18/12/2024
𝟙𝟙 𝔻𝔸̂́𝕌 ℍ𝕀𝔼̣̂𝕌 𝔹𝔸̣ℕ ℂ𝔸̂̀ℕ 𝔾𝔸̣̆ℙ 𝔹𝔸́ℂ 𝕊𝕀̃ 𝕋𝔸̂𝕄 𝕃𝕐́ ℕ𝔾𝔸𝕐
𝗧𝗿𝗼𝗻𝗴 𝗰𝘂𝗼̣̂𝗰 𝘀𝗼̂́𝗻𝗴 𝗵𝗮̀𝗻𝗴 𝗻𝗴𝗮̀𝘆, 𝗻𝗴𝗼𝗮̀𝗶 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝘃𝗮̂́𝗻 đ𝗲̂̀ 𝘀𝘂̛́𝗰 𝗸𝗵𝗼̉𝗲 𝘁𝗵𝗲̂̉ 𝗰𝗵𝗮̂́𝘁 𝘁𝗵𝗶̀ 𝘀𝘂̛́𝗰 𝗸𝗵𝗼̉𝗲 𝘁𝗶𝗻𝗵 𝘁𝗵𝗮̂̀𝗻 𝗰𝘂̉𝗮 𝗰𝗵𝘂́𝗻𝗴 𝘁𝗮 𝗰𝘂̃𝗻𝗴 𝘁𝗵𝘂̛𝗼̛̀𝗻𝗴 𝘅𝘂𝘆𝗲̂𝗻 𝗴𝗮̣̆𝗽 𝗽𝗵𝗮̉𝗶 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝘃𝗮̂́𝗻 đ𝗲̂̀, 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝗯𝗶𝗲̂́𝗻 đ𝗼̂̉𝗶 𝘃𝗮̀ 𝘁𝗵𝗮́𝗰𝗵 𝘁𝗵𝘂̛́𝗰 𝗸𝗵𝗮́𝗰 𝗻𝗵𝗮𝘂. 𝗧𝘂𝘆 𝗻𝗵𝗶𝗲̂𝗻, 𝗰𝗼́ 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝗹𝘂́𝗰 𝗯𝗶𝗲̂̉𝗻 𝗵𝗶𝗲̣̂𝗻 𝗰𝘂̉𝗮 𝗰𝗮́𝗰 𝘃𝗮̂́𝗻 đ𝗲̂̀ 𝘁𝗮̂𝗺 𝗹𝘆́ 𝗰𝗵𝘂́𝗻𝗴 𝘁𝗮 𝘁𝗵𝘂̛𝗼̛̀𝗻𝗴 𝗵𝗮𝘆 𝗰𝗼𝗶 𝗻𝗵𝗲̣, 𝗰𝗵𝗼 đ𝗲̂́𝗻 𝗸𝗵𝗶 𝗻𝗵𝘂̛̃𝗻𝗴 𝗯𝗮̂́𝘁 𝗼̂̉𝗻 đ𝗼́ 𝘁𝗿𝗼̛̉ 𝗻𝗲̂𝗻 𝗻𝗴𝗵𝗶𝗲̂𝗺 𝘁𝗿𝗼̣𝗻𝗴 𝘃𝗮̀ 𝘁𝗵𝘂̛̣𝗰 𝘀𝘂̛̣ 𝗽𝗵𝗮̉𝗶 𝗰𝗮̂̀𝗻 đ𝗲̂́𝗻 𝘀𝘂̛̣ 𝗰𝗮𝗻 𝘁𝗵𝗶𝗲̣̂𝗽 𝗰𝗵𝘂𝘆𝗲̂𝗻 𝗻𝗴𝗵𝗶𝗲̣̂𝗽 𝘁𝘂̛̀ 𝗯𝗮́𝗰 𝘀𝘆̃ 𝘁𝗮̂𝗺 𝘁𝗵𝗮̂̀𝗻 𝗵𝗮𝘆 𝗰𝗵𝘂𝘆𝗲̂𝗻 𝗴𝗶𝗮, 𝗻𝗵𝗮̀ 𝘁𝗮̂𝗺 𝗹𝘆́ 𝘁𝗿𝗶̣ 𝗹𝗶𝗲̣̂𝘂.
𝘛𝘩𝘦𝘰 𝘩𝘶̛𝘰̛́𝘯𝘨 𝘥𝘢̂̃𝘯 𝘤𝘩𝘢̂̉𝘯 đ𝘰𝘢́𝘯 𝘤𝘶̉𝘢 𝘏𝘪𝘦̣̂𝘱 𝘩𝘰̣̂𝘪 𝘵𝘢̂𝘮 𝘵𝘩𝘢̂̀𝘯 𝘩𝘰̣𝘤 𝘏𝘰𝘢 𝘒𝘺̀, 𝘣𝘢̣𝘯 𝘯𝘦̂𝘯 𝘵𝘪̀𝘮 𝘬𝘪𝘦̂́𝘮 𝘴𝘶̛̣ 𝘨𝘪𝘶́𝘱 đ𝘰̛̃ 𝘷𝘢̀ 𝘵𝘪̀𝘮 𝘨𝘢̣̆𝘱 𝘣𝘢́𝘤 𝘴𝘺̃ 𝘵𝘢̂𝘮 𝘵𝘩𝘢̂̀𝘯, 𝘤𝘩𝘶𝘺𝘦̂𝘯 𝘨𝘪𝘢 𝘵𝘢̂𝘮 𝘭𝘺́, 𝘯𝘩𝘢̀ 𝘵𝘢̂𝘮 𝘭𝘺́ 𝘭𝘢̂𝘮 𝘴𝘢̀𝘯𝘨 𝘯𝘦̂́𝘶 𝘯𝘩𝘶̛̃𝘯𝘨 𝘵𝘳𝘪𝘦̣̂𝘶 𝘤𝘩𝘶̛́𝘯𝘨 𝘯𝘢̀𝘺 𝘩𝘪𝘦̣̂𝘯 𝘥𝘪𝘦̣̂𝘯 𝘵𝘳𝘦̂𝘯 2 𝘵𝘶𝘢̂̀𝘯:
1. Khi bạn gặp cú sốc, sang chấn tâm lý
Những cú sốc tâm lý là điều khó tránh khỏi trong cuộc sống mỗi người, chúng có thể làm thay đổi cảm xúc của bạn khi tổn thương đó là quá lớn: Thân chủ đối diện với sự ra đi của người thân, mắc một số căn bệnh nghiêm trọng, bị bạo hành, lạm dụng, xâm hại tình dục, bị chấn thương hoặc một số tình huống đe dọa tính mạng gây sang chấn lớn, ly hôn hoặc tranh chấp quyền nuôi con, thất nghiệp hoặc khó khăn trong công việc và tài chính, đối mặt với những vấn đề liên quan đến pháp luật…
Mỗi người sẽ có một cách khác nhau để đương đầu với các tình huống này. Đa phần sẽ vượt qua và ổn định được cảm xúc trở lại. Nhưng đôi khi, một số khá khó khăn để vượt qua và dễ chìm vào những cảm xúc tiêu cực, chán nản, tuyệt vọng không có lối thoát. Nếu tình trạng này kéo dài có thể khiến cho tinh thần và thể chất dần suy kiệt.
Đây là lúc bạn cần tìm đến sự trợ giúp từ bác sỹ tâm thần, chuyên gia tâm lý, nhà tâm lý lâm sàng (trị liệu) để chẩn đoán và cùng bạn đưa ra những hướng giải quyết giúp bạn vượt qua giai đoạn khó khăn này.
2. Thay đổi trong tâm trạng và cảm xúc.
Nếu bạn cảm thấy buồn bã, lo âu, căng thẳng, hoặc khó kiểm soát cảm xúc của mình trong thời gian từ khoảng 2 tuần trở lên và không thể tự giải quyết. Đó có thể là dấu hiệu cần tìm kiếm sự hỗ trợ từ nhà chuyên môn, chuyên gia tâm lý.
3. Đau nhức không rõ nguyên nhân.
Các vấn đề tâm lý tăng nặng đôi khi sẽ thể hiện qua những biểu hiện rõ ràng về mặt thể chất. Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Dialogues in Clinical Neuroscience, 69% những người đáp ứng các tiêu chuẩn về rối loạn trầm cảm đã có những cơn đau nhức về mặt cơ thể (dù có kết quả bình thường về mặt sức khỏe cơ thể). Rối loạn tâm trạng có thể xuất hiện kèm với các triệu chứng khác như: đầy hơi, đau lưng, đau khớp. Sang chấn tâm lý, stress kéo dài có thể dẫn đến những tình trạng về bệnh lý dạ dày, gây đau bụng, khó chịu…
4. Mất tập trung, giảm sút khả năng làm việc.
Tất cả chúng ta đều có những khoảnh khắc quên tên ai đó hay không nhớ các nhiệm vụ cần làm. Ví dụ trong rối loạn trầm cảm sẽ liên quan đến việc thường xuyên mất khả năng tập trung, mất hứng thú và làm giảm hiệu quả trong công việc. Bạn có thể mắc nhiều sai lầm hơn hoặc gặp khó khăn khi đưa ra các quyết định.
5. Thay đổi về giấc ngủ.
Các rối nhiễu về tâm lý hay một trong những triệu chứng chính của trầm cảm là rối loạn các hoạt động chức năng, trong đó điển hình là rối loạn giấc ngủ. Một số người sẽ ngủ quá nhiều, ngủ không sâu giấc, đêm mơ nhiều ác mộng, hay một số khác thì lại ngủ quá ít, thậm chí mất ngủ triền miên.
6. Thay đổi cảm giác ăn uống.
Ngoài rối loạn giấc ngủ thì rối loạn ăn uống cũng là biểu hiện bất thường của những vấn đề tâm lý thường gặp. Một số người trở nên ăn nhiều hơn khi họ mắc trầm cảm. Những người khác nhìn chằm chằm vào một món ăn trông thật ngon mà hoàn toàn không thèm ăn hay hứng thú gì. Một số khác thì không có cảm giác gì khi bản thân đang dùng bữa. Dù bằng cách nào, sự thay đổi đáng kể về cảm giác thèm ăn và tăng hoặc giảm cân nặng (hơn 5% trọng lượng cơ thể trong một tháng) có thể là dấu hiệu của trầm cảm.
7. Khó chịu, kích động hoặc ủ rũ – dấu hiệu cần gặp bác sỹ tâm thần, nhà tâm lý.
Một dấu hiệu khác của các vấn đề tâm lý là rối loạn cảm xúc, trong đó biểu hiện là sự cáu kỉnh, kích động và ủ rũ tăng cao. Những điều nhỏ nhặt cũng khiến bạn khó chịu, chẳng hạn như tiếng ồn ào, hoặc chờ đợi lâu (dù trước đây bạn không cảm thấy như vậy trong tình huống tương tự). Đôi khi đi kèm sự tức giận là suy nghĩ tự làm hại bản thân hoặc mong muốn làm hại người khác. Nếu bạn đang trải qua một số cảm giác đó, hãy tìm sự trợ giúp ngay lập tức.
8. Tư duy tiêu cực và ý thức về lòng tự trọng thấp.
Nếu bạn luôn có suy nghĩ tiêu cực về bản thân, cảm thấy mình thất bại và không có giá trị, bạn cần tìm kiếm sự hỗ trợ để cải thiện tình hình tâm lý của mình.
9. Thu mình, xa lánh và không muốn nói chuyện với bất kỳ ai.
Bạn cảm thấy mất hứng thú, mất năng lượng, luôn gặp vấn đề trong các mối quan hệ xung quanh, thậm chí là xa lánh không muốn nói chuyện, tiếp xúc với bất kỳ ai, kể cả là người thân.
10. Xuất hiện những hoang tưởng, ảo giác, ảo tưởng…
Đôi khi căng thẳng, stress lâu dài hay gặp các vấn đề tâm lý nặng, bạn có thể xuất hiện những ý nghĩ tự động mà bản thân mình không mong muốn, những suy nghĩ đó cứ lặp lại hằng ngày và làm phiền bạn, có những lúc bạn nghe thấy tiếng nói trong đầu, nghĩ tới việc bản thân mình bị ai đó theo dõi, truy đuổi, hãm hại…Khi có những biểu hiện triệu chứng này thì đặc biệt bạn cần đi thăm khám, đánh giá và kết hợp điều trị tâm lý từ bác sĩ tâm thần, chuyên gia tâm lý ngay lập tức.
11. Có suy nghĩ và hành vi tự hại – một trong những dấu hiệu cần gặp bác sĩ tâm lý sớm
Có suy nghĩ đến việc làm tổn thương bản thân hoặc người khác, thậm chí suy nghĩ đến cái chết và bắt đầu có những mưu toan và hành vi tự tử.
Khi bạn nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu này xuất hiện trong cuộc sống hàng ngày và gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của mình, việc gặp bác sỹ tâm thần, chuyên gia tâm lý, nhà tâm lý trị liệu là cần thiết để được thăm khám, tư vấn, đánh giá và cung cấp các phương pháp điều trị phù hợp.
Đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ khi bạn cảm thấy cần thiết!
