06/08/2026
SITULAT ILIRE
Situlat janë enë ceremoniale prej bronzi, të zbukuruara me relieve figurative, të përdorura nga elitat e Epokës së Hekurit në bankete, rite fetare dhe ceremoni zyrtare. Ato përbëjnë një nga burimet më të rëndësishme ikonografike për njohjen e jetës shoqërore, politike dhe fetare në botën ilire dhe në kulturën situlike të Alpeve Lindore.
Fjala situlë (lat. situla) do të thotë enë metalike, zakonisht prej bronzi, me formë konike ose cilindrike dhe me dorezë lëvizëse. Në arkeologji, termi i referohet enëve luksoze ceremoniale të zbukuruara me skena në reliev.
Situlat përdoreshin për servirjen e verës ose pijeve rituale, në ceremoni fetare, bankete aristokratike dhe si objekte prestigji ose dhurata varrimi për prijësit.
Nga këto objekte rrjedh edhe termi arti situlik (Situlenkunst), një stil artistik i gdhendjes në bronz me skena banketesh, procesionesh, luftëtarësh, kalorësish, muzikantësh dhe ritualesh. Ky stil u zhvillua kryesisht në Norik, Karniolë, Slloveni, Austri dhe Italinë verilindore.