026
ΝΑ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΤΙΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ Ή ΝΑ ΤΙΣ ΜΕΙΩΝΟΥΜΕ;
Για το σχέδιο νόμου ενσωμάτωσης της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970 για τη μισθολογική διαφάνεια
Αθήνα, 10/6/2026
Η κυβέρνηση έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970, σχετικά με τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας.
Η ΕΑΚ αναγνωρίζει ότι η διαφάνεια στις αμοιβές αποτελεί θετικό βήμα. Κάθε εργαζόμενη και κάθε εργαζόμενος πρέπει να γνωρίζει με ποια κριτήρια αμείβεται, εξελίσσεται ή αποκλείεται από μια προαγωγή.
Η δυνατότητα πρόσβασης σε πληροφορίες για τις αμοιβές, η γνωστοποίηση μισθολογικών εύρων στις προσλήψεις και η ενίσχυση της προστασίας απέναντι στις μισθολογικές διακρίσεις αποτελούν κατακτήσεις, που πρέπει να διασφαλιστούν.
Όμως η πραγματικότητα δεν αλλάζει μόνο με περισσότερη πληροφόρηση.
Οι εργαζόμενοι δεν υποφέρουν επειδή δεν γνωρίζουν τις ανισότητες.
Υποφέρουν επειδή τις βιώνουν καθημερινά.
Σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια συμπιέζει τα εισοδήματα, τα εταιρικά κέρδη αυξάνονται και η παραγωγικότητα ενισχύεται, χιλιάδες εργαζόμενοι βλέπουν το εισόδημά τους να εξαρτάται όλο και περισσότερο από ατομικές διαπραγματεύσεις, bonus, αξιολογήσεις και εργοδοτικές αποφάσεις.
Το σχέδιο νόμου δίνει στους εργαζόμενους το δικαίωμα να γνωρίζουν καλύτερα τις ανισότητες.
Δεν τους δίνει όμως περισσότερη δύναμη για να τις ανατρέψουν.
Και αυτό δεν είναι τυχαίο.
Γιατί το πρόβλημα δεν είναι μόνο η έλλειψη διαφάνειας.
Το πρόβλημα είναι ότι τα τελευταία χρόνια αποδυναμώθηκαν οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, περιορίστηκε η δυνατότητα προσφυγής στον ΟΜΕΔ, μειώθηκε η κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές ρυθμίσεις και ενισχύθηκε η λογική της ατομικής διαπραγμάτευσης.
Η εργασία έγινε πιο αδύναμη.
Το κεφάλαιο έγινε ισχυρότερο.
Καμία οδηγία διαφάνειας δεν μπορεί από μόνη της να ανατρέψει αυτή την πραγματικότητα.
Η ΓΣΕΕ σωστά επισημαίνει σοβαρές αδυναμίες του σχεδίου νόμου:
• Την εξαίρεση μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων από κρίσιμες υποχρεώσεις δημοσιοποίησης στοιχείων.
• Την ανεπαρκή συμμετοχή των εκπροσώπων των εργαζομένων στις διαδικασίες ελέγχου.
• Την ελλιπή κατοχύρωση του ρόλου των συνδικαλιστικών οργανώσεων.
• Την απουσία επαρκών μηχανισμών επιβολής και κυρώσεων.
• Τη μη πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει η ίδια η Οδηγία για την προστασία των εργαζομένων.
Για την ΕΑΚ, όμως, το μεγαλύτερο κενό βρίσκεται αλλού.
Απουσιάζει οποιαδήποτε ουσιαστική πρωτοβουλία για την αναγέννηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας.
Απουσιάζει οποιαδήποτε δέσμευση για την αύξηση της συλλογικής κάλυψης.
Απουσιάζει οποιαδήποτε ουσιαστική ενίσχυση της διαπραγματευτικής δύναμης των εργαζομένων.
Η κυβέρνηση ζητά από τους εργαζόμενους να εμπιστευθούν τη διαφάνεια.
Εμείς εμπιστευόμαστε τη συλλογική δράση.
Η ΕΑΚ προτείνει
Για τη σωστή ενσωμάτωση της Οδηγίας
• Καμία εξαίρεση επιχειρήσεων από τις υποχρεώσεις διαφάνειας και υποβολής στοιχείων για το μισθολογικό χάσμα.
• Πλήρη συμμετοχή των εκπροσώπων των εργαζομένων στις διαδικασίες αξιολόγησης μισθολογικών αποκλίσεων.
• Θεσμοθετημένη πρόσβαση των συνδικάτων σε συγκεντρωτικά στοιχεία για μισθούς, bonus, αξιολογήσεις και προαγωγές.
• Πλήρη εφαρμογή της αντιστροφής του βάρους απόδειξης χωρίς εξαιρέσεις και περιορισμούς.
• Αποτελεσματικές διοικητικές και ποινικές κυρώσεις για σοβαρές παραβιάσεις της αρχής της ίσης αμοιβής.
• Αποκλεισμό από δημόσιες συμβάσεις, κρατικές ενισχύσεις και επιδοτούμενα προγράμματα επιχειρήσεων που παραβιάζουν συστηματικά την αρχή της ίσης αμοιβής.
Για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας
• Καθολική επέκταση των κλαδικών Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας σε όλες τις επιχειρήσεις κάθε κλάδου.
• Επαναφορά της αρχής της ευνοϊκότερης ρύθμισης υπέρ του εργαζομένου.
• Υποχρέωση έναρξης συλλογικών διαπραγματεύσεων στις μεγάλες επιχειρήσεις, όταν το ζητά το επιχειρησιακό σωματείο.
• Πλήρη και χωρίς όρους μονομερή προσφυγή των εργαζομένων και των συνδικάτων στον ΟΜΕΔ, όταν οι διαπραγματεύσεις οδηγούνται σε αδιέξοδο.
• Δικαίωμα συλλογικής δικαστικής προσφυγής των συνδικαλιστικών οργανώσεων για περιπτώσεις συστηματικών μισθολογικών διακρίσεων.
• Εθνικό σχέδιο αύξησης της κάλυψης των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, με στόχο την κάλυψη τουλάχιστον του 80% των εργαζομένων έως το 2030.
Για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν Συλλογικές Συμβάσεις
• Μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά μία ποσοστιαία μονάδα.
• Φορολογικά κίνητρα για αυξήσεις αποδοχών που προκύπτουν από συλλογικές διαπραγματεύσεις.
• Προτεραιότητα σε δημόσιους διαγωνισμούς, κρατικές ενισχύσεις και αναπτυξιακά προγράμματα.
• Υποχρεωτική αναφορά του ποσοστού κάλυψης των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις στις εκθέσεις βιωσιμότητας και ESG.
Η μισθολογική διαφάνεια μπορεί να φωτίζει τις ανισότητες.
Δεν τις καταργεί.
Οι εργαζόμενοι δεν κέρδισαν ποτέ καλύτερους μισθούς, δικαιότερες αμοιβές και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας επειδή απλώς γνώριζαν το πρόβλημα.
Τα κέρδισαν επειδή οργανώθηκαν, διεκδίκησαν και επέβαλαν συλλογικές λύσεις.
Οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας δεν είναι μια τυπική διαδικασία.
Είναι το σημαντικότερο εργαλείο αναδιανομής εισοδήματος υπέρ της εργασίας.
Είναι η πιο ουσιαστική εγγύηση απέναντι στις διακρίσεις, στην αυθαιρεσία και στην ανισότητα.
Γι’ αυτό η συζήτηση δεν μπορεί να σταματά στη διαφάνεια.
Πρέπει να ανοίξει ξανά η συζήτηση για την αναβάθμιση της εργασίας, την ενίσχυση των συνδικάτων, την αποκατάσταση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και τη διεύρυνση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας.
Για την ΕΑΚ, η πραγματική ισότητα δεν θα έρθει μέσα από περισσότερους πίνακες και περισσότερες εκθέσεις.
Θα έρθει όταν οι εργαζόμενοι αποκτήσουν ξανά τη δύναμη να διαπραγματεύονται συλλογικά το μερίδιο που τους αναλογεί, από τον πλούτο που οι ίδιοι παράγουν.
Η διαφάνεια είναι αναγκαία.
Η συλλογική διεκδίκηση είναι αναντικατάστατη.
Και οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας παραμένουν το πιο ισχυρό όπλο των εργαζομένων για αξιοπρεπείς μισθούς, ίσα δικαιώματα και πραγματική κοινωνική δικαιοσύνη.
ΕΑΚ
