https://www.facebook.com/1431540010418515/

Fshati Dobrusht, Prizren (2026)

12/10/2026

MULLA HAJDAR IBISH SARAMATI
Hoxha i Dobrushtit dhe një emër i kujtesës historike të fshatit
Në historinë e vjetër të Dobrushtit ka shumë emra që nuk duhet të mbeten vetëm në kujtesën e familjeve. Një prej tyre është Hajdar Ibish Saramati, i njohur në kujtesën e banorëve si Mulla Hajdari, një figurë e lidhur me jetën fetare dhe shoqërore të Dobrushtit.
Emri i Hajdar Ibish*t është veçanërisht i rëndësishëm edhe për historinë e vitit 1912. Në një burim historik ku renditen persona nga Dobrushti të lidhur me ngjarjet e asaj periudhe, përmendet qartë Hajdar Ibishi, së bashku me Mahmut Ibishin dhe Bajram Ibishin. Kjo dëshmi e vendos emrin e tij në një nga periudhat më të vështira të historisë së Dobrushtit.
Në atë kohë, hoxha i fshatit nuk ishte vetëm një njeri që kryente detyrat fetare. Ai ishte pjesë e jetës së përditshme të komunitetit: në gëzime, në vdekje, në dasma, në pajtime dhe në ditët e vështira. Fjala e tij kishte peshë dhe prania e tij ishte pjesë e jetës së fshatit.
Një emër nga brezat e vjetër të Saramatëve
Mbiemri dhe emri i tij lidhen me familjen Saramati, një nga familjet e vjetra të Dobrushtit. Për këtë arsye, historia e Mulla Hajdarit nuk është vetëm histori personale, por edhe një pjesë e historisë së familjeve dhe e jetës shoqërore të fshatit.
Në nëntor të vitit 1912, kur treva e Lumës u përfshi nga luftime të ashpra, Isa Boletini gjendej në këtë zonë. Sipas dëshmive të publikuara për historinë e Dobrushtit, Isa Boletini ishte strehuar në fshatin Dobrusht. Pas përballjeve me forcat serbe, hakmarrja u shtri edhe në Dobrusht, Vërmicë, Shkozë dhe fshatra të tjera të Lumës. Kërkesa ishte që banorët të dorëzonin Isën.
Kur forcat serbe morën vesh se Isa Boletini gjendej në këtë trevë, presioni mbi fshatrat u shtua. Banorëve iu kërkua të tregonin se ku ndodhej Isa.
Dobrushti u gjend përballë një zgjedhjeje të tmerrshme: të dorëzonte një burrë të kërkuar apo të mbronte nderin dhe besën.
Dhe kjo ishte koha kur fjala “besë” nuk ishte vetëm një fjalë.
Ishte përgjegjësi.
Ishte qëndrim.
Ishte rrezik.
Besa e Dobrushtit në ditët e nëntorit 1912
Ka rrëfime që nuk janë shkruar në libra, por janë ruajtur për më shumë se një shekull në kujtesën e njerëzve.
Një prej këtyre rrëfimeve të vjetra të Dobrushtit lidhet me Mulla Hajdar Ibish Saramatin dhe me Isa Boletinin, në ditët e trazuara të vitit 1912.
Thuhet se, gjatë luftimeve dhe ndjekjeve të asaj kohe, Isa Boletini dhe disa nga shokët e tij gjetën strehim në Dobrusht. Sipas rrëfimit të trashëguar ndër breza, ishte pikërisht Mulla Hajdari ai që i fshehu në shpellën e Dobrushtit, duke u përpjekur t'i shpëtonte nga ndjekësit.
Shpella, e fshehur në terrenin e vështirë të Dobrushtit, do të ishte një vend ku mund të qëndrohej larg syve të njerëzve dhe të forcave që i kërkonin.Por për Mulla Hajdarin, kjo nuk ishte vetëm një strehim.
Ishte besë.
Ishte një rrezik që ai e mori mbi vete.
Sipas kësaj dëshmie, pasi situata u bë e rrezikshme, Mulla Hajdari e përcolli Isa Boletinin dhe shokët e tij nga ana e Drinit të Bardhë, drejt trevës së Hasit, në drejtim të fshatit Planej.
Ai i udhëhoqi nëpër rrugët e zonës, duke i larguar nga rreziku dhe duke i çuar drejt një vendi ku mund të vazhdonin rrugën e tyre.Por historia e Mulla Hajdarit nuk përfundon këtu.
🕊️ KTHIMI NË DOBRUSHT
Sipas rrëfimit të ruajtur në kujtesën e fshatit, pasi e kreu këtë detyrë dhe u kthye në Dobrusht, Mulla Hajdari u përball me pasojat e hakmarrjes.
Thuhet se ai u kap dhe u masakrua së bashku me burrat e familjes së tij pranë Drinit të Bardhë.
Ngjarjet që pasuan lanë gjurmë të thella në Dobrusht dhe në fshatrat përreth. Masakrat dhe hakmarrjet e vitit 1912 u bënë pjesë e kujtesës së dhimbshme të Lumës.
🇦🇱 Një kujtim që duhet ruajtur
Sot, më shumë se një shekull më vonë, emrat Mulla Hajdar Ibish Saramati dhe Isa Boletini mund të na duken si pjesë e një kohe shumë të largët.
Por për Dobrushtin ata janë pjesë e një historie që ka ndodhur në tokën e këtij fshati.
Prandaj kjo histori nuk duhet të humbasë.
🕊️ Për Mulla Hajdarin.
Për familjen e tij.
Për burrat e Dobrushtit.
Për të gjithë ata që ranë në ato ditë të zeza të vitit 1912.

12/10/2026

Drini i Bardhë, lumi që përshkon trojet tona dhe i jep jetë natyrës së kësaj treve, mbetet një pasuri e çmuar e vendlindjes sonë.Për ata që jetojnë në Dobrusht, ky lumë është pjesë e natyrës së përditshme. Për ata që jetojnë në mërgim, pamjet e vendlindjes zgjojnë mall, kujtime dhe dashuri që nuk shuhet kurrë. ❤️

11/10/2026

O DOBRUSHT, SA SHUMË GJAK E LOT

Këngë për viktimat e masakrës së Dobrushtit, 1912

Ooooh… Dobrusht i dashur…
O tokë e gjyshërve tanë…
Sa lot i ke fshehur nën dhe…
Sa dhimbje ke mbajtur ndër gurë…

O Drin i Bardhë, që rrjedh pranë fshatit,
A i mban mend britmat e asaj nate?
A i pe nënat duke kërkuar djemtë?
A i dëgjove lutjet që ngriheshin drejt qiellit?

Nëntor i vitit një mijë e nëntëqind e dymbëdhjetë…
Një plagë që koha nuk e shëroi…
Një histori që gjyshërit tanë e pëshpëritën me lot…
E sot ne e këndojmë, që bota të mos e harrojë!

Atë natë, o Zot, sa rëndë p***a ra,
Në pragjet e shtëpive dhimbja p***a trokitë.
Nënat me duart lart, sytë kah qielli,
Kërkonin djemtë e tyre, por përgjigjej veç terri.

Një nënë priste birin te dera e shtëpisë,
Me bukën mbi sofër e me mallin e pritjes.
Por dera mbeti hapur, djali nuk u kthye,
E zemra e saj e shkretë, atë natë u përvëlu!

O nënë e Dobrushtit, kush t'i fshiu lotët?
Kush ta mbylli derën, kush t'i ngushëlloi motrat?
Sa emra i thirre nëpër natën e zezë,
Sa herë the: "O bir, kthehu edhe një herë!"

Oooo Dobrusht, o vendi im i shtrenjtë,
Sa bij i more në gjirin tënd!
Sa nëna mbetën me zemër të vrarë,
Sa fëmijë mbetën pa baba, jetimë e të marrë malli!

Oooo Dobrusht, dëgjoje këtë vaj,
Për bijtë që s'u kthyen më në prag!
Le të dëgjojë Drini, le të dëgjojë mali,
Nuk ju harron kurrë Dobrushti, o bijtë e tij të vrarë!

Shtëpitë që dikur mbusheshin me këngë,
U mbuluan nga dhimbja në atë nëntor të rëndë.
Në oborre mbeti heshtja, në oxhaqe u shua zjarri,
E mbi tokën e Dobrushtit rëndonte pikëllimi.

Ku mbetën burrat që fshatin e deshën?
Ku mbetën ata që për familjen u përleshën?
Disa emra i ruajti kujtesa e të vjetërve,
Disa histori u tretën në heshtjen e shekujve.

Por sot po zgjohet kujtesa, po hapen plagët e vjetra,
Po dalin emrat nga heshtja, si drita nga retë.
Ne s'po kërkojmë urrejtje, as hakmarrje në këtë jetë,
Veç duam që historia të ruhet e vërteta të mbetet.

Ramë Maksut Saramati…
Zylfi Maksut Saramati…
Mlliam Maksut Saramati…
Emra që s'duhet t'i mbulojë dheu i harresës.

Hajdar Ibishi Saramati…
Daut Ibishi Saramati…
Bajram Ibishi Saramati…
Mahmut Ibishi Saramati…
Hodë Ibishi Saramati…
Sa histori familjare fshihen pas këtyre emrave!

Iljaz Mahmut Saramati…
Halil Mahmut Saramati…
Ukë Murat Saramati…
Ismail Bajram Saramati…
Emra që sot i thërrasim me mall,
Si të ishin ende gjallë në pragun e shtëpisë.

Bajram Salih Saramati…
Salih Bajram Saramati…
Zeqir Zeqir Saramati…
Shyqyr Zeqir Saramati…
Asllan Zeqir Saramati…
O Zot, sa dhimbje mund të mbajë një fshat!

Myrte Rrahman Saramati…
Behlul Myrte Saramati…
Mustafë Rrahman Saramati…
Salih Rrahman Saramati…
Sadri Rrahman Saramati…
Hasan Osman Saramati…
Emrat tuaj sot i ruajmë me lot në sy.

Kadri Kadri Saramati…
Xhafer Rysht Saramati…
Ymer Ahmet Saramati…
Ju kujton toka ku lindët,
Ju kujtojnë brezat që erdhën pas jush.

Hysen Tahir Gutaj…
Halim Tahir Gutaj…
Tafe Tahir Gutaj…
Dalip Avdi Gutaj…
Asif Avdi Gutaj…
Selim Avdi Gutaj…
Adem Avdi Gutaj…
Halil Tahir Gutaj

O ju që pushoni nën dhe…
A e dëgjoni këngën tonë?
Sot po ju kërkojmë nëpër emra,
Se koha nuk na i tregoi të gjitha plagët tuaja.

Mulla Hajdar Saramati, emër i ruajtur në rrëfim,
Në historinë e fshatit ke vendin tënd në kujtim.
Thuhet se Isa Boletini në Dobrusht gjeti strehim,
E ti e përcolle drejt Hasit, në një kohë plot rrezik.

Përtej Drinit të Bardhë, drejt Planejit vazhdoi rruga,
Nëpër ditë të vështira, kur rrezikohej jeta.
Kështu e ruan kujtesa këtë histori të vjetër,
Që brezat ta hulumtojnë e të mos e humbin kurrë.

E kur flasim për Dobrushtin dhe atë nëntor të zi,
Nuk flasim veç për emra, por për jetë e histori.
Flasim për familje që bartën dhimbje ndër vite,
Për plagë që kërkojnë kujtesë, dokumente e dritë.

Birooo… ku je, birooo…
Ta lashë derën hapur, pse s'po vjen në shtëpi?
Ta lashë bukën mbi sofër, ta lashë dritën ndezur,
Po vitet po kalojnë e unë ende të pres te dera…

Birooo… a po më dëgjon?
Në çdo erë që fryn, emrin tënd e kërkoj.
Në çdo gur të fshatit, fytyrën tënde shoh,
E çdo natë para gjumit për ty, biri im, vajtoj…

Nëntor… një mijë e nëntëqind e dymbëdhjetë…
Një histori dhimbjeje…
Një kujtesë që nuk shuhet…

Pushoftë në paqe çdo viktimë.
Nderim për familjet që e bartën këtë dhimbje.
Dhe dritë për të vërtetën që ende kërkon të zbulohet.

🇦🇱 LAVDI KUJTESËS SË TYRE! 🕯️

11/10/2026

Dy kuaj, dy breza… 🐎❤️
Njëri i vogël, tjetri i madh. Një pamje e thjeshtë nga jeta në fshat, por që na kujton kohët kur kafshët ishin pjesë e pandashme e jetës, punës dhe familjes.

10/10/2026

🇦🇱 LUFTA E LUMËS – 1912
⚔️ DOBRUSHTI 1912 – QËNDRESË, DHIMBJE DHE KUJTESË
Nëntor 1912.
Në një kohë kur trojet shqiptare po përballeshin me pushtime dhe ndryshime të mëdha, në Lumë u zhvillua një nga qëndresat më të njohura shqiptare të asaj periudhe.nëntor 1912. Pas pushtimit të Prizrenit, forcat serbe synonin të përparonin më tej drejt viseve shqiptare. Përballë tyre u ngritën luftëtarët e Lumës dhe të krahinave përreth.
⚔️ QAFË, MALE, DRIN E GURË – ÇDO PËRROJË E ÇDO SHPAT U BË PJESË E LUFTËS.Luftimet u zhvilluan në disa drejtime dhe terreni i vështirë, njohja e vendit dhe sulmet e befasishme u përdorën nga luftëtarët shqiptarë kundër forcave serbe. Burimet ushtarake përmendin edhe vijën e luftimeve nga Qafa e Kolesjanit deri drejt Kullës së Lumës dhe brigjeve të Drinit.⚔️ Në krye të luftëtarëve të Lumës përmenden:
🇦🇱 Ramadan Zaskoci
🇦🇱 Islam Spahia
🇦🇱 Elez Isufi
🇦🇱 Ramadan Çejku
🇦🇱 Osman Lita
🇦🇱 Cen Daci
Por kjo luftë nuk mbeti vetëm në zemër të Lumës.
Pravija e mbështetjes dhe e mbrojtjes shtrihej edhe në anën tjetër të Drinit, përgjatë Vërmicës, Shkozës, Dobrushtit, Zhurit dhe më tej drejt Vërrinit. Këto vendbanime kishin rëndësi si pjesë e prapavijës së luftëtarëve dhe e mbështetjes së frontit.🇦🇱 DHE KËTU FILLON EDHE HISTORIA E DOBRUSHTIT.
Për Dobrushtin, viti 1912 nuk ishte një vit i largët që u shkrua vetëm në librat e historisë.
Ishte histori që hyri në shtëpitë e familjeve tona.
Ishte histori që la pas dhimbje, humbje dhe kujtime që u përcollën nga gjyshërit te fëmijët dhe nga fëmijët te brezat e rinj.⚔️ DOBRUSHTI NË DITËT E LUFTËS
Sipas dëshmive dhe burimeve që trajtojnë historinë e fshatit, burrat e Dobrushtit iu bashkuan qëndresës shqiptare. Fshati u përfshi drejtpërdrejt në ngjarjet e vitit 1912 dhe banorët u përballën me pasojat e avancimit të forcave serbe.
Pas luftimeve, dhuna nuk u kufizua vetëm në përballjen ushtarake. Burime historike për rajonin dokumentojnë djegie vendbanimesh, shkatërrime të pronave dhe vrasje të popullsisë civile shqiptare.
Edhe Dobrushti u godit rëndë.Një dokument i publikuar nga studiues që i referohet materialeve të Arkivit Qendror të Shtetit Shqiptar përmban një listë me 29 persona të shënuar si të vrarë nga Dobrushti. Ndërkohë, dëshmi lokale flasin për 34 viktima. Këto shifra ende kërkojnë krahasim me dokumentin origjinal arkivor dhe dëshmitë familjare.Në mesin e personave të përmendur në dëshmitë lokale është edhe Mulla Hajdar Saramati, emri i të cilit lidhet me ngjarjet tragjike të Dobrushtit të vitit 1912. Isa Boletini ishte strehuar në fshatin Dobrusht.
Në atë kohë, forcat serbe po kërkonin ta kapnin Boletinin. Sipas kësaj dëshmie, Hajdar Saramati mori përsipër ta ndihmonte dhe ta nxirrte nga Dobrushti.
Hajdar Saramati e përcolli Isa Boletinin përtej Drinit të Bardhë, në drejtim të Hasit, deri në fshatin Plane.Sipas së njëjtës dëshmi, pas largimit të Isa Boletinit, forcat serbe e goditën rëndë Dobrushtin.
Dëshmia thotë se fshati u dogj tërësisht dhe se u masakruan 34 persona, ndër ta edhe Mulla Hajdar Saramati, i cili, sipas rrëfimit, u keqtrajtua veçanërisht.
🕯️ EMRAT E DOBRUSHTIT QË HISTORIA NUK DUHET T’I HARROJË
🕯️ MASAKRA E DOBRUSHTIT
“Në këtë masakër u vranë dhe u masakruan këta banor!”
Ramë Maksut Saramati – Dëshmor
• Zylfi Maksut Saramati – Dëshmor
• Mlliam Maksut Saramati – Dëshmor
• Hajdar Ibishi Saramati – Dëshmor
• Daut Ibishi Saramati
• Bajram Ibishi Saramati – Dëshmor
• Mahmut Ibishi Saramati
• Hodë Ibishi Saramati – Dëshmor
• Iljaz Mahmut Saramati – Dëshmor
• Halil Mahmut Saramati – Dëshmor
• Ukë Murat Saramati – Dëshmor
• Ismail Bajram Saramati – Dëshmor
• Bajram Salih Saramati
• Salih Bajram Saramati
• Zeqir Zeqir Saramati – Dëshmor
• Shyqyr Zeqir Saramati – Dëshmor
• Asllan Zeqir Saramati – Dëshmor
• Myrte Rrahman Saramati – Dëshmor
• Behlul Myrte Saramati
Mustafë Rrahman Saramati
• Salih Rrahman Saramati – Dëshmor
• Sadri Rrahman Saramati – Dëshmor
• Hasan Osman Saramati – Dëshmor
• Kadri Kadri Saramati – Dëshmor
• Xhafer Rysht Saramati – Dëshmor
• Ymer Ahmet Saramati – Dëshmor
• Hysen Tahir Gutaj – Dëshmor
• Halim Tahir Gutaj – Dëshmor
• Tafe Tahir Gutaj
• Dalip Avdi Gutaj – Dëshmor
• Asif Avdi Gutaj
• Selim Avdi Gutaj
• Adem Avdi Gutaj
• Halil Tahir Gutaj
🕯️ SOT, PAS MË SHUMË SE NJË SHEKULLI...
Ne nuk i përmendim këta emra vetëm për të kujtuar një të kaluar të largët.
I përmendim sepse pas çdo emri ka një familje, një nënë, një baba, një vëlla, një motër, një shtëpi dhe një histori njerëzore.
Ndoshta koha ka fshirë shumë gjurmë.
Ndoshta dokumentet kanë humbur.
Ndoshta shumë histori kanë mbetur vetëm në kujtesën e të moshuarve.Ndoshta koha ka fshirë shumë gjurmë.
Ndoshta dokumentet kanë humbur.
Ndoshta shumë histori kanë mbetur vetëm në kujtesën e të moshuarve.
Por sa kohë që ne i kujtojmë emrat e tyre, ata nuk janë harruar.
🇦🇱 Dobrushti ka historinë e vet.
🇦🇱 Ka njerëzit e vet që sakrifikuan.
🇦🇱 Ka emrat e vet që duhet t'ua lëmë brezave.
🕯️ Nderim dhe përkujtim për viktimat e Dobrushtit të vitit 1912.
🇦🇱 Për ata që ranë – kujtim.
🇦🇱 Për ata që mbijetuan – nderim.
🇦🇱 Për brezat që vijnë – histori.
❤️ DOBRUSHTI KUJTON.
DOBRUSHTI NUK HARRON.

09/10/2026

📍 DOBRUSHTI LIVE 🇦🇱❤️

Pamje të drejtpërdrejta nga fshati ynë i dashur – Dobrushti.
Për të gjithë ata që janë larg, një copëz e vendlindjes pranë zemrës. 🏡🌿

Dobrushti – aty ku kujtimet nuk vdesin kurrë. ❤️

08/10/2026

Vl
DOBRUSHTI – NJË FSHAT ME HISTORI, TRADITË DHE IDENTITET SHQIPTAR

Dobrushti është një nga fshatrat e trevës së Prizrenit, me një histori të gjatë dhe me një identitet të ruajtur brez pas brezi.

Të dhënat e regjistrimeve të popullsisë tregojnë rritjen e banorëve të Dobrushtit ndër vite:

1919: 69 banorë

1948: 165 banorë

1953: 180 banorë

1961: 207 banorë

1971: 244 banorë

1981: 332 banorë

1991: 401 banorë

2011: 495 banorë

2024: 319 banorë

Nga të dhënat që kemi arritur të gjejmë deri tani, Dobrushti del vazhdimisht si një vendbanim i banuar nga shqiptarë myslimanë.

Sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 2011, në Dobrusht jetonin 495 banorë. Në atë regjistrim, të gjithë banorët e deklaruar të fshatit u regjistruan si shqiptarë, ndërsa 495 banorë u deklaruan myslimanë.

Kur flasim për regjistrimet e popullsisë së Dobrushtit, nuk duhet të shohim vetëm shifrat.
Duhet të kujtojmë edhe luftërat, djegiet dhe masakrat që ka përjetuar fshati ynë.
Dhe këtu lind një pyetje shumë e rëndësishme:
Sa banorë do të kishte pasur Dobrushti nëse nuk do të kishte kaluar nëpër ato luftëra dhe masakra?

📌 NJË SQARIM I RËNDËSISHËM PËR NUMRIN E BANORËVE TË DOBRUSHTIT

Kur shohim regjistrimet e popullsisë ndër vite, duhet të kemi parasysh një fakt shumë të rëndësishëm:

Shumë familje të Dobrushtit sot jetojnë në mërgim, jashtë Kosovës.

Prandaj, rënia e numrit të banorëve në regjistrimet e viteve të fundit nuk do të thotë domosdoshmërisht se Dobrushti ka humbur kaq shumë njerëz, por një pjesë e madhe e familjeve tona tashmë jetojnë dhe punojnë në shtete të ndryshme të Evropës dhe më gjerë.

Në regjistrimin e vitit 2024, ASK bëri dallim mes popullsisë rezidente në Kosovë dhe diasporës që jeton jashtë Kosovës. Diaspora kishte mundësi të regjistrohej përmes platformës online eDiaspora ose përmes familjarëve në Kosovë.

Për këtë arsye, mund të ketë edhe familje nga Dobrushti që:

- kanë qenë në mërgim gjatë kohës së regjistrimit;
- nuk kanë pasur mundësi ose informacion të mjaftueshëm për t'u regjistruar;
- nuk janë regjistruar online;
- ose kanë ndryshuar statusin e tyre të nënshtetësisë, por vazhdojnë të jenë pjesë e familjeve dhe prejardhjes së Dobrushtit.

🙏 Prandaj, ju bëjmë një thirrje të gjithë bashkëfshatarëve tanë:

Në regjistrimin e ardhshëm, të mundohemi që të regjistrohemi të gjithë, si ata që jetojnë në Dobrusht dhe Kosovë, ashtu edhe bashkëfshatarët tanë në mërgim, sipas mënyrës dhe rregullave që përcakton ASK.

Edhe nëse jetojmë në Gjermani, Zvicër, Austri, Itali, Slloveni apo kudo tjetër në botë, rrënjët tona janë në Dobrusht.

Le të kujdesemi që historia dhe numri i familjeve tona të dokumentohen sa më saktë.

Dobrushti nuk matet vetëm me ata që jetojnë sot në fshat.
Dobrushti është edhe mërgata e tij. ❤️

📜 Historia nuk duhet harruar.

07/10/2026

🇦🇱 Kujtimet që na lidhin me vendlindjen

07/10/2026

📜 NJË FOTOGRAFI, NJË PJESË E HISTORISË SË DOBRUSHTIT

Një fotografi e vjetër nga vitet ’50-60, ku shohim nxënës nga Dobrushti, Vërmica dhe Shkoza.

Pas këtyre fytyrave të reja fshihet një brez që u rrit me pak mundësi, por me shumë punë, sakrificë dhe dëshirë për dije. Ata fëmijë janë sot gjyshër e gjyshe, prindër dhe njerëz që kanë lënë gjurmën e tyre në historinë e këtyre vendbanimeve.

📷 Fotografitë e vjetra nuk janë vetëm kujtime – janë dëshmi të një kohe që nuk duhet harruar.

Nëse dikush i njeh këta nxënës, mësuesin apo e di vitin, vendin dhe rrethanat e kësaj fotografie, ju lutemi ta ndani me ne.

Fshati Dobrusht – Historia nuk duhet harruar. 🇦🇱

06/10/2026

V
DOBRUSHTI NË VITIN 1833 – GJURMËT E BANORËVE TË TIJ NË DEFTERËT OSMANË

Sa i vjetër është kujtimi i familjeve të Dobrushtit?
Përgjigjen nuk duhet ta kërkojmë vetëm në tregimet që kanë kaluar nga gjyshi te nipi, por edhe në dokumentet që kanë mbijetuar përtej shekujve.

Një nga dëshmitë më të çmuara që kemi sot na çon në vitin 1833, pothuajse dy shekuj më parë.

Në atë kohë, Dobrushti ishte një vendbanim i vogël, me një numër të kufizuar familjesh, shumë larg nga Dobrushti që njohim sot. Fshati jetonte në një realitet krejt tjetër shoqëror dhe ekonomik, nën administrimin e Perandorisë Osmane.

Në vitin 1833 u bë një regjistrim i popullsisë së krahinës së Lumës, Opojës dhe Gorës, atëherë pjesë e Kazasë së Gorës. Ky material është botuar nga historiani Dr. Sadik Mehmeti në veprën “Defteri i popullsisë së Kazasë së Gorës (1833) – Luma, Opoja, Gora”. Libri mbështetet në defterët osmanë dhe dokumenton popullsinë mashkullore të 85 fshatrave të kësaj hapësire.

Dhe në mesin e këtyre dokumenteve gjendet edhe Dobrushti ynë.

📜 Çfarë na tregon regjistrimi?

Në listën e vitit 1833 që lidhet me Dobrushtin shfaqen emra të ndryshëm, mosha dhe lidhje familjare. Për shembull, dokumenti përmend:

Mustaqethinijuri Devxhi, i biri i Saramatit – 60 vjeç.

Ky është një emër jashtëzakonisht interesant, sepse na jep një dëshmi të hershme të lidhjes së emrit Saramati me Dobrushtin.

Më tej paraqiten disa burra të lidhur me Dervishin:

Xhaferi, i biri i Dervish*t – 30 vjeç

një tjetër bir i Dervish*t – 25 vjeç

Olsmaji, i biri i Dervish*t – 8 vjeç

Rrahmani, i biri i Dervish*t – 6 vjeç

Pra, në vitin 1833, emri Dervish shfaqet qartë në strukturën familjare të Dobrushtit.

Po aq interesante është edhe prania e familjeve të lidhura me Gutën/Gutën, ku regjistri përmend:

Selimin, i biri i Gutës – 50 vjeç

Zejnein, i biri i Selimit – 25 vjeç

Mushnin, i biri i Selimit – 8 vjeç

Nezirin, i biri tjetër i Selimit – 6 vjeç

Miftarin, i biri i Gutës – 40 vjeç

Shabanin, i biri i Miftarit – 1 vjeç

Jusufin, i biri i Gutës – 20 vjeç

Dhe këtu qëndron një nga pikat më interesante për historinë e Dobrushtit:

Në dokumentacionin e vitit 1833 shfaqen gjurmë të Saramatit, Dervish*t dhe Gutës.

Kjo është jashtëzakonisht e rëndësishme për hulumtimin e prejardhjes së familjeve të vjetra të fshatit.

Por duhet të bëjmë një dallim të rëndësishëm: në vitin 1833 nuk duhet t'i lexojmë këto domosdoshmërisht si mbiemra në kuptimin modern të fjalës. Regjistrimi osman përdorte shpesh emrin e babait, gjysh*t ose paraardhësit për të përcaktuar lidhjen familjare. Prandaj, dokumenti na jep dëshmi të hershme për emrat dhe linjat familjare, ndërsa kalimi i tyre në mbiemra të trashëguar duhet të hulumtohet me dokumente të

🕰️ Si ishte Dobrushti atëherë?

Duhet ta imagjinojmë Dobrushtin e vitit 1833 ndryshe nga ai që njohim sot.
Jeta ishte e lidhur me tokën, blegtorinë, familjen dhe komunitetin.
Shtëpitë ishin të pakta dhe familjet jetonin pranë njëra-tjetrës. Fëmijët rriteshin brenda familjeve të mëdha dhe lidhjet ndërmjet brezave ishin shumë të forta.
Dhe pikërisht në këtë botë të vitit 1833 jetonin njerëzit, emrat e të cilëve sot po përpiqemi t'i rikthejmë në kujtesën e Dobrushtit.
📖 Një dokument i vogël për një histori të madhe.
Defteri nuk na tregon gjithçka.
Ai nuk na jep emrat e të gjitha grave. Nuk na jep një pasqyrë të plotë të të gjithë fëmijëve. Nuk duhet të supozojmë se lista e emrave është e barabartë me numrin e familjeve ose të shtëpive.
Por ajo që na jep është shumë më e çmuar:
emra, mosha, lidhje babë-bir dhe gjurmë të familjeve që jetonin në Dobrusht në vitin 1833.
Kjo është arsyeja pse defterët osmanë janë kaq të rëndësishëm për historinë lokale. Studiuesit i kanë vlerësuar pikërisht për mundësinë që ofrojnë për të rindërtuar demografinë, jetën shoqërore dhe edhe gjenealogjitë familjare të kësaj treve.
🇦🇱 DOBRUSHTI NUK FILLON ME NE

Kur sot përmendim Saramatët, Gutajt, Dervishët dhe familjet e tjera të vjetra të Dobrushtit, duhet të kujtojmë se pas këtyre emrave qëndrojnë breza njerëzish.
Ata kanë lindur, kanë punuar, kanë krijuar familje dhe kanë jetuar në këtë vend shumë kohë përpara nesh.
Në vitin 1833, një dorë në administratën osmane shkroi emrat e tyre në një defter.
Sot, pas gati dy shekujsh, ne po përpiqemi t'ua kthejmë zërin atyre emrave.
Sepse një fshat nuk është vetëm toka, shtëpitë dhe rrugët e tij.
Një fshat është kujtesa e njerëzve që kanë jetuar aty.
Dhe sa më shumë dokumente të gjejmë, aq më shumë mund ta rindërtojmë historinë e vërtetë të Dobrushtit – brez pas brezi, familje pas familjeje.

**📜 1833 – Dobrushti në defter.

🌳 2026 – Dobrushti në kujtesë.
🇦🇱 Historia vazhdon të shkruhet.**

Burim: Dr. Sadik Mehmeti, Defteri i popullsisë së Kazasë së Gorës (1833) – Luma, Opoja, Gora, Instituti Albanologjik i Prishtinës, 2023. Vepra përfshin regjistrimin e 85 fshatrave dhe është e rëndësishme edhe për hulumtimet gjenealogjike.

Fshati Dobrusht

12/10/2026

12/10/2026

11/10/2026

11/10/2026

10/10/2026

09/10/2026

08/10/2026

07/10/2026

07/10/2026

06/10/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request