10/03/2026
የአማራ ሕዝብ አንድነት – የህልውና፣ የፖለቲካ እና የታሪክ ጉዳይ
በዘመናት ሁሉ የታየው የፖለቲካ እውነት አንድ ነው፤ የተባበረ ሕዝብ ያሸንፋል፤ የተከፋፈለ ሕዝብ ግን ይወድቃል። ይህ እውነት በታሪክ፣ በጦርነት፣ በፖለቲካ እና በህዝብ እንቅስቃሴ ውስጥ ብዙ ጊዜ ተደጋግሞ ታይቷል።
ዛሬ የአማራ ሕዝብ በታሪኩ ውስጥ ከባድ የፖለቲካ እና የደህንነት ፈተና አጋጥሞታል። በብዙ አካባቢዎች በዘር መሰረት ጥቃት፣ መፈናቀል፣ ንብረት ጥፋት እና የሕይወት ኪሳራ ተከስቷል። ነገር ግን ይህን ችግር የሚያበዛው ውጭ ጠላት ብቻ አይደለም፤ የውስጥ መከፋፈል እንጂ
እኛ በፖለቲካ፣ በድርጅት፣ በአካባቢ ወይም በሃሳብ እየተከፋፈልን እንገኛለን። ግን ጠላቶቻችን ሲገድሉን ወይም ሲያጠቁን እነዚህን ልዩነቶችን አያዩም። ለእነርሱ እኛ ሁሉ አማራ ነን። ስለዚህ እኛ እርስ በርሳችን መከፋፈል የለብንም፤ ዋና ጉዳያችን ላይ ማተኮር አለብን።
የዘር ጥቃት በዓለም ታሪክ
በዓለም ታሪክ ብዙ ሕዝቦች በዘር መሰረት ጥቃት ገጥሟቸዋል። አንዳንዶቹ በአንድነት ቆመው ተቋቁመዋል፤ አንዳንዶቹ ግን በመከፋፈላቸው ታላቅ መከራን ተቀብለዋል።
1. የኩርድ ሕዝብ
የኩርድ ሕዝብ ከ40 ሚሊዮን በላይ ህዝብ ቢኖረውም አንድ አገር የለውም። እነሱ በቱርክ፣ በኢራቅ፣ በሶርያ እና በኢራን ውስጥ ተከፋፍለው ይኖራሉ። ይህ የፖለቲካ መከፋፈል እና የውስጥ ክፍፍል ግጭት ብዙ ጊዜ ኃይላቸውን አዳክሞታል።
በ1988 በኢራቅ ውስጥ የተካሄደው አንፋል ዘመቻ ብዙ ኩርዶች እንዲገደሉ እና መንደሮቻቸው እንዲወድሙ አደረገ። ይህ ታሪክ አንድ ትምህርት ይሰጣል፤ ሕዝብ በተከፋፈለ ጊዜ ለጥቃት ቀላል ይሆናል።
2. በሩዋንዳ የተከሰተው የዘር ግድያ
በ1994 በሩዋንዳ የተከሰተው የዘር ግድያ በ100 ቀናት ውስጥ ከ800,000 በላይ ሰዎች እንዲገደሉ አደረገ። ይህ የዘር ፖለቲካ እና የማህበረሰብ መከፋፈል ምን ያህል አደገኛ እንደሆነ አሳይቶን አልፏል።
3. በቦስኒያ የተከሰተው ግጭት
በ1990ዎቹ በቦስኒያ ውስጥ የተከሰተው የዘር እና የሀይማኖት ግጭት ብዙ ሕዝብ እንዲጠፋ አደረገ። እንዲሁም ብዙ ሰዎች ከመኖሪያቸው ተፈናቀሉ።
የአንድነት ኃይል
በተቃራኒው ግን በአንድነት የቆመ ሕዝብ ብዙ ጊዜ ታላላቅ መንግስታትን ግዙፍ ኃይልን አሸንፏል።
የቬትናም ሕዝብ በአንድነት ቆሞ ከታላቅ የጦር ኃይል ጋር ተዋግቶ አሸነፈ።
የአልጄሪያ ሕዝብ በአንድነት ቆሞ ከኮሎኒያል ኃይል ነፃ ሆነ።
ደቡብ አፍሪካ ሕዝብ በአንድነት ተባብሮ የአፓርታይድ ስርዓትን አፈረሰ።
እነዚህ ሁሉ አንድ ነገር ያሳያሉ፤ አንድነት ያለው ሕዝብ የትኛውንም ኃይል ሊያሸንፍ ይችላል።
ለአማራ ሕዝብ የሚያስፈልጉ መፍትሄዎች
1. የውስጥ አንድነት መገንባት
ከፖለቲካ ወይም ከድርጅት ልዩነት በላይ የሕዝብ ደህንነት መሆን አለበት።
2. የጋራ ፖለቲካ እና የጋራ አጀንዳ
የአማራ ሕዝብ ዋና አጀንዳ መሆን ያለበት፦
የሕዝብ ደህንነት
ፍትሕ
ፖለቲካዊ መብት
ኢኮኖሚያዊ ልማት
3. የዲያስፖራ ኃይል
በዓለም ዙሪያ ያሉ አማራዎች በሚዲያ፣ በዲፕሎማሲ እና በኢኮኖሚ ትልቅ ሚና ሊጫወቱ ይችላሉ ይህን ተገንዝበን የሚመለከተን አካላት ሁሉ ይህ እንዲሆን መስራት።
4. የጋራ ተቋማት መገንባት
ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ፖለቲካዊ ድርጅቶች በአንድ ዓላማ መስራት አለባቸው።
መደምደሚያ
ዛሬ የአማራ ሕዝብ የገጠመው ፈተና ቀላል አይደለም። ግን ታሪክ ያሳያል፤
አንድነት ያለው ሕዝብ ማንም ኃይል ሊያሸንፈው አይችልም፤ የተከፋፈለ ሕዝብ ግን ለጥቃት ቀላል ይሆናል።
ስለዚህ ዛሬ የአማራ ሕዝብ ትልቁ ተግባር ይህ መሆን አለበት፦
አንድ መሆን፣ ዋና ጉዳዮች ላይ መተኮር እና የሕዝቡን ህልውና መጠበቅ።
ያሬድ ብርሀኑ
