25/07/2026
اعلامیه رسمی کنگره ملی هزاره
به مناسبت دهمین سالگرد فاجعه ملی دوم اسد (دهمزنگ)
بسمالله الرحمن الرحیم
کنگره ملی هزاره، همزمان با دهمین سالگرد فاجعه خونین دوم اسد ۱۳۹۵ در میدان دهمزنگ کابل، با نهایت اندوه و تأثر، یاد و خاطره تمامی شهدای این جنایت هولناک را گرامی داشته و به خانوادههای داغدار، مجروحان، بازماندگان و همه مردم افغانستان، بهویژه جامعه هزاره، مراتب همدردی و همبستگی خویش را ابراز میدارد.
دوم اسد، تنها یادآور یک حمله تروریستی نیست؛ بلکه نمادی از حمله سازمانیافته به حق حیات، آزادی، کرامت انسانی و حقوق شهروندانی است که بهگونهای کاملاً مسالمتآمیز برای دفاع از عدالت، برابری و توسعه متوازن در افغانستان گردهم آمده بودند. هدف قرار دادن شهروندان غیرمسلح در یک تجمع قانونی و مدنی، نقض آشکار حقوق بنیادین بشر، اصول حقوق بشردوستانه بینالمللی و ارزشهای جهانشمول انسانی است.
بر اساس گزارشهای رسمی، این حمله دهها کشته و صدها زخمی بر جای گذاشت؛ در حالیکه شاهدان عینی، خانوادههای قربانیان و برگزارکنندگان، آمار بالاتری از تلفات انسانی را گزارش کردهاند. فارغ از اختلاف در آمار، حقیقت غیرقابل انکار آن است که دوم اسد یکی از خونینترین فجایع علیه غیرنظامیان در تاریخ معاصر افغانستان بود و هنوز نیز عدالت برای قربانیان آن تحقق نیافته است.
کنگره ملی هزاره با نگرانی عمیق اعلام میدارد که فاجعه دهمزنگ پایان خشونت هدفمند علیه هزارهها نبود. پس از سقوط نظام جمهوری و بازگشت طالبان در اوت ۲۰۲۱، حملات مرگبار علیه هزارهها در مراکز آموزشی، مساجد، اماکن عمومی و مناطق مسکونی همچنان ادامه یافته و هزاران خانواده را داغدار ساخته است. این وضعیت نشان میدهد که هزارهها همچنان در معرض تهدیدهای جدی امنیتی، تبعیض ساختاری و نقض مستمر حقوق بنیادین خویش قرار دارند.
کنگره ملی هزاره بر این باور است که هزارهها، بهرغم شهروند بودن و سهم تاریخیشان در ساختن افغانستان، هنوز از برخورداری کامل و برابر از حقوق شهروندی، امنیت، مشارکت سیاسی، دسترسی عادلانه به فرصتهای عمومی و حمایت مؤثر قانونی محروماند. تداوم حملات هدفمند، مصونیت عاملان جنایت، محرومیت از مشارکت برابر در ساختار قدرت و نبود تضمینهای مؤثر برای حفاظت از جان و کرامت شهروندان، بیانگر آن است که اصل برابری در عمل برای جامعه هزاره تحقق نیافته است.
کنگره ملی هزاره ضمن محکومیت قاطع تمامی اشکال تروریسم، افراطگرایی، تبعیض قومی و مذهبی، از سازمان ملل متحد، شورای حقوق بشر، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر افغانستان، دیوان کیفری بینالمللی و تمامی نهادهای مسئول بینالمللی میخواهد که الگوی مستمر حملات علیه هزارهها را بهصورت مستقل، بیطرفانه و مبتنی بر معیارهای حقوق بینالملل مورد تحقیق قرار دهند، عاملان، آمران و حامیان این جنایات را پاسخگو سازند و برای پایان دادن به چرخه معافیت از مجازات، اقدامات عملی و مؤثر روی دست گیرند.
در همین راستا، کنگره ملی هزاره پرسشهای بنیادینی را در برابر وجدان ملی افغانستان و جامعه جهانی مطرح مینماید:
چرا هزارهها طی بیش از یک قرن گذشته بارها هدف کشتارهای جمعی، تبعیض، کوچ اجباری و حملات هدفمند قرار گرفتهاند؟
چرا تاکنون هیچ سازوکار مؤثر و پایدار برای تضمین امنیت و حفاظت از جان هزارهها ایجاد نشده است؟
چرا با وجود تعهدات بینالمللی در زمینه منع تبعیض و حمایت از اقلیتها، هزارهها همچنان از حقوق کامل و برابر شهروندی در افغانستان برخوردار نیستند؟
جامعه جهانی برای جلوگیری از تکرار این فجایع چه مسئولیت حقوقی، اخلاقی و انسانی بر عهده دارد؟
کنگره ملی هزاره تأکید میکند که صلح پایدار، عدالت انتقالی، برابری شهروندی و حاکمیت قانون، بدون حقیقتیابی، پاسخگویی و پایان دادن به مصونیت عاملان جنایات، هرگز تحقق نخواهد یافت.
ما بار دیگر یاد تمامی شهدای دهمزنگ و همه قربانیان خشونتهای هدفمند علیه هزارهها را گرامی میداریم و اعلام میکنیم که دادخواهی، عدالتخواهی و دفاع از حقوق برابر همه شهروندان افغانستان، مسئولیت تاریخی و انسانی ماست و تا تحقق عدالت، این مطالبه مشروع را با تمام ابزارهای قانونی، مدنی و مسالمتآمیز ادامه خواهیم داد.
کنگره ملی هزاره
دوم اسد ۱۴۰۵
