07/10/2026
Vështrim rreth librit
FJALA QË SHNDËRROHET NË DRITË
Nga Rudi Berisha, redaktor
Kur ditët i numërojmë, dëbora e bardhë mbulon tokën dhe gjethet e vjeshtës shndriten nën bardhësinë e saj. Si një fllad i freskët, na vjen libri i titulluar “Në djepin e fjalës”, i autorit Mustaf Krasniqi. Ky është një vëllim poetik që, në kapakët e tij – me dy zogj dhe ngjyrën e gjakut, simbol i flamurit – shpreh shpirtin e autorit, i cili shkrihet dhe thellohet në fjalët poetike. Këto fjalë janë një lidhje sublime e shpirtit, herë nën zë, herë me zë të lartë dhe kumbues, që na zgjojnë me fuqinë e fjalës së shkruar, të qëndisur dhe të gravuar në gurët e mëmëdheut, në tokën tonë të lashtë, Dardania Antike, dhe në Shqipërinë nënë.
Autori Krasniqi, në këtë vëllim poetik, nis me fjalët për gjuhën shqipe, duke i lidhur ato me ritmin e gjakut që lëviz në vena. Me zërin e një zogu që këndon degë pas dege, ai qëndis fjalët e bukura, duke i veshur stilistikisht me ngjyrën e shpirtit.
Në vargjet e tij, autori ligjëron:
“O gjuhë e nënës,
O zë i gjakut,
Në çdo fjalë
Kam mall për ty.”
Vëllimi poetik i autorit Mustaf Krasniqi, i titulluar “Në djepin e fjalës”, kalon përtej fjalës dhe bëhet një zë thirrjeje për mëshirë, edukim dhe mirëqenie. Autori, përmes vargjeve, shndërrohet në një kushtrimtar që, me fuqinë e mendimit – të kthyer në fjalë dhe fjalët e qëndisura në letër –, flet me zë melankolik dhe me buzë në vaj. Ai fton ata që mbajnë dorën e mbushur me pushtet të jenë shërbëtorë të popullit dhe të veprojnë në dobi të tij.
Kjo thirrje duhet t’u bjerë në vesh të gjithëve, atyre që janë të veshur me pushtet.
Në vargjet e tij, autori ligjëron:
“O ju që mbani pushtetin në duar,
Mos e harroni popullin,
Mos e lini në udhë të madhe!
Ai s’kërkon pallate as kulla,
Por drejtësi, bukë dhe fjalë të ngrohta.
Mos harroni lotin e fëmijës në bankë,
Mos harroni nënën që lutet çdo natë,
Mos harroni punëtorin pa gjumë,
Që jetën e ngre mbi djersë e mund.”
Autori Krasniqi, me vargjet e tij, bëhet gur i qëndresës dhe zë i atyre të dobëtve e të pafajshmëve dhe, në disa raste, në mënyrë figurative, edhe zë i dëshmorëve. Me poezitë e tij, Mustaf Krasniqi kthehet në një kumt për atdheun, tokën e larë me gjak, ku, si pjesë e uniformës së çlirimit, ishte edhe vetë autori. Në kohën e paqes, ai lidh penën si një forcë relikte për të shkruar, por edhe për të goditur aty ku ngurtësia, hekuri i ndryshkur dhe drita e errët janë shuar nga duar të liga.
Në vargjet e tij, autori ligjëron:
“Amanet ta lë, o tokë e shenjtë,
Mos i lë të pabesët të shkelin në këtë dhé.
Në çdo pëllëmbë të kësaj t**e lamë nder,
Dhe nuk duhet njollosur më emra pa vlerë.”
Vëllimi poetik “Djepi i fjalës”, i autorit Mustaf Krasniqi, është i lidhur ngushtë me besën dhe nderin e shqipeve, me gjakun e dëshmorëve, por edhe me amanetin e të parëve, të cilët jetuan dhe luftuan për atdheun, për lirinë e tij. Në vargje, autori sikur na kthen në kohë, duke na bërë të mendojmë se sa i shtrenjtë dhe i shenjtë është vendi ynë, votra jonë. Por pa harruar edhe flamurin, simbolin tonë përbashkues, i cili na bëri bashkë në betim, në luftëra dhe në përkujtim të fytyrave të dëshmorëve, kur ata ranë për lirinë e tokës dhe kur u ngritën në lapidare në kohë paqeje.
Në vargjet e tij, autori ligjëron:
“Na lanë amanet gurin e votrës,
Me gjak e nder, me djersë të tokës.
Na lanë besën që s’thyen kurrë,
Flamurin që ju ngritët mbi çdo mur.”
Me një zë të fortë, por edhe me melodi të ndjeshme dhe fjalë të shkruara qartë, autori Krasniqi na bën të ditur se të lartësuar dhe të nderuar janë vetëm ata që japin jetën për atdhe, por edhe ata që punojnë me ndershmëri dhe duar të pastra. Ndërsa ata që zëri i tyre kthehet në zë të hienave, ata që veprat e tyre janë pa rëndësi dhe pesha e punës së tyre shkon në dobi të xhepit të tyre, të tillët janë në humbje përherë.
Në vargjet e tij, autori ligjëron:
“Kush për atdheun jep shpirt e jetë,
Mbetet këngë në zemrat e brezave,
Kush për interes e shet e rrënon,
Mallkimi i dhéut e ndjek përgjithmonë.”
Kur kënga kthehet në kushtrim… kur zëri kthehet në plumba të pushkës… fjala e shkruar, në këtë rast, kthehet në vargje – në dorën e vetë çlirimtarit. Kjo tregon dritën e diellit të lidhur me bardhësinë e hënës. Në vargje, autori Krasniqi i këndon edhe gurëthemelit të Njësitit të Parë të UÇK-së, Zahir Pajazitit, trimit që ia dha jetën tokës, që toka të na mbajë të lirë. Sa herë kujtojmë ditët e lirisë, aty në mendje na rri figura e fortë dhe e ndritur e çlirimtarit tonë, Zahir Pajazitit, së bashku me shokët, të cilët jetën e tyre ia falën tokës sonë arbërore!
Në vargjet e tij, autori ligjëron:
“Zahiri u rrit si shqipe,
Me zemër të fortë si gurë,
Ai s’dinte ç’ishte frika,
Veç besa e fisit t’vet burrë.”
Vëllimi poetik i titulluar “Në djepin e fjalës”, i autorit Mustaf Krasniqi, është i mbushur me ngjyra jete, me fjalë të spikatura dhe të zgjedhura me mjeshtri. Ai ofron frymëzim për breza, por edhe një qortim për të gjithë ne që jetojmë në të njëjtën kohë me autorin dhe lindjen e vargjeve të tij. Gjuha e autorit është gjuhë e një poeti të lënduar, të thyer dhe të revoltuar. Por, edhe kështu, lind vargu – lind nga dhimbja, nga malli, nga dashuria, nga zjarri etj. Fjala vetë bëhet litar i fortë poetik, mesazh, thirrje dhe zë që trazon shpirtin, duke bërë lexuesin të ndjejë thellë, të qajë dhe të mendojë.
Por në vargje, duke kalëruar, hyn edhe Skënderbeu, si kalorësi i Arbërisë, i tokës së etnisë sonë, i cili bëri luftëra të ashpra për të na sjellë pak dritë, që ne të rrojmë të lirë dhe të mbajmë frymën tonë shqiptare. Autori Krasniqi lidh frymën e kohës së Skënderbeut me lashtësinë dhe me përjetësinë e trashëgimisë sonë ilire.
Në vargjet e tij, autori ligjëron:
“Nga Iliria e Dardanisë rrjedh gjaku ynë i shenjtë,
Për çdo fjalë dhe flamur, zemra jonë është e fortë.
Në çdo mal, në çdo fushë të vendit,
Ruhet historia dhe identiteti i shenjtë i shqipes.
Në valle, në këngë, në luftë e në penë,
Shqiptari shkëlqen, dritë në çdo arenë.
Nga Skënderbeu te lashtësia ilire,
Ndrit emri ynë, flakë e Ilirisë së Madhe.”
Në shumë raste janë shkruar libra, por shpesh armiqtë tanë janë munduar të mohojnë qenien dhe ekzistencën tonë shqiptare. Autori Krasniqi na kujton edhe njëherë përmes vargjeve se ne shqiptarët duhet të krenohemi: nuk jemi të huaj në vendin tonë, jemi autoktonë dhe jemi bij të baballarëve tanë. Këtu, në këtë tokë, në Shqipëri, jemi që nga lindja dhe do të qëndrojmë përjetësisht.
Në vargjet e tij, autori ligjëron:
“Krenohu, bir i Arbërisë së shenjtë,
Autokton dhe trim, shpirt luftëtari.
Në çdo zemër je bir i madh,
Shqiptar i lashtë, kreshnik i paepur,
Përjetësisht në atdheun tënd.”
Autori Mustaf Krasniqi, në vëllimin e tij poetik të titulluar “Në djepin e fjalës”, me gjuhën prej një shqiponje, shkruan edhe për lisin e madh dhe të pathyeshëm, i cili qëndroi për shumë vite si një qiri i ndezur për shqiptarët, duke iu bërë dritë dhe duke u treguar rrugën se kah duhet rreshtuar. Fjala e shkruar e poetit Krasniqi për këtë pishtar drite është më shumë se fjalë: është nderim dhe mirënjohje për gurin e bardhë të ngritur në madhështinë e fjalës poetike.
E ky lis është Baca ynë, simboli i rezistencës dhe i sakrificës, i burgut, i qelisë, i ushtrisë – Adem Demaçi, guximtari dhe trimi i ditëve më të vështira. Poeti e skalit me mjeshtëri të rrallë të fjalës poetike, duke e quajtur edhe “legjendë”, por në fakt ai është i gjallë dhe i formësuar në kohën kur autori Krasniqi jetoi ditët në të njëjtën kohë me të.
Në vargjet e tij, autori ligjëron:
“Në heshtjen e qelive ku nata s’mbaron,
Ku muret kanë dëgjuar britmat e shpirtit,
Një burrë qëndroi si lis nën rrufe,
Me sy që digjnin zjarrin e lirisë.
Jo prangat, as muret, as hija e vdekjes,
S’e thyen betimin që dha për Atdhe,
Se Demaçi s’ishte njeri prej kockash e mishi,
Por një gur i Kosovës në trupin e vet.”
Vëllimi poetik, i titulluar “Në djepin e fjalës”, i autorit Mustaf Krasniqi, është i ngjyer me gjak, i larë me shumë lot dhe i sforcuar me dashuri. Ai ringrihet mbi kulla prej gurësh dhe shpesh shndërrohet në flamur kuqezi që valon mbi ato kulla të heronjve, dëshmorëve dhe mbi popullin tonë shqiptar.
Fjalët e shkruara nga autori, si një thesar shpirti, janë kushtuar nënës, vëllait, babait, dajës, dëshmorëve dhe bashkëluftëtarëve, por edhe rrugëve të tij, nga lufta deri te paqja. Sa bukur është kur nga pushka arrin të bëhesh mjeshtër i fjalës, kur gdhend lëvoren e lisave për të gjetur fjalët, për të shkruar për atdheun – për atdheun për të cilin dikur luftove, për liri, për lirinë e fjalës që flasim dhe fjalës që shkruajmë.
A ka botë më të bukur se bota e të qenurit ti vetvetja? Ai që shkruan, lehtëson shpirtin duke e derdhur në fletët e bardha, ai që rri zgjuar në natën e vonë për t’i shkruar dashurisë, mallit, vjeshtës, dëborës së bardhë, ai që shkruan respektin e vajzës, nderin e djalit dhe ndjesinë për krijesën që të do pa interes – e ajo është Nëna, krijesa më e dashur, më e butë dhe e bekuar nga Zoti, e që duhet të jetë e dashur edhe nga robi.
Por autori Krasniqi nuk i lë anash as ata që ditë e netëve të vona kërkojnë lëmoshë me dorë të zgjatur, në disa raste edhe bashkëbisedon me ta dhe në vargje sikur sjell dialogun mes atij që kërkon dhe poetit që shkruan.
Me një gjuhë tepër të butë, të shkruar për dashurinë, vargjet e tij zbuten dhe bëhen më të ndjeshme, më të nënshtruara, sepse para dashurisë janë përkulur edhe malet, edhe mbretëritë. Ashtu do të ndodhë edhe me fjalën e shkruar, e cila është kultivim dhe rritje e dashurisë mes të dashuruarve. Por nuk mungojnë as vargjet kushtuar universit, krijimit nga Krijuesi, Atij që ka në dorë gjithçka që ne e shohim, si dhe atë që syri ynë i lirë nuk e sheh.
Mund të themi lirisht se vëllimi poetik i titulluar “Në djepin e fjalës”, i autorit Mustaf Krasniqi, është një thesar që i duhet letërsisë sonë bashkëkohore dhe do të radhitet denjësisht mes librave që sot ndriçojnë shpirtin dhe mendjen e lexuesve. Ky vëllim, i cili ka mjaft vargje, në thelbin e tij mbart një zë që buron nga shpirti i një luftëtari të lirisë, i një poeti të ditëve të rënduara të paqes dhe i një personaliteti që ka zgjedhur fjalën si mbrojtje dhe luftim ndaj së keqes. I cili është një zë i fuqishëm kundër dukurive negative dhe një opozitar i gjithçkaje që nuk përputhet me të vërtetën dhe me vlerat tona shqiptare, por përherë reflektues për të mirën dhe mbrojtës i së mirës sonë zakonore e kombëtare.
Miku im, Mustaf Krasniqi, suksese për librin tënd të dytë! Paçi shëndet dhe çdo të mirë për ju dhe familjen tuaj.
Urime dhe suksese në vazhdim!
Dardani, 2026
