06/11/2026
Een mens is geen kostenpost. En onze samenleving is geen aandeelhoudersvergadering.
Hoeveel kost een mens? Hoeveel brengt iemand nog op? En zou wie meer betaalt ook meer te zeggen moeten krijgen? Ik heb lang getwijfeld of ik dit zou schrijven. Want door te reageren, geef ik nog meer aandacht aan uitspraken en ideeën die van de pot gerukt zijn. Toch heb ik besloten het te doen. Omdat ik zulke ideeën niet zomaar wil laten passeren. Sommige dingen vragen om tegenspraak, niet om stilzwijgen.
Industrieel Roland Duchâtelet wees in ‘De Tafel van Ruben’ op de kosten van het laatste levensjaar, tijdens een discussie over de begroting en de RSZ-korting voor profvoetballers. Hij stelde dat mensen die heel oud zijn en liever zouden sterven, toch nog medicatie en operaties krijgen, en koppelde die discussie aan de zoektocht naar besparingen. Daarmee maakt hij zijn cirkel rond: een paar maand geleden pleitte Duchâtelet er voor om het verbod op kinderarbeid af te schaffen.
Eerder deze week pleitte KU Leuven-hoogleraar Alain Verbeke in De Standaard voor meervoudig stemrecht voor wie meer belastingen betaalt. Twee verschillende discussies, over zorg en over democratie, die voor mij dezelfde fundamentele vraag oproepen.
Ik vind het verontrustend wanneer die economische meetlat wordt bovengehaald om over menselijke waardigheid en democratische rechten te spreken. Alsof zorg iets is wat je moet blijven verdienen. Alsof je stem zwaarder mag wegen naarmate je portefeuille dikker is.
Voor mij raken die redeneringen aan dezelfde fundamentele vraag: zijn mensen gelijkwaardig, of telt de ene mens meer dan de andere?
Over waardige zorg aan het levenseinde moeten we zorgvuldig kunnen praten. Met de wensen, de levenskwaliteit en de autonomie van de patiënt centraal. Maar dat is iets helemaal anders dan het levenseinde benaderen als een besparingsmogelijkheid.
En democratie? Die vertrekt van gelijkwaardigheid. Niet van een berekening van ieders financiële bijdrage.
Wie een groot vermogen, een indrukwekkende titel of een bekend gezicht heeft, draagt bovendien verantwoordelijkheid voor wat die publiek verkondigt. Een podium krijgen maakt een redenering nog niet menselijk of rechtvaardig. Zulke ideeën verdienen kritische tegenspraak, geen vrijblijvend applaus voor het “doorbreken van taboes”.
Een dikke portefeuille maakt je niet méér mens. Zorg nodig hebben maakt je niet minder waard.
Dat is voor mij geen detail. Dat is de samenleving waarvoor ik wil opkomen.