12/06/2026
Madımak Katliamı Hafıza Merkezi
Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu tarafından toplumumuza kazandırılan Madımak Katliamı Hafıza Merkezi, 2 Temmuz 1993’te yaşanan Madımak Katliamı’nda hayatını kaybeden canlarımızın anısını yaşatmayı amaçlayan, aynı zamanda toplumsal hafızayı diri tutan önemli bir dijital ve kültürel bellek alanıdır.
Bu merkez, yalnızca geçmişte yaşanan acı bir olayın hatırlanmasıyla sınırlı kalmayıp; aynı zamanda kendi tarihini yazan, belgeleyen ve gelecek kuşaklara aktaran bir hafıza kurumu niteliği taşımaktadır. Tanıklıklar, arşiv belgeleri, görsel materyaller ve akademik çalışmalar aracılığıyla katliamın tüm boyutlarını görünür kılarak, hakikat arayışına katkı sunmaktadır.
Madımak Katliamı Hafıza Merkezi, kaybettiklerimizin anısını saygıyla yaşatırken; aynı zamanda toplumsal barışın güçlenmesine, benzer acıların bir daha yaşanmamasına ve tarihsel bilincin korunmasına hizmet eden önemli bir başvuru ve hatırlama mekânıdır. Bu yönüyle, geçmişi unutmadan geleceği inşa etmenin sorumluluğunu taşıyan kolektif bir hafıza çalışmasıdır.
Madımak Katliamı Hafıza Merkezi'nde;
1️⃣ Dijital Kütüphane
Dijital Kütüphane bölümünde, katliama ilişkin hafızanın korunması ve araştırmacıların güvenilir kaynaklara erişiminin sağlanması amacıyla oluşturulmuş zengin bir arşiv yer almaktadır. Bu bölümde, toplam 3.882 adet akademik çalışma, resmi doküman, haber metni, gazete ve dergi yazısı, fotoğraf, hukuki belge, tarihî video kayıtları, raporlar ve çeşitli arşiv materyalleri kullanıcıların erişimine sunulmaktadır.
Söz konusu arşiv, yaşanan olayların tarihsel, hukuki ve toplumsal boyutlarının anlaşılmasına katkı sağlamayı; araştırmacılar, öğrenciler, gazeteciler ve konuya ilgi duyan tüm ziyaretçiler için kapsamlı ve güvenilir bir başvuru kaynağı oluşturmayı amaçlamaktadır. Dijital Kütüphane, kolektif hafızanın korunmasına hizmet eden önemli bir bellek merkezi niteliği taşımaktadır.
2️⃣ Sözlü Tarih Anlatımı
“Sözlü Tarih Anlatımı” kapsamında yer alan Canlı Tanıklar bölümünde, katliamda sağ kurtulan ve yaşanan katlama doğrudan tanıklık etmiş kişilerin, akademisyen ve araştırmacıların anlatılarını içeren 140 saatin üzerinde video kaydı bulunmaktadır. Bu kayıtlar, bireysel hafızaların korunmasına katkı sunarken, aynı zamanda olayların insani boyutunu gelecek kuşaklara aktaran önemli birer tarihsel belge niteliği taşımaktadır.
Tanıkların kendi ifadeleriyle aktardıkları deneyimler; araştırmacılar, öğrenciler, gazeteciler ve konuya ilgi duyan herkes için güvenilir ve referans niteliğinde bir başvuru kaynağı oluşturmaktadır. Görsel ve işitsel arşivlerden oluşan bu bölüm, resmî belgelerin ötesine geçerek yaşananların toplumsal etkilerini, bireysel hafızalardaki izlerini ve tanıklıkların tarih yazımındaki önemini görünür kılmaktadır.
Canlı Tanıklar bölümü, sözlü tarihin gücünü ortaya koyan ve kolektif hafızanın korunmasına hizmet eden önemli bir bellek alanı olarak ziyaretçilerin erişimine sunulmaktadır.
3️⃣ Belgesel Film
Çok Kötü Bir Şey Oldu, toplam 4,5 saatlik uzun metrajlı bir belgeseldir. İki bölümden oluşan yapım, ele aldığı olayları kapsamlı bir bakış açısıyla inceleyerek izleyiciye ayrıntılı bir anlatım sunmaktadır. Belgeselin her iki bölümüne de ilgili web sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.
4️⃣ Sanal Müze
Sanal Müze bölümünde, yaşamını yitiren 33 canımızın anısını yaşatmak amacıyla özel bir alan oluşturulmuştur. Her biri için, kendi yaşam alanlarından izler taşıyan odalar titizlikle tasarlanmış; kişisel eşyaları, fotoğrafları, mektupları, notları ve ortaya koydukları çalışmalar ziyaretçilerin erişimine sunulmuştur. Bu bölüm, yalnızca bir sergi alanı olmanın ötesinde, onların hayallerini, yaşam mücadelelerini, ilgi alanlarını ve geride bıraktıkları izleri gelecek kuşaklara aktaran dijital bir hafıza mekânı niteliği taşımaktadır.
Ziyaretçiler, sanal ortamda bu odaları gezerek 33 canımızın yaşam öykülerine daha yakından tanıklık etme, onları bireysel yönleriyle tanıma ve anılarını saygıyla yaşatma imkânı bulmaktadır. Bu yönüyle Sanal Müze, toplumsal hafızanın korunmasına ve ortak acının unutulmamasına katkı sağlayan anlamlı bir buluşma noktasıdır.
5️⃣ Web Belgeseli
Web Belgeseli bölümü, katliamın öncesinden başlayarak olayların gelişim sürecini, yaşananları ve sonrasında ortaya çıkan toplumsal, hukuki ve insani etkileri kronolojik bir akış içerisinde ele alan etkileşimli bir anlatı alanı olarak tasarlanmıştır. Yeni nesil belgeselcilik anlayışıyla hazırlanan bu bölümde; tanıklıklar, arşiv belgeleri, fotoğraflar, video kayıtları, gazete kupürleri ve döneme ilişkin çeşitli görsel-işitsel materyaller bir araya getirilerek ziyaretçilere çok katmanlı bir deneyim sunulmaktadır.
Kullanıcılar, dijital ortamın sunduğu etkileşim imkânları sayesinde olayların farklı boyutlarını adım adım takip edebilmekte; neden-sonuç ilişkilerini daha kapsamlı biçimde değerlendirme fırsatı bulmaktadır. Bu yönüyle Web Belgeseli, yalnızca bilgi aktaran bir içerik olmanın ötesine geçerek toplumsal hafızanın canlı tutulmasına, hakikat arayışının desteklenmesine ve yaşananların unutulmamasına katkı sağlayan önemli bir dijital bellek çalışması niteliği taşımaktadır.
6️⃣ Unutulmayanlar Belgeseli
“Unutulmayanlar”, yaklaşık 50 dakikalık süresiyle izleyiciyi katledilen canlarımızın aileleri ve geçmişin tanıklıklarıyla buluşturan kısa metrajlı bir belgeseldir. Belgeselde, yaşanan acı olayların insan hayatında bıraktığı derin izler; tanıklıklar, arşiv görüntüleri, fotoğraflar ve döneme ait belgeler eşliğinde ele alınmaktadır. Katliamın toplumsal bellekteki yeri, kaybedilenlerin anıları ve geride kalanların yaşadıkları duygu ve deneyimler etkileyici bir anlatımla izleyiciye aktarılmaktadır.
Şu ana kadar Strazburg Üniversitesi ve Toronto Üniversitesi bünyesinde hazırlanan çeşitli akademik tezlere konu olan bu çalışma, yalnızca bir dijital arşiv ve anma projesi olmanın ötesine geçerek, araştırmacılar, öğrenciler ve akademisyenler için önemli bir başvuru kaynağı niteliği kazanmıştır. Toplumsal hafıza, dijital bellek, insan hakları, sözlü tarih ve anma kültürü gibi farklı disiplinlerde yürütülen çalışmalara katkı sunan bu yapı, akademik alanda da dikkat çeken örneklerden biri hâline gelmiştir.
Bununla birlikte, ortaya konulan bu emek yalnızca akademik çevrelerde karşılık bulmamış; farklı toplumsal kesimler ve sivil toplum kuruluşları tarafından da örnek gösterilen bir çalışma olmayı başarmıştır. Toplumsal belleğin korunması ve dijital ortamda gelecek kuşaklara aktarılması konusunda öncü bir model olarak değerlendirilen bu girişim, dost kurum ve kuruluşların benzer projeleri hayata geçirirken ilham aldığı önemli bir deneyim alanı hâline gelmiştir.
Özellikle Alevi toplumunun bu çalışmaya sahip çıkması, onu yaşatması ve geliştirmesi büyük önem taşımaktadır. Çok dilli yapısıyla farklı coğrafyalardan ve kuşaklardan insanlara ulaşabilen bu ortak hafıza mekânının korunması, yalnızca geçmişe duyulan saygının bir göstergesi değil; aynı zamanda kimliğin, kültürün ve toplumsal deneyimlerin geleceğe aktarılmasının da bir sorumluluğudur. Çünkü hafızasını koruyan toplumlar, geçmişlerinden güç alarak geleceklerini daha sağlam temeller üzerine inşa edebilirler.
Bu nedenle, yaşananları unutmamak, unutturmamak ve bu ortak mirasa sahip çıkmak hepimizin ortak ve öncelikli görevidir. Geçmişin tanıklığını geleceğe taşımak; kaybettiklerimizin anısını yaşatmanın, adalet ve hakikat arayışını sürdürmenin en anlamlı yollarından biridir.
Madımak Katliamı Hafıza Merkezi’ne madimak.org adresi üzerinden ulaşabilirsiniz.
Aşk ile.
Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu
