26/08/2026
🕌 MR. NAIM EF. TËRNAVA
MYFTIU I KOSOVËS
JETË, VEPRIMTARI, POSTE DHE KONTRIBUT
Një jetë në shërbim të fesë, arsimit, atdheut dhe institucionit të Bashkësisë Islame të Kosovës
Mr. Naim ef. Tërnava është një nga figurat më të njohura dhe më jetëgjata të jetës fetare dhe institucionale islame në Kosovë. Veprimtaria e tij përfshin më shumë se katër dekada dhe është zhvilluar në fusha të ndryshme: arsim, edukim fetar, publicistikë, udhëheqje institucionale, veprimtari humanitare, angazhim kombëtar dhe përfaqësim ndërkombëtar.
⸻
📍 PREJARDHJA DHE FËMIJËRIA
Naim Tërnava u lind më 7 janar 1961 në fshatin Lismir të Komunës së Fushë-Kosovës, si fëmija i tretë i Pajazitit dhe Refiqes.
Familja Tërnava e ka prejardhjen nga fshati Tërnavë i rrethit të Toplicës, në Sanxhakun e Nish*t, prej nga paraardhësit e familjes u dëbuan gjatë vitit 1878 dhe u vendosën në Lismir.
Sipas biografisë zyrtare, familja është karakterizuar nga tradita fetare dhe atdhetare. Babai i tij, Pajaziti, dhe xhaxhai i tij, Myderriz Adem efendiu, përmenden si veprimtarë dhe atdhetarë të kohës.
⸻
📚 ARSIMIMI
Rrugëtimin e parë të edukimit fetar Naim Tërnava e nisi pranë xhaxhait të tij, Mulla Adem efendiut.
Shkollën fillore e kreu në vendlindje në vitin 1972/1973.
Më pas vazhdoi Medresenë e Mesme “Alaudin” në Prishtinë, të cilën e përfundoi në vitin shkollor 1978/1979.
Gjatë viteve të Medresesë u dallua për përkushtim në mësime, veprimtari kulturore dhe letrare.
Në vitin shkollor 1978/1979 ishte kryetar i Shoqatës së Nxënësve të Medresesë.
Në këtë periudhë filloi edhe angazhimin në fushën e shkrimit, përmes revistës së nxënësve “Drita e Kuranit” (Nuru’l-Kuran).
⸻
🎓 STUDIMET NË AL-AZHAR
Pas përfundimit të Medresesë, vazhdoi studimet në Universitetin Al-Azhar në Kajro, në drejtimin:
“Usuluddin” – Apologjetikë dhe Filozofi Islame
Studimet universitare i përfundoi në vitin 1984.
Gjatë qëndrimit në Egjipt u interesua edhe për historinë e shqiptarëve të Egjiptit dhe vendosi kontakte me personalitete të komunitetit shqiptar atje.
Gjithashtu zhvilloi kontakte me shqiptarë në diasporë dhe me botime të Rilindjes Kombëtare Shqiptare.
Në vitin 2003 përfundoi edhe studimet postdiplomike në Universitetin e Hapur Amerikan të Kajros.
⸻
🕌 IMAM NË LISMIR
Pas kthimit nga studimet, Naim ef. Tërnava u emërua imam në xhaminë e Lismirit, në vendlindjen e tij.
Në këtë detyrë shërbeu deri në vitin 1995.
Ishin vite të vështira për Kosovën: rënia e sistemit komunist, shtypja politike dhe institucionale, si dhe forcimi i represionit serb.
Përmes ligjëratave, derset, va’zeve dhe nasihateve, aktiviteti i tij kalonte përtej hapësirës së xhamisë dhe prekte edhe çështjet shoqërore e kombëtare të kohës.
⸻
👨🏫 PEDAGOG NË MEDRESENË “ALAUDIN”
Në vitin shkollor 1985/1986 u emërua pedagog në Medresenë “Alaudin” në Prishtinë.
Ligjëroi:
• Akaid
• Filozofi Islame
Për nevojat e nxënësve përgatiti edhe shtatë tekste mësimore nga fusha e:
• Akaidit
• Ahlakut
• Filozofisë Islame
Ky angazhim shënoi një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin e literaturës mësimore islame në Kosovë.
⸻
🏫 DREJTOR I MEDRESESË “ALAUDIN”
Nga viti 1995 deri në vitin 2003, për dy mandate, ishte drejtor i Medresesë “Alaudin” në Prishtinë.
Kjo periudhë përkon me një nga fazat më të rëndësishme të arsimit shqiptar në Kosovë.
Medreseja “Alaudin” nuk ishte vetëm institucion i arsimit fetar, por në rrethana të vështira shoqërore e politike u bë një nga hapësirat ku u zhvilluan edhe shumë procese me rëndësi për arsimin dhe jetën kombëtare shqiptare.
⸻
🎓 LIGJËRUES NË FAKULTETIN E STUDIMEVE ISLAME
Nga viti akademik 1994/1995, Naim ef. Tërnava u angazhua si ligjërues në Fakultetin e Studimeve Islame në Prishtinë.
Ligjëroi:
Akaid dhe Filozofi Islame.
Në këtë detyrë shërbeu deri në vitin 2020.
Pra, për një periudhë të gjatë ai ishte i angazhuar drejtpërdrejt në përgatitjen akademike të kuadrove fetare në Kosovë.
⸻
📰 “DITURIA ISLAME”
Naim Tërnava ka pasur rol edhe në publicistikën islame.
Ka qenë anëtar i Redaksisë së revistës “Dituria Islame” në tri mandate:
1990–1991
1992–1993
1998–2000
Në këtë revistë ka botuar edhe studime nga fusha e Akaidit.
⸻
🏛️ ANËTAR I KRYESISË SË BIK-UT
Nga viti 1990 deri në vitin 1998, ka qenë anëtar i Kryesisë së Bashkësisë Islame të Kosovës.
Në mungesë të kryetarit të Kryesisë së BIK-ut, disa herë ka ushtruar edhe detyrën e zëvendëskryetarit.
Kjo tregon se angazhimi i tij në udhëheqjen institucionale të BIK-ut ka filluar shumë vite përpara zgjedhjes së tij si Myfti.
⸻
🇦🇱 KONTRIBUTI NË ARSIMIN SHQIPTAR
Një pjesë e rëndësishme e biografisë së tij lidhet me periudhën e organizimit të arsimit shqiptar në Kosovë.
Në vitin 1989, në rrethanat kur nxënësit dhe mësimdhënësit shqiptarë po dëboheshin nga institucionet publike arsimore, u krijua Këshilli Iniciativ për themelimin e Lidhjes së Arsimtarëve Shqiptarë – LASH.
Naim ef. Tërnava ishte njëri nga katër anëtarët e Këshillit Iniciativ për themelimin e LASH-it.
Këshilli u themelua pikërisht në Medresenë “Alaudin” në Prishtinë.
Në ato rrethana, Medreseja vuri kapacitetet e saj në shërbim të arsimit dhe të kauzës kombëtare shqiptare.
⸻
🤝 KËSHILLI INICIUES PËR NDIHMA
Në fund të viteve ’80, për shkak të gjendjes së rëndë sociale dhe largimit të shumë punëtorëve shqiptarë nga vendet e tyre të punës, Bashkësia Islame e Kosovës formoi Këshillin Iniciues për Ndihma.
Naim ef. Tërnava fillimisht ishte anëtar dhe më pas drejtues i këtij Këshilli.
Ky angazhim ishte një nga hapat që çoi më vonë drejt organizimit të strukturave më të mëdha humanitare të BIK-ut.
⸻
🕊️ KËSHILLI I EMERGJENCËS – 1998
Më 9 mars 1998, në kohën kur Kosova tashmë ishte futur në një fazë të rëndë të konfliktit, Bashkësia Islame e Kosovës formoi Këshillin e Emergjencës.
Ky Këshill u krijua për t’u ardhur në ndihmë:
• të dëbuarve
• familjeve të prekura nga lufta
• popullsisë së dëmtuar nga agresioni serb
• zonave të ndryshme të Kosovës
Sipas biografisë zyrtare, Këshilli gjithashtu ofroi mbështetje për njësitë e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës – UÇK.
Në krye të Këshillit, që nga fillimi, u zgjodh Naim ef. Tërnava.
Pas përfundimit të luftës, Këshilli u transformua në Shoqatën Humanitare “Bereqeti”, të cilën Tërnava e drejtoi deri në vitin 2002.
⸻
🇽🇰 KËSHILLI REPUBLIKAN I EMERGJENCËS
Gjatë viteve 1998–1999, Naim Tërnava ishte edhe anëtar i Kryesisë së Këshillit Republikan të Emergjencës.
Kjo ishte periudha më e rëndë e luftës së Kosovës dhe veprimtaria e tij u përqendrua në organizimin dhe koordinimin e ndihmave për popullsinë e prekur nga lufta.
⸻
🏛️ KRYETAR I KUVENDIT TË BIK-UT
Nga 1999 deri në vitin 2003, Naim ef. Tërnava ishte Kryetar i Kuvendit të Bashkësisë Islame të Kosovës.
Gjatë kësaj periudhe zhvilloi kontakte dhe takime të shumta ndërkombëtare.
Sipas biografisë zyrtare, këto kontakte kishin për qëllim edhe prezantimin e realitetit të Kosovës dhe kërkimin e mbështetjes ndërkombëtare për Kosovën.
⸻
🕌 MYFTIU I KOSOVËS
Më 15 tetor 2003, Naim ef. Tërnava u zgjodh:
KRYETAR I BASHKËSISË ISLAME TË KOSOVËS – MYFTI I KOSOVËS
Ai është rizgjedhur në vitet:
2008
2013
2018
2023
Më 21 tetor 2023, Trupi Zgjedhor i Bashkësisë Islame të Kosovës e zgjodhi përsëri, me aklamacion, për një mandat të ri në krye të BIK-ut. (Bislame)
Mandati aktual është 2023–2028. (Bislame)
⸻
🌍 PËRFAQËSIMI NDËRKOMBËTAR
Gjatë viteve në krye të BIK-ut, Myftiu Tërnava ka marrë pjesë në:
• konferenca ndërkombëtare
• kongrese
• seminare
• simpoziume
• forume
• takime me liderë fetarë
• takime me përfaqësues shtetërorë e diplomatikë.
Në takimet me përfaqësues ndërkombëtarë, një pjesë e rëndësishme e angazhimit të tij ka qenë prezantimi i realitetit të Kosovës dhe kërkimi i përkrahjes për Kosovën, shtetësinë dhe njohjen e pavarësisë së saj.
⸻
🌐 POZITA NDËRKOMBËTARE
2005 – u zgjodh nënkryetar i Këshillit të Lartë Islamik për Evropë dhe Azi, me seli në Stamboll.
2015 – u zgjodh anëtar i Sekretariatit të Lartë Botëror Islamik për Fetva, me seli në Kajro.
2024 – u zgjodh anëtar i Akademisë së Jurisprudencës Islame të Ligës së Botës Islame (RABITA), me seli në Mekë.
Këto angazhime e kanë bërë pjesë të rrjeteve të rëndësishme të institucioneve islame ndërkombëtare.
⸻
📖 AUTOR DHE PUBLICIST
Naim ef. Tërnava ka botuar libra, tekste mësimore, artikuj, studime, ligjërata dhe kumtesa.
Ndër veprat e tij janë:
📘 Morali islam / Ahlaku-1 – 1993
📘 Bazat e besimit / Akaidi-1 – 1994
📘 Pasqyrë e filozofisë islame – 1995
📘 Morali islam / Ahlaku-2 – 1996
📘 Fraksionet në Islam / Akaidi-4 – 1997
📘 Islami besim i vërtetë dhe fetë e tjera / Akaidi-2 – 1998
📘 Pejgamberia – Njeriu dhe përgjegjësia / Akaidi-3 – 1999
📘 Ligjërime për fenë e atdheun I – 2015
📘 Ligjërime për fenë e atdheun II – 2015
Ka vazhduar të botojë edhe në periodikun fetar e shkencor islam.
⸻
🤲 KONTRIBUTI HUMANITAR
Veprimtaria humanitare është një tjetër shtyllë e rëndësishme e angazhimit të tij.
Nga Këshilli i Emergjencës gjatë luftës, puna vazhdoi pas luftës përmes Shoqatës Humanitare “Bereqeti”.
Në këtë kuadër janë zhvilluar aktivitete për:
• familjet në nevojë;
• të dëmtuarit nga lufta;
• personat në gjendje të rëndë sociale;
• ndihma humanitare;
• mbështetje për raste të ndryshme;
• bashkëpunim me organizata vendore dhe ndërkombëtare.
⸻
🎓 EDUKIMI DHE PRIORITETET
Në mandatin e ri 2023–2028, Myftiu Tërnava ka theksuar si prioritete:
edukimin, arsimimin, avancimin dhe fisnikërimin e qytetarëve, si dhe zhvillimin dhe standardizimin e institucioneve të BIK-ut. (Bislame)
Në këtë kuadër përfshihen edhe:
• zhvillimi i arsimit fetar
• fuqizimi i mësim-besimit
• avancimi i institucioneve arsimore
• përgatitja e kuadrove
• zhvillimi institucional
• ruajtja e traditës islame të Kosovës.
⸻
🏅 MIRËNJOHJE DHE VLERËSIME
Gjatë veprimtarisë së tij, Naim ef. Tërnava ka marrë mirënjohje nga institucione dhe organizata të ndryshme.
Ndër to përmenden:
🇺🇸 Qytetar nderi i Louisville, Kentucky – 2007
🇽🇰 Çmimi për Krijimtari i Komunës së Fushë-Kosovës – 2011
🇽🇰 Qytetar nderi i Komunës së Fushë-Kosovës – 2013
Gjithashtu, sipas biografisë zyrtare, është përfshirë në listat e 500 personaliteteve myslimane më me ndikim në botë për disa vite.
Ka marrë gjithashtu mirënjohje nga institucione fetare, humanitare dhe publike në Kosovë dhe jashtë saj.
⸻
🎖️ MIRËNJOHJE PËR KONTRIBUTIN GJATË LUFTËS
Ndër mirënjohjet e dokumentuara në biografinë e tij përfshihen edhe vlerësime nga:
• Ministria e Mbrojtjes e Qeverisë së Përkohshme të Kosovës;
• UÇK;
• UÇPMB;
• Fondacioni Ndërkombëtar Kuvajtian për Bamirësi;
• organizata dhe institucione të ndryshme vendore.
Këto lidhen kryesisht me veprimtarinë humanitare dhe mbështetjen e dhënë gjatë dhe pas luftës së Kosovës.
⸻
🇽🇰 “ME BESIM NË ZOT, ATDHE E SHTET”
Një tjetër vlerësim i rëndësishëm është medalja/mirënjohja:
“ME BESIM NË ZOT, ATDHE E SHTET”
e ndarë për kontributin e tij në avancimin e çështjes kombëtare.
⸻
📌 RRUGËTIMI I TIJ NË NJË VËSHTRIM
1961 – Lind në Lismir të Fushë-Kosovës
1972/73 – Përfundon shkollën fillore
1978/79 – Përfundon Medresenë “Alaudin”
1984 – Diplomë në Al-Azhar, Kajro
1985/86 – Pedagog në Medresenë “Alaudin”
1984–1995 – Imam në Lismir
1990–1998 – Anëtar i Kryesisë së BIK-ut
1990–2000 – Angazhime në Redaksinë e “Diturisë Islame”
1994/95–2020 – Ligjërues në Fakultetin e Studimeve Islame
1995–2003 – Drejtor i Medresesë “Alaudin”
1998–2002 – Drejtues i Këshillit të Emergjencës / “Bereqetit”
1998–1999 – Anëtar i Kryesisë së Këshillit Republikan të Emergjencës
1999–2003 – Kryetar i Kuvendit të BIK-ut
2003 – Zgjidhet Myfti i Kosovës
2005 – Nënkryetar i Këshillit të Lartë Islamik për Evropë dhe Azi
2008 – Rizgjidhet Myfti
2013 – Rizgjidhet Myfti
2015 – Anëtar i Sekretariatit të Lartë Botëror Islamik për Fetva
2018 – Rizgjidhet Myfti
2023 – Rizgjidhet Myfti për mandatin 2023–2028
2024 – Anëtar i Akademisë së Jurisprudencës Islame të RABITA-s
⸻
🕌 NGA IMAMI I LISMIRIT TEK MYFTIU I KOSOVËS
Rrugëtimi i Mr. Naim ef. Tërnavës përmbledh disa dekada të historisë së Kosovës dhe të Bashkësisë Islame të Kosovës.
Nga nxënësi i Medresesë “Alaudin”, tek studenti i Al-Azharit.
Nga imami i Lismirit, tek pedagogu dhe drejtori i Medresesë.
Nga ligjëruesi i Fakultetit të Studimeve Islame, tek anëtari i Kryesisë së BIK-ut.
Nga veprimtari i arsimit shqiptar, tek drejtuesi i Këshillit të Emergjencës gjatë luftës.
Nga kryetari i Kuvendit të BIK-ut, tek Myftiu i Kosovës.
Dhe nga udhëheqësi i institucionit islam në Kosovë, tek përfaqësuesi i tij në institucione dhe forume islame ndërkombëtare.
⸻
🇽🇰 FE • ARSIM • ATDHE • INSTITUCION
Biografia e Myftiut Naim ef. Tërnava është e lidhur ngushtë me zhvillimet e jetës fetare, arsimore dhe shoqërore të shqiptarëve të Kosovës gjatë dekadave të fundit.
Një rrugëtim që përfshin arsimin, shërbimin fetar, edukimin, humanizmin, organizimin institucional dhe përfaqësimin ndërkombëtar.
Mr. Naim ef. Tërnava
Myfti i Kosovës dhe Kryetar i Bashkësisë Islame të Kosovës
📍 Prishtinë, Kosovë