07/06/2023
TẦNG TUỆ THỨ 6-10: TỪ BHAYA-ÑĀṆA ĐẾN PAṬISAṄKHĀNUPASSANĀ-ÑĀṆA
Hành giả có đối tượng là khaṇikanirodha, sự diệt là của tất cả tebhūmaka saṅkhāradhamma ở 3 cõi thuộc quá khứ-vị lai-hiện tại, nội thân và ngoại thân.
- Quán bằng minh sát bhaṅgānupassanā-ñāṇa lặp đi lặp lại nhiều lần.
- Hành giả liên tục thấy sự diệt của saṅkhāradhamma bằng Bhaṅgānupassanā-Ñāṇa mà đã đạt đến giai đoạn cao hơn.
- Lúc đó, bởi đặc tính dukkha trong các saṅkhāra này hoặc trong nāmā-rūpa-khandha của 3 cõi liên tục không ngừng bị đàn áp bởi sự diệt là rất rõ ràng,
- Thậm chí trạng thái arūpa của hữu được xem là an lạc (sukha) xuất hiện đầy dukkha đáng sợ. Minh sát này là Bhayatupaṭṭhāna-Ñāṇa :Tuệ Kinh Uý - Tầng tuệ thứ 6.
Sau đó, vipassanā thấy 1 cách tỉ mỉ các lỗi, tức là lỗi anicca, dukkha, anatta, vipariṇāma, đang phải chịu sự biến hoại của saṅkhāradhamma trong 3 cõi của 3 thời, nội thân và ngoại thân là Ādīnavānupassanā-Ñāṇa : Tuệ Nguy Hiểm - Tầng tuệ thứ 7.
Khi hành giả tiến đến thấy các lỗi tỉ mỉ như thế, lúc đó vipassanā chán ngán và ghê sợ với tất cả saṅkhāradhamma trong 3 cõi ở 3 thời là Nibbidānupassanā-Ñāṇa: Tuệ Yếm Ly-Tầng tuệ thứ 8.
Hành giả chán ngán, ghê sợ và không có sự dính mắc. Thậm chí với bất kỳ 1 saṅkhāradhamma nào trong nhóm saṅkhāradhamma trong 3 cõi ở 3 thời. Có sự khởi lên ước muốn giải thoát khỏi tất cả saṅkhāradhamma. Vipassanā muốn thoát khỏi tất cả saṅkhāradhamma ở quá khứ và vị lai là Muñcitukamyatā-Ñāṇa: Tuệ Dục Thoát-Tầng tuệ thứ 9.
Sau khi ghê sợ và thấy rõ lại tất cả saṅkhāradhamma bằng minh sát, hành giả quán trên các saṅkhāradhamma này là anicca, dukkha, anatta, asubha. Pháp quán vipassanā đó là Paṭisaṅkhānupassanā-Ñāṇa: Tuệ Giản Trạch-Tầng tuệ thứ 10. 40 cách quán đã được trình bày trước đây trong giai đoạn Sammasana-ñāṇa cũng có thể thực hành lại ở giai đoạn này (xem visuddhimagga về các phương pháp khác).