01/05/2026
KUMTESË SHTYPI E PROJEKTIT PROSPERH
Dita Ndërkombëtare e Punës 2026
Hulumtime të reja nxjerrin në pah boshllëqet në ndërhyrjet për shëndetin mendor në vendin e punës
Evropë, 1 Maj 2026 — Dita Ndërkombëtare e Punës 2026 përqendrohet në sigurimin e një mjedisi pune të sigurt dhe të shëndetshëm , me vëmendje të veçantë ndaj rreziqeve psikosociale, siç janë stresi i lidhur me punën, ngarkesa e tepërt e punës dhe shëndeti mendor. Hulumtimi i PROSPERH, i botuar së fundmi, nënvizon si progresin ashtu edhe boshllëqet kritike në përpjekjet organizative për të mbrojtur punëtorët.
Rishikimi sistematik i kohëve të fundit i udhëhequr nga PROSPERH, i botuar në Arkivat Ndërkombëtare të Shëndetit në Punë dhe Mjedisit, thekson se ndërhyrjet në nivel organizativ - ato që synojnë kushtet e punës, dizajnin e punës dhe praktikat e menaxhimit - mund të përmirësojnë shëndetin mendor të punonjësve. Megjithatë, provat mbeten të kufizuara dhe të pabarabarta midis sektorëve.
Rishikimi gjeti provat më të forta për sektorin e kujdesit shëndetësor , ku të gjitha studimet e identifikuara raportuan përmirësime në të paktën një rezultat të shëndetit mendor, duke përfshirë uljen e lodhjes, stresit dhe simptomave depresive. Këto gjetje sugjerojnë që ndryshimi organizativ - siç është rregullimi i ngarkesave të punës, përmirësimi i mbështetjes së lidershipit ose ridizajnimi i proceseve të punës, mund të luajnë një rol domethënës në mbrojtjen e mirëqenies së punonjësve.
Në të kundërt, provat nga sektorë të tjerë mbeten të pakta. Vetëm një numër i vogël studimesh u identifikuan në industri të tilla si ndërtimi dhe puna e bazuar në telekomunikacion . mjedise , duke nxjerrë në pah një boshllëk të konsiderueshëm kërkimor në një kohë kur rreziqet psikosociale njihen gjithnjë e më shumë në të gjitha format e punës.
Ndërkohë që disa ndërhyrje treguan efekte pozitive, rishikimi gjithashtu nxjerr në pah sfidat në qëndrueshmërinë e përmirësimeve me kalimin e kohës. Kjo ngre pyetje të rëndësishme në lidhje me qëndrueshmërinë e strategjive të shëndetit mendor në vendin e punës dhe nevojën për mbështetje të vazhdueshme në vend të ndërhyrjeve të njëhershme.
Ky hulumtim identifikoi gjithashtu prova të hershme se ndërhyrjet organizative mund t'u sjellin dobi punonjësve në mjediset e punës në distancë, duke përfshirë përmirësime në disponim pozitiv dhe mirëqenie . Ndërsa modelet e punës në distancë dhe hibride bëhen më të përhapura, këto gjetje nxjerrin në pah rëndësinë e përshtatjes së strategjive të shëndetit në vendin e punës me mjediset e punës në zhvillim.
Stresi i lidhur me punën, ngarkesa e lartë e punës dhe shëndeti i dobët mendor nuk janë më shqetësime periferike - ato janë thelbësore për krijimin e vendeve të punës të sigurta dhe të qëndrueshme. PROSPERH përforcon faktorët organizativë si nxitës kryesorë të shëndetit mendor në punë dhe se ndërhyrjet efektive duhet të shkojnë përtej strategjive individuale të përballimit.
Bota e punës po ndryshon me shpejtësi dhe shumë punëtorë, veçanërisht ata në ndërtim, në pozicione të pasigurta punësimi dhe në vende pune në distancë, po lihen pas dore kur bëhet fjalë për mbështetjen e shëndetit mendor dhe fizik. PROSPERH po ndërton mjetet e bazuara në prova që punëdhënësit dhe politikëbërësit duhet të veprojnë. Këtë Ditë të Punës, ne i bëjmë thirrje çdo organizate që ta trajtojë shëndetin mendor dhe fizik të punëtorëve jo si një mendim të dytë, por si një të drejtë themelore.
— Prof. Ella Arensman, Koordinatore e PROSPERH, Drejtore e Shkollës së Shëndetit Publik, Kolegji Universitar i Korkut dhe Shkencëtare Kryesore, Fondacioni Kombëtar i Kërkimit për Vetëvrasjen, Kork, Irlandë.
Dinjiteti i punëtorit në Kosovë nuk mbrohet me premtime, por me kushte dhe qasje psikosociale që e bëjnë vendin e punës më të shëndetshëm në aspektin fizik dhe mendor. PROSPERH sjellë për herë të parë një qasje të tillë premtuese në Kosovë
— Prof. Asoc. Dr. Naim Fanaj ,Hulumtues Kryesir i PROSPERH për Kosovë në OJQ Për mendje të Shëndoshë (PMSH) dhe Profesor i asociuar në i Alma Mater Europaea Campus College Rezonanca Prishtinë,Kosovë.
Në Ditën Ndërkombëtare të Punës 2026, PROSPERH bën thirrje për vende pune më të sigurta dhe më të shëndetshme , në përputhje me temën për vitin 2026 e cila promovon rëndësinë e adresimit të rreziqeve psikosociale si një komponent thelbësor i sigurisë dhe shëndetit në punë.
Në lidhje me Ditën Ndërkombëtare të Punës, PROSPERH do të mbajë një webinar më 15 maj 2025 (13:00 – 14:00 CET) ku katër ekspertë ndërkombëtarë do të diskutojnë: Promovimi në nivel të lartë i shëndetit mendor dhe shëndetit fizik në vendin e punës – Adresimi i sfidave në mjediset në ndryshim. Regjistrimet tani janë të hapura nëpërmjet këtij linku.
Kontakti për media: Prof. Asoc . Dr Naim Fanaj; [email protected]
Rreth PROSPERH
PROSPERH ( Shëndeti Pozitiv Mendor dhe Fizik në Punë në një Mjedis në Ndryshim ) është një projekt i financuar nga Horizon Europe që zhvillon dhe validon një ndërhyrje inovative shumënivelëshe për shëndetin në vendin e punës. I ofruar nëpërmjet Portalit PROSPERH, i cili përfshin si një aplikacion për punonjësit ashtu edhe një faqe interneti për profesionistët dhe menaxherët e Burimeve Njerëzore, ndërhyrja po testohet në 11 vende.
Më shumë informacion: www.prosperh.eu ose në LinkedIn www.linkedin.com/company/prosperh-project-eu
Reference
Giovanis E, Ozdamar O, Aust B, Cresswell-Smith J, Cerga Pashoja A, Leduc C, et al.; PROSPERH Consortium. Systematic review update of organisational-level mental health promotion interventions: evidence from healthcare, construction, and telework-based mobile work settings. Int Arch Occup Environ Health. 2026;99(2):10. https://doi.org/10.1007/s00420-025-02193-0
