16/06/2026
BSPK kërkon masa urgjente për mbrojtjen e punëtorëve gjatë valës së të nxehtit
Komunikatë për medie e Bashkimit të Sindikatave të Pavarura të Kosovës
Prishtinë, 16 qershor 2026
Bashkimi i Sindikatave të Pavarura të Kosovës kërkon masa të menjëhershme për mbrojtjen e punëtorëve gjatë valës së temperaturave të larta. Sektori i ndërtimit vazhdon të mbetet sektori me numrin më të madh të aksidenteve dhe humbjeve të jetës në vendin e punës në Kosovë, ndërsa kushtet e motit gjatë muajve të verës e shtojnë ndjeshëm nivelin e rrezikut për punëtorët që kryejnë punë në ambiente të hapura.
Të dhënat zyrtare janë shqetësuese. Gjatë vitit 2025, Inspektorati i Punës ka evidentuar 602 raste të lëndimeve në vendin e punës, prej të cilave 33 për qind i përkasin sektorit të ndërtimtarisë. Që nga viti 2018, më shumë se 170 punëtorë kanë humbur jetën në vendet e tyre të punës, ndërsa viti 2025 është shënuar me numrin më të lartë të viktimave. Vetëm gjatë muajit korrik të vitit 2025, dy punëtorë humbën jetën në Gjakovë dhe një tjetër në Pejë, e të tre në kantiere ndërtimi dhe në periudhën kur temperaturat e larta kishin arritur nivele alarmuese.
Në anën tjetër, mbikëqyrja e sigurisë dhe shëndetit në punë vazhdon të përballet me mungesë serioze kapacitetesh. Në tërë territorin e Kosovës operojnë vetëm 53 inspektorë pune që është numër dukshëm i pamjaftueshëm për mbikëqyrjen e mbi 1.000 kantiereve aktive të ndërtimit dhe të dhjetëra mijëra vendeve të tjera të punës. Vetëm gjatë vitit 2024 janë lëshuar mbi 1.019 leje ndërtimi, ndërsa edhe vetë Kryeinspektori i Punës ka pranuar publikisht se numri aktual i inspektorëve nuk u përgjigjet nevojave reale të tregut të punës dhe sfidave që paraqet zbatimi i legjislacionit në fuqi.
Përvoja e vitit të kaluar dëshmoi se institucionet kanë mundësi të reagojnë kur rreziku paraqitet i qartë dhe i drejtpërdrejtë. Në korrik të vitit 2024, Ministria e Shëndetësisë urdhëroi ndërprerjen e punës në sektorin e ndërtimtarisë gjatë intervalit kohor 11:00–17:00, për shkak të temperaturave që tejkalonin 36 gradë Celsius. BSPK-ja kërkon që masa të ngjashme të zbatohen edhe këtë vit, pa pritur që numri i aksidenteve dhe i viktimave të rëndohet më tej. Sigurimi i ujit të pijshëm, i hapësirave të mbrojtura nga dielli, i pushimeve të rregullta dhe ndërprerja e punës gjatë orëve më të nxehta të ditës nuk përbëjnë privilegje, po ato janë detyrime ligjore, profesionale dhe njerëzore.
Po aq shqetësuese paraqitet gjendja edhe në një numër të konsiderueshëm institucionesh të sektorit publik. BSPK-ja ka pranuar ankesa të bazuara nga punonjës të administratës publike dhe të institucioneve të tjera shtetërore lidhur me kushtet e papërshtatshme të punës gjatë temperaturave të larta. Në shumë raste raportohen ambiente me ventilim të pamjaftueshëm, me sisteme klimatizimi jofunksionale ose të pamjaftueshme, si dhe kushte që krijojnë ajër të rënduar dhe të papërshtatshëm për punë. Rrethana të tilla ndikojnë drejtpërdrejt në shëndetin, mirëqenien dhe efikasitetin e punonjësve. E drejta për kushte të sigurta dhe të shëndetshme pune nuk kufizohet vetëm në sektorin privat a në kantieret e ndërtimit, po ajo përbën një standard themelor që duhet të garantohet në çdo vend pune, përfshirë institucionet publike. Për këtë arsye, BSPK-ja u bën thirrje të gjitha institucioneve publike që të ndërmarrin pa vonesë masat e nevojshme për përmirësimin e kushteve të punës, duke siguruar ventilim adekuat, temperatura të pranueshme në ambientet e punës dhe organizim të procesit të punës në përputhje me rreziqet që sjell vala e të nxehtit.
BSPK-ja u kërkon Inspektoratit të Punës, Ministrisë së Shëndetësisë dhe të gjitha institucioneve përgjegjëse që të intensifikojnë menjëherë kontrollet dhe monitorimin e zbatimit të masave mbrojtëse në të gjitha vendet e punës. Çdo punëtor që vlerëson se shëndeti ose siguria e tij rrezikohet nga kushtet e punës, duhet t'i drejtohet BSPK-së. Siguria dhe shëndeti në punë nuk duhet të bëhen objekt reagimi vetëm pasi të ketë ndodhur tragjedia. Mbrojtja e jetës, e shëndetit dhe e dinjitetit të punëtorëve duhet të mbetet përgjegjësi e përhershme e institucioneve dhe e punëdhënësve.
Zyra e Kryetarit të BSPK-së