18/05/2026
Đời đời nhớ ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại!
Nhân kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu và Kỷ niệm 80 năm ngày Bác Hồ viết thư kêu gọi điền chủ, nông gia Việt Nam tham gia hợp tác xã nông nghiệp (11/4/1946 - 11/4/2026); 15 năm Ngày Hợp tác xã Việt Nam (11/4), Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên xin trân trọng đăng tải toàn văn bài viết: Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thái Nguyên: sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển HTX, từ lý luận đến thực tiễn thời đại và hoạt cảnh Bác Hồ về thăm Thái Nguyên.
Hồ Chí Minh - Lãnh tụ thiên tài của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa kiệt xuất của Việt Nam và thế giới. Ở Người, có sự hội tụ, kết hợp và phát huy đến mức cao nhất, hoàn mỹ nhất tinh hoa văn hóa dân tộc và thời đại, phương Đông và phương Tây, cổ và kim, trí dũng và nhân văn, vĩ đại và giản dị, khiêm nhường. Người là nguồn cảm hứng bất tận cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng giai cấp, giải phóng con người. Người cũng là nguồn cảm hứng chưa bao giờ ngưng nghỉ của các nhà văn, nhà thơ, nhà báo, các nghệ sỹ ở nhiều loại hình báo chí và nghệ thuật khác nhau. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người đã để lại cho chúng ta di sản vô cùng quý giá, đó là tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Là người đầu tiên đưa những tư tưởng về Hợp tác xã (HTX) vào Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa những tư tưởng về HTX của nhân loại, của Chủ nghĩa Mác - Lê Nin và vận dụng, phát triển một cách sáng tạo trong điều kiện cụ thể của đất nước.
Với lời lẽ văn phong trong sáng, giản dị, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu lên mục đích, ý nghĩa của việc hợp tác trong nhiều lĩnh vực; chỉ ra các hình thức, biện pháp tổ chức thực hiện và cổ vũ, động viên phong trào HTX phát triển. Cho đến nay, những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về HTX vẫn còn nguyên giá trị thời đại. Ngay từ khi còn đang bôn ba tìm đường cứu nước, Người đã quan tâm đến tổ chức kinh tế quan trọng này. Trong Cuốn “Đường Cách mệnh viết năm 1927, sau khi phân tích những lợi ích của HTX, Người đã nhấn mạnh: “Tục ngữ An Nam có những câu: “Nhóm lại thì giàu, chia nhau thì khó” và “Một cây làm chẳng nên non, nhiều cây chụm lại thành hòn núi cao”. Nếu chúng ta đứng riêng ra, thì sức nhỏ, mà làm không nên việc. Thí dụ mỗi người mang một cái cột, một tấm tranh ở riêng mỗi người một nơi, thì lều chẳng ra lều, nhà chẳng ra nhà. Nhóm những cột ấy, tranh ấy, sức ấy, làm ra một cái nhà rộng rãi bề thế rồi anh em ở chung với nhau. Ấy là hợp tác. Lại thí dụ 10 người muốn ǎn cơm, mỗi người riêng một nồi, nấu riêng một bếp, nấu rồi ǎn riêng; ǎn rồi ai nấy dọn dẹp riêng của người nấy, thế thì mất biết bao nhiêu củi, nước, công phu và thì giờ. Hợp tác xã là "góp gạo thổi cơm chung" cho khỏi hao của, tốn công, lại có nhiều phần vui vẻ… Lý luận HTX đều ở trong những điều ấy”. Người còn nói: về tính chất, HTX là tổ chức kinh tế xã hội, nó khác hội buôn vì không thuần túy kinh tế, nhưng lại khác hội từ thiện vì không thuần túy xã hội. Cách tổ chức hợp tác xã phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, cùng có lợi và phải đi từ thấp đến cao. Giải thích về bản chất hợp tác xã, với cách trình bày dễ hiểu, mộc mạc, ai đọc cũng có thể hiểu được, cụ thể như sau: Hạt nhân, trung tâm của hợp tác xã là xã viên; xã viên hợp tác với nhau để có lợi ích thiết thực và vẫn duy trì tính độc lập của mình; xã viên là chủ đích thực của hợp tác xã, là mục tiêu mà hợp tác xã phải phục vụ; hợp tác xã là phương tiện để phục vụ xã viên, phải đảm bảo đem lại lợi ích cho xã viên- thực là “Hợp tác xã là nhà xã viên là chủ”; ai không phải là xã viên thì không được hưởng lợi từ hợp tác xã; mọi xã viên đều bình đẳng trong mọi quyết định của hợp tác xã.
Để trả lời câu hỏi “tại sao cần phải tham gia hợp tác xã”, Bác Hồ đã đưa ra một ví dụ cụ thể chứng minh, theo đó: người sản xuất, nhất là nông dân được chia sẻ lợi ích phát sinh cả trong quá trình trao đổi, tiêu thụ sản phẩm, tạo tiết kiệm cho xã hội thông qua giảm chi phí trung gian, tạo lợi ích cho người tiêu dùng cuối cùng thông qua giá rẻ. Bác viết: Ngoài Bắc là xứ trồng chè, trong Nam là hay uống chè. Nhưng dân Bắc không đem vào Nam bán, dân Nam không ra tới Bắc mua. Mấy nhà có chè đem bán cho A. hàng chè trong tổng; A đem bán lại cho B, buôn chè trong phủ, ǎn lời một lần. B lại đem bán cho phố C ở tỉnh, ǎn lời hai lần. C bán cho công ty Đ Hà Nội, ǎn lời ba lần. Công ty Đ bán cho công ty E Sài Gòn, ǎn lời bốn lần. Công ty E lại bán cho nhà buôn F các tỉnh, ǎn lời nǎm lần, Nhà buôn F bán sỉ cho phố G các phủ, ǎn lời sáu lần, G bán lẻ cho H, ǎn lời bảy lần. H bán lẻ cho người uống, ǎn lời tám lần. Thế là người làm ra chè thua thiệt, người uống chè cũng thua thiệt. Nếu có HTX thì tránh khỏi những điều ấy.”
Là nhà tổ chức thiên tài cách mạng Việt Nam, Bác Hồ đã rất chú ý cách thức tổ chức hợp tác xã, đặc biệt là sự hợp tác - liên kết của các HTX. Bác nhấn mạnh tính tự giác, tự nguyện, tự chủ và tính hiệu quả của việc thành lập HTX Bác chỉ rõ: “Không phải làng nào cũng phải lập mỗi làng mỗi HTX. Cũng không phải mỗi làng phải lập cả mấy HTX. Cũng không phải có HTX này thì không lập được HTX kia. Chẳng qua theo hoàn cảnh nơi nào lập được HTX nào, và có khi hai HTX - mua và bán - lập chung cũng được. Nếu nhiều nơi đã lập thành hợp tác như nhau, thì các HTX ấy nên liên lạc với nhau, thế lực càng mạnh hơn. Hoặc khi hai HTX tính chất khác nhau, thì cũng nên liên kết, như một HTX mua và một HTX bán.”. Ngày nay, lý luận về hợp tác và liên kết giữa các thành viên, giữa các HTX là yếu tố quan trọng để phát triển các HTX….
Chính nhờ những tư tưởng tiến bộ này mà HTX ở Việt Nam đã dược thành lập, phát triển và hình thành phong trào ngay từ cuối những năm 50 đầu những năm 60 của thế kỷ XX. Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, cùng với kinh tế quốc doanh, kinh tế hợp tác xã đã đóng vai trò quyết định đối với sự phát triển chung của đất nước và phát triển kinh tế nông thôn, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc, bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa, chi viện sức người, sức của cho sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
Trong suốt quá trình đó, Bác Hồ vẫn luôn quan tâm theo dõi phong trào HTX, động viên kịp thời những HTX gương mẫu, những điển hình tiên tiến; đồng thời uốn nắn những HTX còn thiếu sót, lệch lạc. Người đã kêu gọi nông đân, thợ thủ công phải cần kiệm xây dựng HTX và yêu cầu các cấp các ngành phải nâng cao giác cao giác ngộ xã hội chủ nghĩa cho xã viên, một công tác quan trọng để củng cố HTX. Ngay sau khi cách mạng tháng 8/1945 thành công, nước Việt Nam giành được độc lập, Đảng và Bác Hồ rất quan tâm đến việc phát triển HTX. Trong bộn bề công việc của đất nước, ngày 11/04/1946, Bác viết thư kêu gọi điền chủ nông gia Việt Nam tham gia HTX nông nghiệp, trong thư Bác viết: “Việt Nam là một nước nông nghiệp…nông dân giàu thì nước ta giàu…nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh thì cần phải có hợp tác xã”, Người tha thiết kêu gọi: “Hỡi đồng bào, anh em ta ai chẳng mong được đầy đủ, giàu có, ai chẳng mong ước cho nước thịnh dân cường. Vậy chúng ta hãy mau mau chung vốn góp sức, lập nên hợp tác xã nông nghiệp ở khắp nơi, từ làng mạc cho đến tỉnh thành đâu đâu cũng phải có hợp tác xã”. Hưởng ứng lời kêu gọi của Người, lần lượt các HTX trong các ngành nghề lĩnh được thành lập trên cả nước. Sau 19 năm, ghi nhận những đóng góp to lớn của khu vực KTTT, HTX trong công cuộc tái thiết đất nước, ngày 11/4/1964, Bác Hồ gửi thư¬ cho Đại hội HTX và đội sản xuất nông nghiệp tiên tiến miền núi và trung du, khen ngợi những HTX điển hình tiên tiến, và yêu cầu các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo các HTX nông nghiệp phát triển. Trong thư Bác viết: “Về kinh tế thì miền núi và trung du đã có hơn 70% nông hộ vào HTX nông nghiệp. Đồng bào đã được no ấm hơn, nhà ở nhiều nơi đã làm mới sạch sẽ, gọn gàng hơn... Chúng ta phải làm cho miền núi và trung du thành một nơi giàu có về nông nghiệp để nâng cao hơn nữa đời sống của nhân dân, để thực hiện công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa nước nhà. Để thực hiện mục đích đó, căn cứ vào nghị quyết của Đảng và căn cứ vào tình hình của miền núi và trung du. Bác nêu một số ý kiến sau: Ra sức củng cố và phát triển HTX nông nghiệp... chúng ta phải phấn đấu làm cho tất cả HTX đều khá.... HTX nào cũng phải có kế hoạch trồng rừng và tích cực bảo vệ rừng... phải bảo vệ rừng như bảo vệ nhà cửa của mình”. Ngay đến những năm tháng cuối cùng của cuộc đời, Bác Hồ vẫn dành tình cảm sâu sắc cho phong trào HTX. Ngày 01/05/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết lời giới thiệu Điều lệ tóm tắt của HTX nông nghiệp. Trong đó, Người căn dặn: “Điều lệ này của HTX sản xuất nông nghiệp rất quan trọng. Nó nhằm bảo đảm thật sự quyền làm chủ tập thể của các xã viên… Vì vậy, xã viên và cán bộ phải bàn bạc dân chủ để hiểu cho rõ và làm cho đúng…” Kể từ đó, khu vực KTTT, HTX tiếp tục có bước phát triển mạnh mẽ trong cả lĩnh vực nông nghiệp và phi nông nghiệp, thu hút hàng triệu quần chúng nhân dân tham gia.
Thái Nguyên là vùng đất có vị trí chiến lược hết sức quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong những năm kháng chiến chống xâm lược cũng như trong dựng xây, phát triển đất nước, Thái Nguyên luôn nhận được sự quan tâm sâu sắc của Trung ương Đảng và Bác Hồ kính yêu. Từ sau ngày hoà bình lập lại trên miền Bắc (năm 1954) đến năm 1964, đã có 7 lần Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên.
Ngay từ trước khi trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, lãnh tụ Nguyễn ái Quốc nhận thấy vị trí quan trọng của Thái Nguyên, coi đây là một đầu cầu để chỉ đạo phong trào cách mạng cả nước. Người viết “Từ Cao Bằng còn phải phát triển về Thái Nguyên và thông xuống nữa mới có thể tiếp xúc với toàn quốc được. Có nối phong trào được với Thái Nguyên và toàn quốc thì khi phát động đấu tranh vũ trang, lúc thuận lợi có thể tấn công, lúc khó khăn có thể giữ” (1). Từ khi cả nước bước vào cuộc kháng chiến theo lời hiệu triệu của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 19/12/1946, Thường vụ Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn vùng rừng núi Việt Bắc nói chung, Thái Nguyên nói riêng để xây dựng căn cứ địa kháng chiến. Một số địa điểm thuộc các huyện Định Hóa, Đại Từ, Phú Lương, Võ Nhai (Thái Nguyên) cùng với các huyện Sơn Dương, Yên Sơn, Chiêm Hóa (Tuyên Quang) và Chợ Đồn (Bắc Kạn) được chọn làm nơi xây dựng An toàn khu của Trung ương. Đó là những nơi có đủ các yếu tố “địa lợi” và “nhân hòa” đảm bảo sự an toàn cho các cơ quan đầu não kháng chiến hoạt động. Trong đó, Thái Nguyên vừa ở vị trí tiếp nối giữa vùng châu thổ sông Hồng với miền núi phía Bắc, vừa ở vào vị trí trung tâm căn cứ địa. Chính điều này đã tạo ra địa thế “tiến có thể đánh, lui có thể giữ” của Thái Nguyên.
Tại ATK Thái Nguyên, những quyết định, sắc lệnh, thông tư quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Chính phủ, quân đội đều ra đời trong thời gian các cơ quan lãnh đạo cao nhất có mặt ở Định Hóa. Và từ đây, Trung ương Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chính phủ đã lãnh đạo nhân dân tiến hành thắng lợi sự nghiệp kháng chiến và kiến quốc. Cùng với nhân dân các dân tộc căn cứ địa Việt Bắc, ATK Thái Nguyên không chỉ che chở, đùm bọc Người và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, mà còn trực tiếp đóng góp sức người, sức của, góp phần vào chiến thắng vĩ đại của dân tộc.
Kháng chiến thành công, ngày 12/10/1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời căn nhà sàn đơn sơ trên đồi Thành Trúc, xóm Đầm Mua, xã Bản Ngoại, huyện Đại Từ trở về Thủ đô Hà Nội. Thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh sống và làm việc tại Thái Nguyên đã để lại nhiều kỷ niệm cho nhân dân các dân tộc nơi đây. Người viết thư gửi đồng bào “Tuy hiện nay tôi ở Hà Nội, xa cách với đồng bào, nhưng không bao giờ tôi quên đồng bào... người tôi tuy xa cách nhưng lòng tôi luôn gần anh em” (2). Từ tháng 12/1954 đến ngày 01/01/1964, đã có 7 lần Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp về thăm hỏi, động viên Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên. Lần cuối cùng Bác về thăm tỉnh Thái Nguyên trong hai ngày, 31/12/1963 và 01/01/1964. Ngày 01/01/1964, Bác đến thăm cán bộ, công nhân Khu Gang thép Thái Nguyên, Nhà máy điện Cao Ngạn. Trước hơn 45.000 đại biểu cán bộ, công nhân và nhân dân trong tỉnh tại sân vận động Thái Nguyên, Người căn dặn “Tỉnh ta sớm có truyền thống cách mạng vẻ vang, có tài nguyên phong phú, có nông nghiệp hợp tác hoá, có thủ công nghiệp, công nghiệp nhẹ và công nghiệp nặng. Đồng bào các dân tộc sẵn có tính cần cù. Nói tóm lại, tỉnh ta có nhiều điều kiện rất thuận lợi, toàn thể đồng bào và cán bộ phải ra sức làm cho Thái Nguyên trở nên một trong những tỉnh giàu có, phồn thịnh nhất ở miền Bắc nước ta”.
Trải qua 195 năm ngày thành lập tỉnh và gần 63 năm ngày Bác Hồ về thăm tỉnh Thái Nguyên, thực hiện lời căn dặn của Người, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chính phủ, thực hiện lời căn dặn của Người, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên đã nỗ lực phấn đấu xây dựng tỉnh Thái Nguyên từng bước phát triển như ngày hôm nay, với những kết quả đến hết năm 2025: Tăng trưởng kinh tế (GRDP): Duy trì đà phát triển, tăng trưởng bình quân giai đoạn 2020-2025 đạt 7,3%/năm. tốc độ tăng trưởng ước đạt 6,33% - 7,3%. Thu nhập bình quân: GRDP bình quân đầu người ước đạt 119 triệu đồng/người/năm, gấp 1,5 lần so với năm 2020. Thu ngân sách nhà nước của tỉnh Thái Nguyên đạt 29 nghìn tỷ đồng, Riêng thu nội địa khoảng 25.500 tỷ đồng; TOP 5 cả nước về giải ngân vốn đầu tư công và TOP 15 địa phương có thu hút FDI cao; Sản xuất nông nghiệp ổn định với 572 nghìn tấn lương thực, trên 282 nghìn tấn chè búp tươi. Đã khởi công, hoàn thành và đưa vào khai thác sử dụng hàng loạt công trình dự án trọng điểm mang tính chiến lược kết nối liên vùng cùng các dự án an sinh xã hội gần 10 công trình, dự án quy mô lớn, với tổng mức đầu tư trên 26 nghìn tỷ đồng. Cải cách hành chính đồng bộ – Chính quyền số vận hành thông suốt: Sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 92 xã, phường; cấp tỉnh giảm còn 14 cơ quan. Trên 98% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý trực tuyến; 100% xã, phường vận hành nền tảng số dùng chung, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đạt trên 75% – cao nhất khu vực miền núi phía Bắc. Thái Nguyên tiếp tục giữ vững Top 10 toàn quốc về chuyển đổi số; các chỉ số PAR INDEX, SIPAS, PCI, PAPI đều cải thiện rõ rệt, qua đó góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân và doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh. Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm 1,13%. Đặc biệt, Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát được lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt: 100% số hộ thuộc diện hỗ trợ đã được hoàn thành, đồng thời hỗ trợ thêm gần 500 hộ ngoài danh sách phê duyệt, nâng tổng số lên 7.406 hộ, đạt 106,5% kế hoạch. Mỗi mái ấm được xây lên vun đắp niềm tin của nhân dân với Đảng và nhà nước.
Thái Nguyên tự hào là chiến khu cách mạng, và cũng trong những năm tháng cách mạng và hòa bình, thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thái Nguyên cũng tự hào là nơi thành lập những hợp tác xã đầu tiên của cả nước. Hưởng ứng lời kêu gọi của Người về phát triển HTX, (3) ngày 8/03/1948, HTX đầu tiên của cả nước đã ra đời tại Thái Nguyên (HTX Thủy tinh dân chủ). (4) Sau thắng lợi của cuộc cải cách ruộng đất, năm 1955, ba hợp tác xã nông nghiệp đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên được thành lập ở xã Hùng Sơn huyện Đại Từ. Năm 1956, thành lập thêm hai hợp tác xã ở huyện Đại Từ để rút kinh nghiệm cho việc xây dựng và phát triển hợp tác hóa nông nghiệp rộng lớn trong toàn tỉnh. Đây là một thành tựu lớn lao đầu tiên trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội, đặt nền tảng và tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân Thái Nguyên làm tròn nghĩa vụ của hậu phương lớn đối với tiền tuyến lớn miền Nam.
Trong 7 lần về thăm Thái Nguyên, vinh dự đã có 2 lần Bác Hồ đã đến thăm và nói chuyện với bà con nông dân, xã viên HTX: (5) lần thứ nhất, vào 14/9/1954, Bác đã đến thăm nông dân xã Hùng Sơn, Đại Từ trong vụ thu hoạch lúa đầu tiên sau cải cách ruộng đất; Lần thứ 2 vào ngày 02/03/1958, (6) Bác đã về thăm và có bài nói chuyện với bà con nông dân 4 HTX nông nghiệp và nhiều đồng bào thuộc 2 xã Hùng Sơn và Độc Lập tại trụ sở HTX Nông nghiệp Cầu Thành, xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ. (7) Đến tháng 3 năm 1958, toàn tỉnh có hơn 75% nông hộ vào Tổ đổi công và 550 HTX...huyện Định Hóa khá nhất đạt 81% số nông hộ vào HTX và xã Trung Lương đã hoàn thành việc xây dựng HTX nông nghiệp cấp cao... Đến cuối năm 1960, toàn tỉnh đã xây dựng được 851 hợp tác xã, với 36.122 hộ xã viên, bằng 86,9% tổng số nông hộ trong toàn tỉnh. Hai huyện Phú Bình và Định Hóa đạt hơn 93% số nông hộ vào làm ăn tập thể.
Thấm nhuần tư tưởng và lời dạy của Người, để tiếp tục góp phần hiện thực hóa tư tưởng, khát vọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc kế thừa tư tưởng về HTX của Chủ nghĩa Mác-Lê Nin “HTX chính là một chủ nghĩa xã hội thu nhỏ”. Trải qua, gần 63 năm ngày Bác Hồ về thăm tỉnh Thái Nguyên, 78 năm HTX đầu tiên được thành lập tại Thái Nguyên, khu vực kinh tế tập thể mà nòng cốt là các HTX luôn được Tỉnh ủy,HĐND, UBND và MTTQ quan tâm lãnh đạo chỉ đạo, các sở, ban, ngành, đoàn thể và các cấp quan tâm phối hợp. Tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch, chương trình hành động và đề án chuyên đề để thực hiện Nghị quyết của Trung ương về phát triển kinh tế tập thể, HTX. (8) Sau 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW, Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 20/01/2008 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường lãnh đạo thực hiện Nghị quyết hội nghị Trung ương 5, khoá IX, Kết luận số 56-KL/TW ngày 21/02/2013, Kết luận số 70-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Trung ương 5, khóa IX về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể và sau 4 năm thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới, Luật HTX 2023, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh ngày càng có nhiều khởi sắc, có bước phát triển cả về số lượng và chất lượng, đã xuất hiện nhiều mô hình mới hoạt động hiệu quả. Các mô hình KTTT dần trở thành nhân tố quan trọng trong giải quyết việc làm, bảo đảm đời sống cho đông đảo người lao động, tạo sự ổn định về chính trị, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội. Các HTX chuyển đổi và thành lập mới đã tuân thủ nghiêm nguyên tắc, quy định của Luật HTX; vốn, quỹ của HTX ngày càng được tăng lên, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sản xuất, kinh doanh của thành viên. HTX đã phát huy quyền tự chủ, tự quyết định và chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất, kinh doanh; thành viên HTX xác định được trách nhiệm trong xây dựng và phát triển HTX. Bộ máy quản lý của HTX được đổi mới, đa số hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định, có lãi. Công tác phát triển và huy động nguồn vốn góp của thành viên được chú trọng; hoạt động liên kết hợp tác giữa HTX, THT với doanh nghiệp được hình thành và mở rộng. góp phần xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, từng bước khẳng định vị trí, vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
* Kết quả hoạt động của khu vực kinh tế tập thể, HTX đến hết năm 2025:
- Về Tổ hợp tác: 10.263 tổ hợp tác, với 277.043 thành viên và người lao động tham gia. Doanh thu bình quân của mỗi THT đạt khoảng 500-800 triệu đồng/năm, thu nhập bình quân của thành viên và người lao động đạt 4,5-5 triệu đồng/người/tháng.
- Về Hợp tác xã: 1.329 HTX (trong đó có 7 Liên hiệp HTX) với hơn 47.000 thành viên và người lao động. Trong đó, số lượng HTX nông nghiệp là 899 HTX (chiếm 67,6% tổng số HTX toàn tỉnh); Tổng vốn hoạt động đạt 3.950 tỷ đồng; Doanh thu của các HTX ước đạt trên 6.880 tỷ đồng, doanh thu bình quân 01 HTX ước đạt trên 6 tỷ đồng, trong đó doanh thu đối với thành viên ước đạt 4 tỷ đồng, tỷ lệ tăng doanh thu bình quân hàng năm đạt 10-15%; Số HTX đang hoạt động chiếm trên 60%, trong đó số HTX đạt loại khá, tốt chiếm trên 50%. Thu nhập bình quân thành viên/người lao động trong HTX: Đối với lĩnh vực nông nghiệp đạt 4,5 - 5 triệu đồng/người/tháng, lĩnh vực phi nông nghiệp đạt 5,5 - 6 triệu đồng/người/tháng. Số cán bộ quản lý HTX trên 3.896 người, trong đó số lượng cán bộ quản lý có trình độ cao đẳng, đại học trở lên: 918 người; trình độ sơ, trung cấp: 1.420 người; số cán bộ chưa qua đào tạo 1.558 người. 238 HTX, tổ hợp tác/326 chủ thể sản xuất 253/569 (44,5%) sản phẩm OCOP từ 3 sao đến 5 sao. 100% các huyện, thành phố, thị xã có mô hình HTX kiểu mới điển hình tiên tiến bền vững. Đã có 198 HTX tham gia các chuỗi liên kết sản phẩm hàng hóa chủ lực, tạo việc làm, ứng dụng số hóa đổi mới sáng tạo và trở thành những mô hình HTX tiêu biểu hoạt động hiệu quả của tỉnh, khu vực và cả nước...
Tuy vậy, bên cạnh những kết quả đã đạt được, KTTT, HTX trên địa bàn tỉnh vẫn còn những hạn chế như: Quy mô của các HTX còn nhỏ, việc áp dụng công nghệ tiên tiến còn hạn chế, sức cạnh tranh của một số sản phẩm trên thị trường chưa cao, sự liên kết giữa HTX, tổ hợp tác với doanh nghiệp còn thiếu tính bền vững, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản lý HTX cũng như đất đai, nguồn vốn của các HTX còn nhiều khó khăn… Đây cũng chính là những thách thức đặt ra cho các HTX trong thời kỳ mới, yêu cầu phải nỗ lực vươn lên để phát triển hơn nữa.
Ngày nay, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ chủ nghĩa xã hội, Đảng ta chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiệm vụ trọng tâm là (9)Đẩy mạnh phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện đại, hội nhập quốc tế, dưới sự lãnh đạo của Đảng, có sự quản lý của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển lực lượng sản xuất mới; phát triển kinh tế nhà nước thực sự giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm ổn định vĩ mô, các cân đối lớn, định hướng chiến lược và dẫn dắt nền kinh tế, phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính gắn với bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất mới, trọng tâm là phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, xây dựng xã hội số, thân thiện với môi trường... (10)Trong đó, Phát triển kinh tế tập thể năng động, hiệu quả, bền vững, cùng với kinh tế nhà nước trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân với nhiều mô hình hợp tác, liên kết trên cơ sở tôn trọng bản chất, giá trị và nguyên tắc của kinh tế tập thể, thu hút ngày càng nhiều nông dân, hộ gia đình, cá nhân và tổ chức tham gia; góp phần nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của các thành viên, hộ gia đình, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa...
Vậy là tròn 79 năm (kể từ ngày 20/5/1947) đến ở, làm việc và 7 lần trở lại Chủ tịch Hồ Chí Minh với tỉnh Thái Nguyên. Đến nay, đã gần một thế kỷ trôi qua, song, những tư tưởng tiến bộ của Chủ tịch Hồ Chí Minh về kinh tế tập thể, HTX luôn được Đảng bộ, chính quyền, cán bộ, viên chức và toàn thể người lao động trong khu vực Kinh tế tập thể tỉnh nhà kế thừa, phát huy và phát triển phù hợp với thực tiễn và là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình phát triển kinh tế tập thể trong giai đoạn đổi mới ngày nay.
Nguồn tư liệu:
(1) Võ Nguyên Giáp: Những chặng đường lịch sử, Nxb. Văn học, Hà Nội, 1977, tr. 38.
(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 4, tr. 220.
(3) https://vnbusiness.vn/ly-luan-dau-tien-ve-htx-o-viet-nam.html
(4)https://thainguyen.dcs.vn/xay-dung-dang/hoc-tap-va-lam-theo-tu-tuong-dao-duc-phong-cach-ho-chi-minh/thai-nguyen-luon-khac-ghi-loi-can-dan-cua-bac-ho-870.html.
(5) Bác Hồ với Thái Nguyên: Những sự kiện bằng hình ảnh, Bảo Tàng tỉnh Thái Nguyên, 2009, t.6, tr.28
(6), (7) Bác Hồ với Thái Nguyên, Thái Nguyên với Bác Hồ, Nxb Thời Đại, 2014, t.3, tr.289, tr.295
(8) Báo cáo Số 130-BC/TU ngày ngày 14 tháng 10 năm 2021 của Tỉnh ủy Thái Nguyên về việc Tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW ngày 18/3/2002 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
(9) Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV Đảng Cộng sản Việt Nam
(10) Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 16/6/2022 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.
---------------------
LIÊN MINH HTX TỈNH THÁI NGUYÊN
🏘 Số nhà 11, tổ 7, P. Túc Duyên, TP Thái Nguyên.
☎️ 0280.3856.485;
🌎Website: https://lienminhhoptacxa.thainguyen.gov.vn/
📩Email: [email protected]
Fanpage: https://www.facebook.com/thainguyencoop
https://www.facebook.com/Trungtamtuvan.hotroHTX (Trung Tâm Tư Vấn DVTM-Hỗ Trợ Phát Triển HTX Tỉnh Thái Nguyên).
