13/01/2026
Mbrojtja e jetës në burgje është detyrim ligjor/institucional
Një hulumtim i vlefshëm mbi shkaqet e vetëvrasjeve, veçanërisht ato në institucionet korrektuese, në të cilin kontribuoj edhe IAPK, tregon qartë nevojën për një qasje urgjente dhe të koordinuar institucionale për parandalimin e vetëvrasjeve në burgje.
Institucionet përgjegjëse – Ministria e Drejtësisë, Ministria e Shëndetësisë, SHKK dhe DSHB, duhet të forcojnë vlerësimin (screening) e shëndetit mendor që në fazën e paraburgimit; rrisin kapacitetet për trajtim të detyrueshëm jashtë sistemit korrektues dhe të sigurojnë zbatimin e plotë të urdhrave gjyqësorë për dërgimin e personave me çrregullime të rënda mendore në institucione specialistike, përfshirë IPFK-në.
Mbajtja e këtyre personave në qendra paraburgimi, për shkak të mungesës së kapaciteteve, jo vetëm rrit rrezikun për vetëvrasje, por përbën edhe shqetësim serioz nga perspektiva e të drejtave të njeriut.
Po ashtu, kërkohet investim i qëndrueshëm në burime njerëzore dhe shërbime psikosociale brenda burgjeve, përfshirë rritjen e stafit psikiatrik, mbështetjen psikologjike të vazhdueshme dhe mekanizma efektivë monitorimi për personat me rrezik të shtuar. Funksionalizimi dhe zgjerimi i kapaciteteve të institucioneve si Pavioni D në Dubravë, si dhe bashkëpunimi me shërbime mbështetëse në komunitet, janë hapa konkretë drejt uljes së vetëvrasjeve dhe garantimit të dinjitetit dhe jetës së personave të privuar nga liria.
---
Protecting Life in Prisons is a Legal and Institutional Obligation
A valuable study on the causes of su***de-particularly within correctional institutions, to which IAPK has also contributed, clearly demonstrates the need for an urgent and coordinated institutional approach to preventing su***des in prisons.
The responsible institutions: the Ministry of Justice, the Ministry of Health, the Kosovo Correctional Service (KCS), and the Prison Health Department (PHD) must strengthen mental health screening at the pre-trial detention stage; increase capacities for compulsory treatment outside the correctional system; and ensure the full implementation of court orders requiring the transfer of persons with severe mental disorders to specialized institutions, including the Institute of Forensic Psychiatry of Kosova (IFPK).
The continued detention of such individuals in pre-trial detention centers due to capacity constraints not only increases the risk of su***de but also raises serious concerns from a human rights perspective.
Moreover, sustained investment is needed in human resources and psychosocial services within prisons, including the expansion of psychiatric staff, continuous psychological support, and effective monitoring mechanisms for persons at heightened risk. The full operationalization and expansion of capacities of facilities such as Pavilion D in Dubrava, as well as cooperation with community-based support services, represent concrete steps toward reducing su***des and safeguarding the dignity and lives of persons deprived of their liberty.
Autore: Diana Basholli Vetëvrasja është një çështje kolektive dhe jo individuale; si e tillë është urgjente ndërhyrja e shtetit në të gjitha politikat. Albani*, 38-vjeç nga Prishtina, nuk e mbante mend saktë vitin kur bota përreth tij filloi të lëkundej dhe të ndryshonte. Ai shihte...