10/02/2026
Zoti i Paqes si koncept etik univerzal
Kur njerëzit në perëndim flasin për Zotin e Paqes, ata zakonisht e nënkuptojnë një hyjni që është burim i rendit moral, e jo burim i frikës dhe i dhunës. Flasin për Zotin që e vendos dinjitetin e njeriut mbi çdo interes tjetër. Flasin për Zotin që kërkon drejtësi, mëshirë, falje dhe kufizim të dhunës. Për një Zot që nuk instrumentalizohet për interesa të pushtetit politik apo dominimit shoqëror.
Ky koncept i Zotit nuk ka nevojë për luftë të shenjtë, sepse nuk e ndan botën në “ne” dhe “në armiq të Zotit”. Krishti e sheh njeriun si qenie morale autonome, e jo si mjet për instrumentalizim kundër paqes, zhvillimit e emancipimit.
Në historinë e ideve, Zoti që na shfaqet përmes Krishtit është normë etike univerzale. Nuk është hyjni e tribalëve dhe traditave pagane.
“Zoti” i paganëve të Mekkës në kontekst historik
Mekka paraislamike ishte shoqëri fisnore, pagane dhe e dhunshme, në të cilën çdo fis kishte zotat e vet që e legjitimonin skllavërinë, dhunën, hakmarrjen dhe grabitjen. Forca e “zotërave” që adhuroheshin në Qabe, ishte kriter moral i marrëdhënjeve shoqërore. Gratë, skllevërit dhe të huajt nuk kishin aspak vlerë.
Karakteristikat kryesore të këtij modeli pagan përkufizohen te një zot që e mbron interesin fisnor dhe jo njeriun si qenje e krijuar nga Zoti i Vërtetë. Krijesat që adhuronin paganët e Mekkës ishin zotëra të luftës, të plaçkës, të dhunës dhe të nënshtrimit. Përfundimisht, paganët e Mekkës adhuronin qenje pa etikë univerzale dhe pa koncept të paqes si vlerë më vete.
Ky “zot” i Mekkës ishte projekcion i strukturës së atëhershme shoqërore, në të cilën, sa më brutale që bëhej shoqëria, aq më brutal në vendimmarrje shfaqej edhe zoti i fisit përkatës.
Dallimet thelbësore
Historia e Zotit të Paqes në Shkrimin Shenjt, Atij që erdhi e qëndroi mes nesh, është dëshmuar në praktikë si etikë univerzale, gjithpërfshirëse, dashamirëse dhe shëlbuese. Në anën tjetër, historia e zotërave pagan të Mekës, në rrjedhën historike dhe në praktikën e përditshme na paraqitet si nevojë fisnore për dhunë të skajshme dhe dominim skllavërues.
Zoti i Paqes të cilin e besojmë ne të krishterët, konsideron se dhuna është dështim moral, ndërsa zoti i paganëve të Mekkës iu pohon njerëzve se dhuna është mjet i shenjtë dhe se ajo duhet të gjejë gjithsesi zbatim në marrëdhënjet njerëzore e shoqërore.
Zoti i Paqes, e që është Krishti, na mëson se njeriu ka dinjitet të lindur, kurse zoti i paganëve na e thot të kundërtën, se njeriu vlen vetëm nëse i përket grupit që adhuron zotërat e Mekkës pagane.
Edhe në aspektin e politikës, Zoti i Paqes që është Krishti, e kufizon pushtetin e njerëzve dhe të institucioneve, kurse mentaliteti i zotit pagan të Mekkës e justifikon pushtetin dhe dhunën absolute kundër secilit e secilës që nuk i nënshtrohet doktrinës.
Zoti i Paqes kërkon marrëdhënje personale me njeriun dhe ofron rrugë të qartë shenjtërimi për jetën, kurse zoti i paganëve kërkon nënshtrim absolut, duke ia mohuar njeriut çdo vlerë, madje edhe veprën e mirë në dobi të njerëzve tjerë.
Zoti i Vërtetë, Ai që e mposhti vdekjen dhe veprën e djallit të mallkuar, për ne të krishterët, është rruga e vetme nëpër të cilën njeriu, familja, shoqëria, kombi dhe institucionet mund të shndërrohen e shenjtërohen brenda dimenzionit në të cilin bashkjetojmë. Prandaj, pagëzimi te Kisha Katolike nuk është alternativë, por vepra më e lartë patriotike dhe heroike e shqiptarëve të shekullit në të cilin jetojmë.
Zoti i Paqes e bekoftë popullin shqiptar!