01/08/2026
Thiếu tướng Lê Văn Trung, Phó chính ủy Quân khu 4: Mệnh lệnh từ trái tim
Tác giả: HOÀNG KHÁNH TRÌNH (thực hiện)
Quân khu 4 - địa bàn từng diễn ra nhiều trận chiến đấu ác liệt, đồng thời thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ ở cả trong nước và trên đất bạn Lào. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mà còn là mệnh lệnh từ truyền thống, đạo lý và trách nhiệm. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân có cuộc trao đổi với Thiếu tướng Lê Văn Trung, Phó chính ủy Quân khu 4, Trưởng ban chỉ đạo (BCĐ) 515 Quân khu về quyết tâm, giải pháp và những thông điệp xuyên suốt để hoàn thành mục tiêu của "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" (Chiến dịch 500 ngày đêm).
Phóng viên (PV): Thưa đồng chí, trong bối cảnh thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ ngày càng ít, địa bàn tìm kiếm ngày càng khó khăn, Quân khu 4 xác định đâu là tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt để hoàn thành mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm?
Thiếu tướng Lê Văn Trung: Có thể khẳng định, càng về sau, nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (HCLS) càng khó khăn. Nguồn thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ ngày càng ít, nhân chứng lịch sử ngày càng ít đi, những người còn sống thì già yếu, trí nhớ giảm sút; nhiều địa bàn đã thay đổi do tác động của thời gian, thiên nhiên và quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, khó khăn không làm giảm quyết tâm mà càng đặt ra yêu cầu phải đổi mới tư duy, cách làm và phát huy sức mạnh tổng hợp để hoàn thành nhiệm vụ.
Đối với Quân khu 4, tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt trong triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm là quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, Nhà nước, BCĐ quốc gia và Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm, tình cảm và đạo lý thiêng liêng của các thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế cao cả.
Trên tinh thần đó, Quân khu tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ các giải pháp; huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang và nhân dân; kết hợp chặt chẽ giữa tìm kiếm, quy tập với đẩy mạnh thu thập, kiểm chứng thông tin, ứng dụng khoa học công nghệ, số hóa dữ liệu và phối hợp giám định ADN; đồng thời tiếp tục tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền, LLVT và nhân dân các tỉnh nước bạn Lào để nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Chúng tôi xác định, mỗi HCLS được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định không chỉ góp phần xoa dịu nỗi đau của thân nhân liệt sĩ, mà còn bồi đắp truyền thống, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội. Đó cũng chính là động lực để cán bộ, chiến sĩ Quân khu 4 tiếp tục nỗ lực cao nhất, hoàn thành mục tiêu của chiến dịch bằng tất cả trách nhiệm, nghĩa tình và lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ. Bởi mỗi ngày chậm thêm là thêm một ngày thân nhân liệt sĩ chờ đợi.
PV: Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai trong toàn quân. Riêng đối với Quân khu 4 - địa bàn vừa thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập HCLS trong nước, vừa làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập HCLS trên đất bạn Lào, theo đồng chí đâu là những nét đặc thù và những giải pháp đột phá để Quân khu hoàn thành mục tiêu Chiến dịch 500 ngày đêm?
Thiếu tướng Lê Văn Trung: Quân khu 4 là một trong những địa bàn có nhiều đặc thù trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS. Không chỉ là chiến trường ác liệt trong các cuộc kháng chiến, nơi còn nhiều hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy, Quân khu còn được giao tổ chức lực lượng tìm kiếm, quy tập HCLS trên địa bàn và tại nước bạn Lào. Chính điều đó đặt ra yêu cầu rất cao về sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng cũng như tinh thần trách nhiệm, ý chí quyết tâm của mỗi cán bộ, chiến sĩ tham gia thực hiện nhiệm vụ.
Điểm khác biệt của Quân khu 4 trong triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ nằm ở quy mô hay phạm vi địa bàn, mà quan trọng hơn là cách tiếp cận nhiệm vụ. Chúng tôi xác định không thể trông chờ vào những nguồn thông tin sẵn có, mà phải chủ động mở rộng nhiều kênh thu thập, kiểm chứng thông tin; phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương, các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và nhân dân; đồng thời tiếp tục củng cố, tăng cường mối quan hệ đoàn kết đặc biệt với cấp ủy, chính quyền, LLVT và nhân dân các tỉnh nước bạn Lào để rà soát, xác minh, chia sẻ thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập.
Một điểm nhấn quan trọng khác là Quân khu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, khai thác dữ liệu; thực hiện số hóa hồ sơ, bản đồ mộ liệt sĩ; phối hợp lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN, từng bước nâng cao hiệu quả xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin. Đây là hướng đi có ý nghĩa lâu dài, góp phần nâng cao chất lượng công tác tìm kiếm, quy tập trong điều kiện nguồn thông tin ngày càng hạn chế.
Quan trọng hơn cả, chúng tôi luôn xác định thành công của chiến dịch không chỉ được đo bằng số lượng HCLS được quy tập, mà còn ở việc khơi dậy và phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội đối với công tác đền ơn đáp nghĩa. Mỗi phần mộ được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định là thêm một gia đình được vơi đi nỗi đau, thêm một minh chứng sinh động cho đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc. Đó cũng là động lực để cán bộ, chiến sĩ Quân khu 4 tiếp tục nỗ lực cao nhất, hoàn thành mục tiêu chiến dịch bằng tất cả trách nhiệm, nghĩa tình và lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ.
PV: Quân khu 4 đã làm gì để biến những quyết tâm trên thành kết quả thực tiễn trong quá trình triển khai chiến dịch, thưa đồng chí?
Thiếu tướng Lê Văn Trung: Chúng tôi luôn quan niệm, quyết tâm chính trị chỉ thực sự có ý nghĩa khi được cụ thể hóa bằng những giải pháp đồng bộ, cách làm sáng tạo và kết quả thực tiễn. Vì vậy, ngay từ khi triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu và BCĐ 515 Quân khu đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt; xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng cơ quan, đơn vị; xây dựng kế hoạch sát thực tiễn, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở với phương châm xuyên suốt: “Càng khó càng không được phép dừng lại”.
Điều chúng tôi đặc biệt coi trọng là phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Công tác tìm kiếm, quy tập HCLS không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng quân đội mà cần sự chung tay của cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và nhân dân. Quân khu chủ động phối hợp với các địa phương, BCĐ 515 các cấp rà soát, xác minh thông tin, lập bản đồ - kết luận địa bàn; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp tư liệu, sơ đồ, ký ức về nơi chôn cất liệt sĩ, tổ chức hội thảo khoa học để xác định thông tin tìm kiếm liệt sĩ. Nhiều nguồn thông tin tưởng như đã bị thời gian phủ lấp được khơi dậy, mở ra những hướng tìm kiếm mới.
Đối với nhiệm vụ trên đất bạn Lào, Quân khu tiếp tục phát huy mối quan hệ đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào; phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân các địa phương trong khảo sát, xác minh, kết luận địa bàn và tổ chức tìm kiếm. Sự phối hợp trách nhiệm, hiệu quả là yếu tố quan trọng giúp các đội quy tập hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt và nguồn thông tin ngày càng hạn chế.
Cùng với đó, Quân khu đẩy mạnh đổi mới phương pháp tổ chức thực hiện; tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ, số hóa dữ liệu, hoàn thiện hồ sơ, bản đồ tìm kiếm, phối hợp lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN; đồng thời nâng cao chất lượng dự báo, phân tích, kiểm chứng thông tin trước khi tổ chức lực lượng tìm kiếm, bảo đảm sử dụng hiệu quả nhân lực, phương tiện và thời gian.
Thực tiễn triển khai chiến dịch cho thấy, khi có sự lãnh đạo thống nhất, sự phối hợp đồng bộ và cách làm phù hợp, thì dù nhiệm vụ ngày càng khó khăn vẫn đạt được những kết quả tích cực. Điều quan trọng hơn những con số là niềm tin của nhân dân đối với chủ trương của Đảng, Nhà nước và Quân đội tiếp tục được củng cố; đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” ngày càng lan tỏa sâu rộng. Mỗi HCLS được quy tập, mỗi danh tính được xác định không chỉ làm vơi đi nỗi đau của thân nhân, mà còn khẳng định trách nhiệm, nghĩa tình và lòng biết ơn của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Đó cũng là động lực để cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang Quân khu 4 tiếp tục kiên trì, bền bỉ, quyết tâm hoàn thành thắng lợi mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm, góp phần thực hiện tốt chính sách “Đền ơn đáp nghĩa” và đáp ứng nguyện vọng thiết tha của thân nhân liệt sĩ, nhân dân cả nước.
PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!
-----------------------------------
P/s: Quân khu 4 và những con số tri ân
- 8 đội quy tập (gần 300 cán bộ, chiến sĩ) làm nhiệm vụ tại Việt Nam và Lào.
- 377 nghĩa trang liệt sĩ với 113.143 phần mộ; 35.718 mộ chưa xác định thông tin.
- 263 hài cốt liệt sĩ được quy tập trong mùa khô 2025-2026.
- 252 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm sau hơn 4 tháng thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm; 15.863 mộ đã khai quật lấy mẫu ADN.
- Qua kết luận địa bàn (đợt 1): 138.911 liệt sĩ, an táng ban đầu; đã quy tập 64.613, còn 30.824 chưa tìm kiếm được và 43.474 trường hợp chưa đủ thông tin.
