27/08/2026
Deze week lees je het als lid ook in ons ledenblad “natuur & landschap”.
Primeur voor Vlaanderen: Spinnenorchis in Rosdel.
Op de rand van de taalgrens ontvangt Hoegaarden regelmatig zuidelijke soorten op zoek naar geschikt habitat.
Op een zondagavond in mei in Rosdel, genietend van zoveel orchideeën: bijenorchis, soldaatje, hondskruid, bokkenorchis en bleek bosvogeltje, vinden Hugo en Pieter een piepkleinorchideetje, en wat voor één, nl een spinnenorchis.
De dichtstbij zijnde groeiplaats zijn de kalkgraslanden in het Franse deel van de Gaume zoals het kalkgrasland van Velosnes. Maar een spinnenorchis in Rosdel? Deze waarneming zegt veel over de kansenrijkdom van het gebied rond Hoegaarden waar de Gobertangesteen en de brusseliaanzanden aan de oppervlakte komen en waar na 25 jaar beheer unieke habitats zijn ontstaan die ontvankelijk zijn voor topsoorten. Dat is wat we proberen te realiseren: kansrijke plaatsen voor kwetsbare en zeldzame soorten in de hoop dat er een populatie kan ontstaan.
Eentje is echter geentje. Deze leuke waarneming is nog geen populatie maar geeft wel aan dat de omstandigheden door doelgericht en gepast beheer kunnen hersteld worden.
Rosdel herbergt eveneens een mooie populatie van het dwergblauwtje, uniek voor Vlaanderen, vanwaar de populatie momenteel uitwaaiert naar andere van onze beheerde gebieden zoals het Pertseveld in het natuurgebied Mene-Jordaan. Rosdel is ook een eldorado voor wilde bijen en bestuivers en als dusdanig erkend als wilde bijenreservaat. Tweede jaar op rij werd een populatie van de ogentroostdikpoot vastgesteld. Het is intussen genoegzaam bekend dat zich hier een kernpopulatie van de knautiabij bevindt. Een andere topsoort van Rosdel is de zomerbitterling.
Rosdel – en het verhaal is eentonig, als het niet zo dramatisch was – werd sinds 2001 door Natuurpunt Velpe-Mene uitgebouwd op stenige, erosiegevoelige Gobertangehoudende akkerhellingen die op het gewestplan Tienen-Landen aangeduid werden als agrarisch gebied. Volgens de huidige normen zouden we Rosdel niet meer kunnen uitbouwen als topnatuurgebied en als icoon voor Hoegaarden. Ook dit bewijst de absurditeit van het beleid van de Vlaamse regering om de bestaande of potentiële topnatuur die aanwezig is (maar op de oude gewestplannen van meer dan 50 jaar geleden aangeduid werd als agrarisch gebied) niet meer te kunnen aankopen. Gelukkig is er het fonds Chris Raskin, voortkomend uit een legaat, dat ons nog de mogelijkheid geeft om hier percelen te kunnen verwerven.
Foto: Jef Verhoeven
