15/10/2026
Donderdag
Het ons respek verloor?
1 Petrus 2:17 (AFR83)
“Julle moet alle mense respekteer en julle medegelowiges liefhê. Vrees God. Eer die keiser.”
Tong in die kies wonder ek of ons probleem dalk met respek te doen het. Kom die woord respek in die Bybel voor? Kom ek kyk gou.
Die antwoord is interessant. Die woord respek kom nie in elke Afrikaanse Bybelvertaling ewe dikwels voor nie. In die 1983-vertaling lees ons egter in 1 Petrus 2:17: “Julle moet alle mense respekteer.” In ouer vertalings kom woorde soos eerbied, agting en ontsag dikwels voor. Die woord mag dalk nie oral gebruik word nie, maar die saak is beslis belangrik.
Trouens, ek is daarvan oortuig dat geen waardegedrewe gemeenskap sonder respek kan klaarkom nie. Respek vir mekaar se menswaardigheid, vir ons verskille en vir dit wat ons met mekaar deel, is onontbeerlik. Dalk is dit juis hierdie respek wat ons besig is om te verloor.
Respek en liefdeloosheid, eiegeregtigheid, onverbloemde eiebelang, vooroordeel en vrees gaan moeilik saam. Ons mag hewig van mekaar verskil. In ’n diverse samelewing is uiteenlopende gedagtes, opinies en oortuigings immers deel van die alledaagse lewe. Ons is nie robotte nie. Ons kan redeneer, sake teen mekaar opweeg, besluite neem en daarvolgens leef. Om te verskil, is nie op sigself verkeerd nie. Eenheid, versoening en respek kan steeds gedy wanneer ons ernstig van mekaar verskil.
Vir my lê die begronding van respek in Jesus. Kyk maar hoe Hy met mense omgaan. Hy sien mense raak wat ander miskyk. Hy verneder nie mense bloot om Homself te verhef nie. Hy praat die waarheid, soms skerp, maar Hy maak nie van minagting ’n deug nie. Hy bring nie mense se menswaardigheid goedkoop in die gedrang nie. Hy kom sodat mense die lewe kan hê, en dit in oorvloed.
Ek waag dit om te sê dat ek en die Here nie altyd oor alles saamstem nie — ’n uitspraak wat dalk aanmatigend kan klink. Wat ek eintlik bedoel, is dat my begrip beperk is. Ek verstaan nie altyd wat God doen of waarom dinge gebeur soos dit gebeur nie. Tog verdra Hy my vrae en my worsteling. Hy gee my ruimte om te soek, te leer en te groei. Dit beteken nie dat God verkeerd is of dat ek Hom op my eie maatstaf kan beoordeel nie. Dit beteken dat sy geduld met my groter is as my begrip van Hom.
Ek behou daarom die grootste eerbied vir God as die gans Andere, die Skepper van hemel en aarde, die soewereine Here. Hy is nie ons speelmaat nie. My wysheid is beperk voor Hom, en daar is baie wat ek nog nie verstaan nie. Eendag sal ek beter verstaan. Intussen is ek dankbaar dat Hy my nie volgens my gebrekkige insig en onvolmaakte lewe behandel nie, maar my in sy genade ruimte gee om verder te groei.
Het ons dalk iets van ons respek vir mekaar verloor? Respek vir die eiesoortigheid en uniekheid van elke mens, geskep na God se beeld? Het ons respek vir die skepping verloor? Ons omgang met die natuur en die omgewing laat ons soms wonder of ons nog werklik besef dat ons nie die eienaars van alles is nie, maar ook rentmeesters.
Het ons respek vir God verloor? Ons verwaarloos ons verhouding met Hom en maak soms asof ’n vae gevoel van godsdienstigheid genoeg is. Het ons respek vir gesag verloor — en het mense in gesagsposisies soms deur hulle eie optrede daartoe bygedra? Ons kan nie Romeine 13 eenvoudig uit die Bybel skeur nie, maar gesag moet ook verantwoordelik uitgeoefen word.
En wat van ons respek vir kinders, vir vroue en vir die lewe self? Hoe kan ons onsself ’n Christelike samelewing noem wanneer kinders se nood ons koud laat, wanneer vroue mishandel en vermoor word, en wanneer menselewens soms behandel word asof hulle min waarde het? Ons hoef nie ver te soek om te sien hoe geweld en minagting ons samelewing verwond nie.
Ons hoef ook nie almal dieselfde te dink om mekaar met respek te behandel nie. Ons kan standpunt inneem, vrae vra, kritiek uitspreek en selfs heftig verskil sonder om mekaar te verneder, te demoniseer of as vyande af te skryf. Respek beteken nie dat ons alles goedkeur nie. Dit beteken dat ons selfs in ons verskil onthou dat die ander persoon ook ’n mens is.
Hoe kry ons hierdie respek terug? Miskien begin dit wanneer ons besef dat nie een van ons voor God kan staan en daarop aanspraak maak dat ons alles verdien nie. Ons staan almal daar uit genade. Ons kan nie op ons eie goedheid roem nie. Ons het mekaar nodig, en ons het God se genade nodig.
Dalk is dit waar die verandering begin: nie by die eis dat almal rondom my eerste moet verander nie, maar by die vraag of ek bereid is om anders na mense te kyk en hulle met groter respek te behandel.
Here, bring asseblief respek terug in Suid-Afrika. Leer ons om mekaar se menswaardigheid raak te sien, selfs wanneer ons verskil. Help ons om met waarheid én deernis te praat, om met verantwoordelikheid op te tree en om nie die genade te vergeet waaruit ons almal leef nie.
Want uiteindelik staan ons almal voor U met leë hande. Alles, alles is genade.