Instituti për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut

07/04/2026

Sot, më 7 Prill, në Ditën Botërore të Shëndetësisë, rikujtojmë se e drejta për shëndet nuk është vetëm një parim, është një detyrim institucional.

Përmes punës sonë në Institutin për Hulumtime dhe të Drejta të Njeriut, kemi dokumentuar se kjo e drejtë shpesh mbetet e paarritshme për disa nga grupet më të ekspozuara në Kosovë.

📊 Në raportin tonë “Punëtorët e padukshëm të nëntokës”, kemi evidentuar disa nga sfidat kryesore:
• mungesë të njohjes së sëmundjeve profesionale për minatorët
• qasje të kufizuar në trajtim dhe mbrojtje shëndetësore
• mungesë të mekanizmave efektivë për kompensim dhe mbështetje

Këto gjetje tregojnë qartë se shëndeti në punë nuk është vetëm çështje individuale, por çështje e drejtësisë sociale dhe përgjegjësisë shtetërore.

Në këtë ditë, bëjmë thirrje që:
✔ e drejta për shëndet të garantohet në praktikë
✔ punëtorët të mos mbeten të padukshëm në politika publike
✔ institucionet të ndërmarrin veprime konkrete dhe të bazuara në dëshmi

Shëndeti është e drejtë - për të gjithë, pa përjashtim.

-

Today, on World Health Day (April 7), we reaffirm that the right to health is not merely a principle, it is an institutional obligation.

Through our work at the Institute for Research and Human Rights, we have documented that this right often remains inaccessible for some of the most exposed groups in Kosovo.

📊 In our report, “The Invisible Workers of the Underground”, we have identified several key challenges:
• lack of formal recognition of occupational diseases among miners
• limited access to healthcare and occupational health protection
• absence of effective mechanisms for compensation and support

These findings clearly demonstrate that occupational health is not only an individual concern, but a matter of social justice and state responsibility.

On this day, we call for:
✔ the right to health to be guaranteed in practice
✔ workers not to remain invisible in public policy
✔ institutions to take concrete, evidence-based action

Health is a right - for everyone, without exception.

03/04/2026

🚨 REAGIM PUBLIK 🚨

Drejtuar Inspektoratit Qendror për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut

Instituti për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut shpreh shqetësimin e tij të thellë lidhur me rastin e rëndë të ngacmimit seksual të një vajze 7-vjeçare, i cili dyshohet se është kryer nga një punëtor teknik në ambientet shkollore, një hapësirë ku çdo fëmijë duhet të ndihet i sigurt dhe i mbrojtur.

Ky rast përbën një shkelje të rëndë dhe absolutisht të papranueshme!

Instituti për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut kërkon trajtim dinjitoz, të menjëhershëm dhe serioz të këtij rasti nga të gjitha institucionet përgjegjëse.

Fëmijët duhet të rriten në një mjedis të qetë, të sigurt dhe të mbrojtur nga çdo formë abuzimi apo dhune.

📌 Ky rast ngre një alarm serioz për nivelin e sigurisë së fëmijëve në institucionet tona, si dhe për gatishmërinë dhe efektivitetin e mekanizmave ekzistues për raportimin dhe trajtimin e rasteve të ngacmimit seksual, veçanërisht në moshat e hershme.

📌 Në të njëjtën kohë, ky rast dëshmon për nevojën urgjente të edukimit të hershëm të fëmijëve mbi integritetin trupor dhe mbrojtjen nga ngacmimi seksual.

📌 Përdorimi i doracakëve edukativë për trajtimin e temave si ngacmimi seksual, dhuna seksuale dhe shëndeti riprodhues është thelbësor për të përgatitur fëmijët që të njohin, kuptojnë dhe mbrojnë veten nga çdo formë cenimi.

Është e rëndësishme të theksohet se ngacmimet seksuale nuk vijnë gjithmonë nga persona të panjohur — ato shpesh ndodhin edhe nga persona të afërt, përfshirë rrethin shkollor apo familjar. Prandaj, edukimi i hershëm dhe i vazhdueshëm mbetet një mjet kyç për parandalimin dhe raportimin e këtyre rasteve.

⚖️ KËRKOJMË NGA INSTITUCIONET PËRGJEGJËSE:

• Hetim të menjëhershëm, të plotë dhe transparent të rastit;
• Marrjen e masave të duhura ligjore ndaj personave përgjegjës;
• Rritjen e mekanizmave të sigurisë dhe mbikëqyrjes në institucionet ku qëndrojnë fëmijët;
• Fuqizimin e programeve edukative për fëmijët dhe prindërit mbi mbrojtjen nga abuzimi seksual.

🛡️ Mbrojtja e fëmijëve është përgjegjësi e përbashkët dhe nuk duhet të ketë asnjë kompromis kur bëhet fjalë për sigurinë, dinjitetin dhe të drejtat e tyre themelore.

Mosndëshkimi i rasteve të tilla krijon precedent të rrezikshëm dhe cenon rëndë sigurinë dhe mirëqenien e fëmijëve tanë.

Mbrojtja e fëmijëve nuk është opsion,është detyrim! 🛡️

18/03/2026

𝗥𝗘𝗔𝗚𝗜𝗠 – Instituti për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut (IHDNj) ‼️

Instituti për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut (IHDNj) shpreh shqetësimin e thellë lidhur me rastin e rëndë të fëmijës 5-vjeçar nga Komuna e Lipjanit, i cili po trajtohet në QKUK si pasojë e dyshimeve për neglizhencë dhe keqtrajtim ekstrem nga ana e prindërve.

Ky rast tragjik është një dëshmi alarmuese e dështimit sistemik të institucioneve përgjegjëse për mbrojtjen e fëmijëve, si dhe e mungesës së koordinimit efektiv ndërmjet mekanizmave socialë, shëndetësorë dhe të drejtësisë. Duke qenë se familja ka qenë e njohur për institucionet për vite me radhë, mosveprimi dhe mungesa e mbikëqyrjes dhe ndërhyrjes së qëndrueshme përbëjnë një shkelje serioze të obligimeve ligjore dhe morale për mbrojtjen e të drejtave të fëmijës.

IHDNj thekson se mbrojtja e fëmijëve nuk mund të trajtohet në mënyrë të fragmentuar. Ky rast nxjerr në pah nevojën urgjente për një qasje të integruar, ku shërbimet sociale dhe ato të shëndetit mendor funksionojnë në mënyrë të koordinuar dhe të vazhdueshme. Dështimi për të siguruar ndjekje dhe mbështetje afatgjatë për familjet në rrezik, veçanërisht kur ka indikacione për probleme të shëndetit mendor, rrit ndjeshëm rrezikun për pasoja të rënda.

📌 Në këtë drejtim, IHDNj kërkon:
• Hetim të plotë dhe të pavarur të rastit, duke përfshirë të gjithë zinxhirin institucional dhe identifikimin e përgjegjësive konkrete;
• Vendosjen e mekanizmave efektivë të llogaridhënies për çdo dështim institucional;
• Fuqizimin urgjent të Qendrave për Punë Sociale dhe shërbimeve komunitare të shëndetit mendor, përmes rritjes së kapaciteteve profesionale dhe financiare;
• Zbatimin e një sistemi funksional të monitorimit dhe ndjekjes së rasteve në rrezik, për të parandaluar përsëritjen e tragjedive të tilla;
• Hartimin dhe zbatimin e programeve të qëndrueshme për mbështetjen e familjeve në krizë, me fokus në parandalim dhe ndërhyrje të hershme.

Mbrojtja e fëmijëve është përgjegjësi e drejtpërdrejtë e shtetit dhe një detyrim kolektiv i shoqërisë. Çdo dështim për të vepruar në kohë ka pasoja të pakthyeshme. IHDNj u bën thirrje institucioneve që ta trajtojnë këtë rast me seriozitetin maksimal dhe të ndërmarrin masa konkrete për të siguruar që raste të tilla të mos përsëriten më.

11/03/2026

🔹 The English version of the report is now available.

We invite you to read and share it, and to join the conversation on strengthening the protection of miners’ health and rights in Kosovo.

09/03/2026

Hulumtimi i Institutit për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut (IHDNj) “Punëtorët e Padukshëm të Nëntokës: Drejt Hartimit të një Liste Zyrtare të Sëmundjeve Profesionale për Minatorët e Kosovës” është pasqyruar edhe në median Katror.info, ku trajtohen gjetjet dhe rekomandimet kryesore për përmirësimin e kushteve të punës dhe mbrojtjen e shëndetit të minatorëve.

🔗 Artikullin e plotë mund ta lexoni këtu:

Instituti për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut (IHDNj) ka lansuar hulumtimin “Punëtorët e Padukshëm të Nëntokës”, ku sipas të dhënave të mbledhura nga hulumtimi,...

09/03/2026

Intervista e Kaltrina Rexhepi-Dragusha, Drejtoreshë Ekzekutive e Institutit për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut (IHDNj), në emisionin “Mirëmëngjesi Kosovë” në RTK, ku u fol mbi gjetjet kryesore të hulumtimit “Punëtorët e Padukshëm të Nëntokës: Drejt Hartimit të një Liste Zyrtare të Sëmundjeve Profesionale për Minatorët e Kosovës”.

Gjatë intervistës u diskutua për gjendjen e punëtorëve në sektorin minerar, sfidat që lidhen me njohjen e sëmundjeve profesionale, si dhe rëndësinë e përmirësimit të kornizës ligjore dhe institucionale për mbrojtjen e shëndetit dhe të drejtave të minatorëve në Kosovë. ⛏️

02/03/2026

📘 Instituti për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut (IHDNj) ka kënaqësinë t’ju ftojë ta lexoni raportin:

“Punëtorët e Padukshëm të Nëntokës: Për një Listë Zyrtare të Sëmundjeve Profesionale për Minatorët e Kosovës”

Ky raport paraqet gjetjet e një hulumtimi gjithëpërfshirës mbi kushtet e punës, gjendjen shëndetësore dhe boshllëqet ligjore në mbrojtjen e minatorëve në Kosovë, duke ofruar rekomandime konkrete për reforma institucionale dhe ligjore.

Raporti është realizuar në kuadër të projektit HumanRightivism, i financuar nga Embassy of Sweden in Pristina dhe i implementuar nga Community Development Fund - CDF.

🔹 Së shpejti, raporti do të publikohet edhe në versionin anglisht.

Ju ftojmë ta lexoni dhe ta ndani, në mbështetje të një dialogu të bazuar në dëshmi për mbrojtjen e shëndetit dhe dinjitetit të minatorëve tanë.

02/03/2026

📣 Instituti për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut (IHDNj) dëshiron të shprehë mirënjohje të veçantë për minatorët e Trepçës, njësitë në Stantërg dhe Artanë, për bashkëpunimin e tyre të vazhdueshëm dhe kontributin e drejtpërdrejtë gjatë realizimit të hulumtimit “Punëtorët e Padukshëm të Nëntokës: Drejt Hartimit të një Liste Zyrtare të Sëmundjeve Profesionale për Minatorët e Kosovës”.

Gjatë gjithë procesit hulumtues, minatorët kanë treguar gatishmëri të jashtëzakonshme për të ndarë përvojat e tyre profesionale, sfidat shëndetësore dhe realitetin e përditshëm të punës në sektorin minerar. Besimi, hapja dhe përkushtimi i tyre kanë qenë thelbësorë për mbledhjen e të dhënave reale dhe për ndërtimin e një analize të drejtë, të bazuar në evidencë.

Njëkohësisht, jemi thellësisht falënderues edhe ndaj administratës së Trepçës për mbështetjen institucionale, koordinimin profesional dhe lehtësimin e procesit hulumtues, duke mundësuar organizimin e takimeve, vizitat në terren dhe komunikimin me akterët relevantë.

Ky hulumtim nuk do të ishte i plotë pa zërin, përvojën dhe përfshirjen aktive të minatorëve dhe bashkëpunimin korrekt institucional. Kontributi juaj ka ndihmuar drejtpërdrejt në rritjen e vetëdijes institucionale mbi rëndësinë e mbrojtjes së shëndetit, sigurisë në punë dhe njohjes së sëmundjeve profesionale të minatorëve në Kosovë.

Ju falënderojmë sinqerisht për bashkëpunimin, mikpritjen dhe besimin e treguar ndaj punës sonë hulumtuese gjatë gjithë këtij procesi.

Ky aktivitet u organizua në kuadër të projektit “HumanRightivism”, i financuar nga Community Development Fund - CDF – Embassy of Sweden in Pristina.

⚒️

28/02/2026

PUNËTORËT E PADUKSHËM TË NËNTOKËS

Kjo video tre-minutëshe pasqyron përditshmërinë e vështirë të minatorëve në Minierën e Stantergut dhe Artanës.
Pamjet në këtë video janë një portret i sinqertë dhe prekës i sakrificës dhe lodhjes së njerëzve që punojnë në heshtje për të mbajtur në këmbë një industri të padukshme për shumicën e qytetarëve.

Kjo video është pjesë e projektit “HumanRightivismism”, financuar nga Agjencia Suedeze për Bashkëpunim Ndërkombëtar për Zhvillim (SIDA) Embassy of Sweden in Pristina dhe zbatohet nga Fondi për Zhvillimin e Komunitetit (Community Development Fund - CDF). Përmbajtja reflekton pikëpamjet e Institutit për Hulumtime dhe të Drejta të Njeriut (IHDNj) dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e donatorit.

27/02/2026

Paneli diskutues me temën “Sfidat dhe politikat për mbrojtjen e shëndetit dhe të drejtave të minatorëve në Kosovë” mblodhi në një tryezë përfaqësues kyç institucionalë dhe profesionalë, përfshirë zëvendësministrin e Shëndetësisë Z. Arsim Berisha, zëvendësministrin e Ekonomisë Z. Getoar Mjeku, Ushtruesin e Detyrës së Kryeshefit Ekzekutiv të Trepça Sh.A. Z. Faton Ahmeti, Kryetarin e Sindikatës së Pavarur të Punëtorëve në Trepçë – Njësia Stantërg Z. Ibrahim Januzi, si dhe Dr. Myhidin Shehu nga Qendra Kombëtare e Mjekësisë së Punës (QKMP), nën moderimin e Medijana Rrahmanit.

Instituti për Hulumtime dhe të Drejta të Njeriut së shpejti do të publikojë përmbledhjen e pikave kryesore dhe kontributin e secilit panelist në diskutim.

Ky aktivitet u organizua në kuadër të projektit “HumanRightivism”, i financuar nga Community Development Fund - CDF – Embassy of Sweden in Pristina.

Falënderojmë të gjithë pjesëmarrësit, panelistët dhe partnerët për kontributin e tyre dhe për mbështetjen e vazhdueshme në adresimin e çështjeve që lidhen me të drejtat, shëndetin dhe sigurinë e minatorëve në Kosovë.

TëDrejtatENjeriut

27/02/2026

🎤 Nga fjalimi i Znj. Kaltrina Rexhepi-Dragusha, Drejtore Ekzekutive e Institutit për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut (IHDNj):

“Sot, në 37-vjetorin e përmbylljes së javës së minatorëve, dua të flas për shëndetin, jetën dhe punën e minatorëve në ditët e sotme, si dhe kontributin e tyre.
Kjo është një iniciativë konkrete nga IHDNj për realizimin e listës zyrtare të sëmundjeve profesionale, si dhe për ndryshimet legjislative që duhet të ndërmerren, në mënyrë që minatorëve t’u njihet kontributi i punës dhe të merret parasysh nevoja për një pensionim të parakohshëm, e jo siç është aktualisht, deri në moshën 65 vjeç.

Ne, gjatë këtij hulumtimi, kemi hasur një përkrahje të jashtëzakonshme nga minatorët e Trepçës, njësisë në Artanë dhe asaj në Stantërg, të cilët u bashkuan dhe u përgjigjën në anketim dhe në fokus-grupe me minatorë dhe familjarë të minatorëve.

Po ashtu, në peticionin e realizuar në Mitrovicë, për tre ditë janë mbledhur mbi 1000 nënshkrime, pikërisht për ndryshimet që ne, në këtë raport, i kemi adresuar.

Kjo përkrahje tregon nevojën e madhe për ndryshim në të mirë të jetës dhe kushteve të punës së minatorëve.

Ky hulumtim është vetëm një nismë e vogël. Hapi i radhës, konkret që ne synojmë ta arrijmë më tutje në këtë çështje, është inicimi i ndryshimeve ligjore, si dhe krijimi i listës zyrtare të sëmundjeve profesionale, e cila do të kontribuonte në përmirësimin e jetës, shëndetit dhe punës së minatorëve.

Për këtë, ne besojmë se do të kemi përkrahjen e organeve institucionale, si dhe të partnerëve tanë, si deri më tani.”

27/02/2026

🎤 Nga prezantimi i hulumtimit
Znj. Anita Plakolli – Analiste e Hulumtimit

“Qellimi i hulumtimit eshte nnxitja e ndryshimeve legjislative dhe krijimin e nje liste zyrtare te semundjeve profesionale si baze per mbrojtje ligjore, kompnesim dhe trajtim adekuat, si dhe pensionim te parakohshem per minatoret e Kosoves.

Jam faleminderuese per besimin e dhene ne kete hulumtim, me nje tematike kaq sensitive dhe te patrajtuar.”