22/04/2026
15 NĂM GIEO MẦM YÊU THƯƠNG TẠI XÃ ĐAKRÔNG❤️❤️❤️
Trần Thị Thu, Hiệu trưởng Trường Mầm non Số 1 Đakrông (Quảng Trị)
Mười lăm năm qua, trong lòng thầy cô, phụ huynh và cả chính quyền địa phương, Zhi Shan không chỉ đơn thuần là một tổ chức hỗ trợ, mà đã trở thành một phần thân thuộc trong hành trình gieo chữ và chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng cao còn nhiều gian khó.
🤝🤝🤝Cơ duyên kết nối với Zhi Shan
Năm 2010, xã Đakrông vẫn còn là một vùng núi heo hút, đường sá gập ghềnh cách trở, thuộc diện đặc biệt khó khăn của huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị. Nơi đây, 98% dân số là người Vân Kiều sống bằng nghề nương rẫy, cái ăn cái mặc thiếu thốn, nhận thức về dinh dưỡng hạn chế, tập tục lạc hậu còn đè nặng trong đời sống… nên có rất nhiều trẻ em bị suy dinh dưỡng và chưa được cha mẹ cho đến trường.
Thời điểm ấy, Trường Mẫu giáo Đakrông (sau này tách thành Trường Mầm non Số 1 và Trường Mầm non Số 2 Đakrông) có 13 lớp, 354 trẻ, với 6 điểm trường nằm rải rác cách xa nhau, nhiều điểm phải vượt sông, leo đồi, đi bộ 3 - 4 km mới đến nơi, nên việc dạy và học đặc biệt khó khăn vào mùa mưa lũ. Bên cạnh đó, vì thiếu phòng học nên một số lớp phải mượn tạm hành lang nhà sàn của dân để tổ chức dạy trong điều kiện vô cùng chật vật và tạm bợ.
Tháng 9/2010, qua sự giới thiệu của anh Dương Vinh, Trưởng phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện, anh Hoàng Trọng Thủy và chị Lê Thị Nhược Đoan - đại diện Tổ chức Zhi Shan Foundation, đã về khảo sát tại các trường mầm non thuộc 3 xã Hướng Hiệp, Mò Ó và Đakrông. Trong chuyến đi ấy, đoàn chúng tôi ghé thăm lớp học đặt nhờ tại nhà Pả Cằm, thôn Chân Rò. Pả Cằm vốn rất tốt bụng nên đã cho trường mượn hành lang nhà sàn để mở lớp. Nhưng vì ảnh hưởng đến sinh hoạt riêng của gia đình nên lớp thường rơi vào tình trạng ngày học, ngày nghỉ, chẳng thể duy trì đều đặn.
Khi biết hoàn cảnh và biết Pả Cằm có con trai là Hồ Văn Hiếu (5 tuổi), anh Thủy đã đặc cách cấp một suất học bổng hỗ trợ cháu học tập từ mầm non đến trung học cơ sở. Nhờ đó, gia đình yên tâm hơn và đồng ý để lớp học duy trì ổn định mỗi ngày.
Vừa hay, năm học 2010 - 2011 cũng là năm đầu tiên Trường Mầm non Số 1 Đakrông tổ chức bán trú bằng cách cho các cháu nhà ở xa, chủ yếu là với trẻ 5 tuổi, mang theo cơm đi học. Sau chuyến khảo sát, Zhi Shan đã đồng ý phương án hỗ trợ bán trú ban đầu với mức 3.000 đồng/trẻ/ngày, dành cho 216 trẻ của 9 lớp tại 3 điểm trường Cupua, điểm chính và Ba Ngào.
Đó chính là cơ duyên để xã Đakrông nói chung, Trường Mầm non Số 1 Đakrông nói riêng gắn bó với Tổ chức Zhi Shan Foundation, một khởi đầu giản dị nhưng ấm áp, đã để lại dấu ấn sâu đậm trong ký ức của tất cả chúng tôi.
🌱🌱🌱15 năm chăm lo cho trẻ
Từ ban đầu chỉ hỗ trợ bữa ăn cho 9 lớp tại 3 điểm trường khó khăn nhất của xã Đakrông lúc đó là Cupua, điểm chính và Ba Ngào vào năm 2010, sau 15 năm, đã có 3.803 trẻ được hỗ trợ, và sự đồng hành ấy đã trở nên đa dạng và toàn diện hơn rất nhiều.
Về dinh dưỡng, đến năm 2025, 100% trẻ theo học tại cả hai trường Mầm non Số 1 và Mầm non Số 2 Đakrông (27 lớp, 557 trẻ) được hỗ trợ bữa ăn bán trú, với mức hỗ trợ đã nâng lên 5.000 đồng/trẻ/ngày. Thông qua Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Quảng Trị, Zhi Shan chuyển kinh phí để nhà trường chủ động mua thực phẩm, mang đến cho các em những bữa cơm đủ đầy hơn. Không chỉ vậy, tổ chức còn đều đặn cung cấp đậu nành và đường trắng, để các cô giáo tự tay ngâm, xay theo công thức mà Zhi Shan hướng dẫn, gửi tặng mỗi em một ly sữa đậu nành ấm áp mỗi ngày, như một món quà nhỏ nuôi dưỡng thể chất và tâm hồn trẻ thơ.
Để hoạt động bán trú được triển khai thuận lợi, Zhi Shan đã kiên trì đồng hành cùng nhà trường, từng bước xây dựng mô hình phù hợp với thực tế địa phương. Tổ chức không chỉ trang bị đầy đủ cơ sở vật chất và các dụng cụ thiết yếu như bếp ăn, xoong nồi, máy xay… mà còn hỗ trợ thêm nhiều vật dụng phục vụ sinh hoạt hàng ngày của trẻ. Các nhân viên cấp dưỡng được hỗ trợ kinh phí để yên tâm gắn bó với công việc, trong khi đội ngũ giáo viên luôn nhận được sự tư vấn, hướng dẫn tận tình nhằm nâng cao năng lực quản lý và tổ chức lớp học. Nguồn kinh phí hỗ trợ thường niên từ Zhi Shan đã giúp nhà trường và phụ huynh giảm bớt gánh nặng kinh tế trong việc tổ chức bữa ăn bán trú. Nhờ những hỗ trợ thiết thực và bền bỉ ấy, Trường Mầm non Số 1 Đakrông dần xây dựng được một môi trường giáo dục ổn định, an toàn, yêu thương, ngày càng tiến gần hơn đến tiêu chuẩn của một cơ sở giáo dục mầm non chất lượng.
Đáng quý hơn nữa, Zhi Shan không chỉ lo cái ăn, cái mặc, mà còn mở rộng vòng tay chăm sóc để học sinh được phát triển toàn diện. Mỗi dịp Tết Trung thu, Tết Nguyên đán, các em đều được nhận quà và tận hưởng niềm vui sum vầy; những chiếc áo ấm, suất học bổng, bộ dụng cụ học tập, thư viện sách hay các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống… đã trở thành hành trang cho tuổi thơ nơi vùng cao thêm ấm áp và đủ đầy.
🍀🍀🍀Những tác động ý nghĩa của sự hỗ trợ
Với học sinh và nhà trường, trước khi có sự hỗ trợ từ Tổ chức Zhi Shan Foundation, tỷ lệ trẻ em 4 - 6 tuổi học mầm non trên địa bàn xã Đakrông rất thấp. Phần lớn các em chỉ học một buổi rồi về nhà ăn trưa. Để khuyến khích trẻ ở lại trường cả ngày, đặc biệt là những em ở xa, nhà trường đã vận động phụ huynh cho con học bán trú bằng cách mang cơm theo. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế khó khăn và nhận thức về dinh dưỡng còn hạn chế, bữa trưa của các em thường rất đạm bạc, chỉ cơm với muối ớt, chút ruốc hấp, hoặc “khá” hơn thì có thêm cá, thịt chuột hay ếch nhái nướng. Hệ quả là tại nhiều điểm trường, nhất là ở các thôn đặc biệt khó khăn như Chân Rò, Khe Ngài, có đến 70% trẻ rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và thấp còi. Không chỉ vậy, vì thiếu thốn trong đời sống, chưa chú trọng vệ sinh cá nhân và môi trường sống nên phần lớn các em mắc bệnh ngoài da và nhiễm giun sán.
Sau khi nhận được sự hỗ trợ từ Tổ chức Zhi Shan Foundation, công tác dạy và học tại Trường Mầm non Số 1 Đakrông đã có những chuyển biến rõ rệt. Phụ huynh đưa con đến trường ngày càng nhiều hơn và đều đặn hơn, hoàn toàn yên tâm gửi gắm con cho các cô chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục. Nhờ vậy, tỷ lệ trẻ nhà trẻ ra lớp đạt trên 35%, trẻ mẫu giáo đạt 100%, còn tỷ lệ chuyên cần duy trì ở mức 95 - 98%.
Những đổi thay ấy không chỉ thể hiện qua con số, mà còn qua chính sự trưởng thành của các em nhỏ. Các em ngày càng phát triển tích cực về tâm lý, ngôn ngữ, kỹ năng sống; mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp và luôn hồn nhiên, vui vẻ vì cảm nhận được tình yêu thương và sự quan tâm. Đặc biệt, thể trạng sức khỏe của trẻ cũng cải thiện rõ rệt: các em tăng cân đều, ít ốm vặt, có thể lực tốt hơn. Việc được ăn bán trú và uống sữa hằng ngày đã giúp tỷ lệ suy dinh dưỡng giảm đáng kể qua từng năm học, từ mức 30 - 35% vào đầu năm học xuống còn 12 - 14% vào cuối năm.
Với phụ huynh, thời gian đầu, nhiều người băn khoăn, lo ngại việc cho con ăn tại lớp sẽ “làm phiền cô” hoặc sợ con “ăn không đủ no”. Thế nhưng, khi chứng kiến con mình được cô giáo và nhân viên cấp dưỡng chăm sóc tận tình, ngày một khỏe mạnh, lanh lợi và vui vẻ hơn, nỗi lo ấy dần tan biến. Nhận thức thay đổi, phụ huynh không chỉ tin tưởng mà còn chủ động chung tay cùng nhà trường: mỗi tuần góp một ký gạo, một gùi củi trong những ngày còn phải nấu ăn bằng bếp củi; đến khi chuyển sang bếp ga, họ lại mang rau, củ, quả, mít, chuối, thậm chí “có gì góp nấy” để cải thiện bữa ăn cho con trẻ. Không dừng lại ở đó, nhiều phụ huynh còn tự nguyện tham gia chăm sóc vườn rau, cùng cô giáo vệ sinh lớp học, giặt chăn, sạp, gối… Chính sự đồng lòng ấy đã tạo nên một mối gắn kết bền chặt giữa gia đình - nhà trường - cộng đồng, để mỗi bữa cơm, mỗi giờ học của các em nhỏ đều thấm đẫm tình yêu thương và sự sẻ chia.
Một trong những kỷ niệm đáng nhớ minh chứng cho sự thành công của chương trình là vào thời gian giãn cách xã hội do đại dịch COVID-19, khi trường buộc phải đóng cửa, hầu như ngày nào giáo viên cũng nhận được cuộc gọi từ phụ huynh hỏi thăm về việc bao giờ có thể đưa con đến trường đi học trở lại. Điều đó cho thấy niềm tin và sự gắn bó của gia đình với nhà trường đã lớn dần. Hơn thế nữa, phụ huynh còn nhận ra rằng việc cho con đến lớp không chỉ mang lại lợi ích cho sự phát triển của trẻ, mà còn giúp bố mẹ có thêm thời gian lao động, làm nương rẫy, cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống gia đình.
Với cộng đồng, để thúc đẩy sự phát triển toàn diện và đồng bộ của trẻ từ nhà đến trường, các cán bộ dự án cùng đội ngũ giáo viên đã kiên trì đến tận từng nhà, trò chuyện, giải thích cặn kẽ, thậm chí “cầm tay chỉ việc” hướng dẫn người dân cách chế biến những món ăn vừa dinh dưỡng, vừa phù hợp với điều kiện địa phương. Dù gặp nhiều khó khăn, nhưng đội ngũ luôn nhận được sự động viên, tiếp sức đồng hành từ chính quyền, và những người dân tâm huyết. Và hơn hết, chính những ánh mắt trong veo, những nụ cười hồn nhiên của trẻ nhỏ, cùng lời cảm ơn chân thành từ các bậc phụ huynh đã trở thành nguồn động lực lớn lao để đội ngũ tiếp tục vững bước.
Chúng tôi giữ mãi ký ức một buổi trò chuyện về dinh dưỡng mà các cán bộ dự án Zhi Shan tổ chức cho trẻ. Ban đầu, các em còn rụt rè, ít nói, nhưng khi nghe các cô chú kể những câu chuyện vui nhộn về thực phẩm, bầu không khí dần trở nên sôi nổi. Nhiều em mạnh dạn xung phong lên bảng để vẽ, viết hay chọn những bức tranh về món ăn mình yêu thích, rồi háo hức chia sẻ những kiến thức mới vừa học được. Khoảnh khắc ấy không chỉ để lại dấu ấn trong lòng thầy cô, mà còn mở ra cho các em một cánh cửa nhận thức mới về dinh dưỡng và sức khỏe.
Chúng tôi cũng vô cùng xúc động khi nhớ lại hành trình đổi thay của chị Pỉ Hương ở thôn Cu Pua, có con bị suy dinh dưỡng nặng, hoàn cảnh cực kỳ khó khăn. Nhờ sự tư vấn, hướng dẫn tận tình của cán bộ dự án và giáo viên, chị đã thay đổi cách chăm sóc, bổ sung dinh dưỡng hợp lý cho con. Chỉ sau một thời gian, sức khỏe của bé cải thiện rõ rệt: gương mặt hồng hào hơn, cơ thể khỏe mạnh, hoạt bát và tràn đầy sức sống.
📍📍📍Thách thức trong quá trình thực hiện
Thực hiện các chương trình hỗ trợ ở Đakrông chưa bao giờ là điều dễ dàng. Ngoài việc thiếu thốn về cơ sở vật chất dạy học, địa hình nơi đây cũng vô cùng hiểm trở. Vì thế, việc vận chuyển đồ dùng bán trú, lương thực, thiết bị đến từng điểm trường, cũng như công tác quản lý, kiểm tra, đều trở thành trở ngại lớn cho thầy cô và nhà trường.
Những năm đầu, vì chưa có nhân viên cấp dưỡng, các cô giáo phải kiêm luôn việc nấu ăn, chia suất, bảo quản thực phẩm… mà chưa được tập huấn bài bản, nên lúng túng đủ bề. Sau này có nhân viên cấp dưỡng thì công việc lại nhiều, thu nhập thấp, khiến họ khó gắn bó lâu dài.
Nhưng khó khăn lớn nhất vẫn là kinh phí. Ngoài mức hỗ trợ 5.000 đồng/trẻ/ngày từ Zhi Shan và khoản tiền ăn do chính phủ cấp cho trẻ 3 - 5 tuổi (được nhà trường và phụ huynh thống nhất giữ lại để tổ chức bán trú), phụ huynh tự nguyện nộp thêm 1 kg gạo và 1 gùi củi/tuần. Trong khi đó, vật giá ngày càng leo thang, số tiền ít ỏi ấy buộc nhà trường và giáo viên phải tính toán kỹ lưỡng để vừa đảm bảo dinh dưỡng cho các con, vừa phải tiết kiệm tối đa.
Những thách thức ấy đòi hỏi rất nhiều nỗ lực và sự kiên trì không chỉ từ Zhi Shan, mà còn từ chính quyền địa phương, thầy cô, phụ huynh và cả cộng đồng, để cùng nhau vượt qua, từng bước mang lại những đổi thay tích cực cho trẻ em Đakrông.
💕💕💕Lời cảm ơn từ trái tim
Kính gửi Tổ chức Zhi Shan Foundation, những người đã gieo mầm yêu thương trên vùng đất khó!
Từ những ngày đầu đầy gian khó, khi lớp học chỉ là hành lang nhà dân, khi những đứa trẻ đến lớp với chiếc bụng đói và đôi bàn tay tê lạnh, thì sự xuất hiện của các anh chị, những người đến từ Zhi Shan, đã như làn gió ấm thổi về, đánh thức niềm hy vọng trong lòng cô trò vùng cao.
Zhi Shan không chỉ mang đến những bữa ăn trưa đủ đầy, chiếc áo ấm giữa mùa đông rét buốt, mà còn gieo vào lòng chúng tôi niềm tin rằng: trẻ em ở vùng sâu vùng xa cũng xứng đáng được sống tử tế, được học hành đàng hoàng, được yêu thương và tôn trọng.
Điều quý giá nhất là các anh chị không chỉ “hỗ trợ” rồi dừng lại, mà đã lặng lẽ đồng hành. Năm này qua năm khác, từ điểm trường này đến điểm trường khác, qua từng ánh mắt thơ ngây còn nhiều bỡ ngỡ, các anh chị đã kiên nhẫn sát cánh. Sự tử tế và trách nhiệm của Zhi Shan đã để lại không chỉ những công trình, những bữa cơm, mà còn là dấu ấn của một tình người bền bỉ, lặng thầm mà sâu sắc.
Chúng tôi hiểu rằng, để chương trình có thể thành công như hôm nay là nhờ cách làm đặc biệt của Zhi Shan:
1. Làm từ tâm, làm đến nơi, vì tương lai. Không hình thức, không qua loa, luôn đến tận nơi khảo sát, lắng nghe để xây dựng hoạt động dựa trên thực tiễn;
2. Gắn bó lâu dài, không “đến rồi đi”. Kiên trì đồng hành nhiều năm, theo dõi, điều chỉnh, đánh giá để đảm bảo sự bền vững;
3. Hướng đến phát triển toàn diện. Không chỉ lo bữa ăn mà còn quan tâm đến tinh thần, cảm xúc, sự trưởng thành của trẻ;
4. Làm việc có kế hoạch và minh bạch. Chuẩn bị kỹ lưỡng, có mục tiêu rõ ràng, cơ chế giám sát và báo cáo minh bạch;
5. Tôn trọng văn hóa địa phương. Luôn nhẹ nhàng, thấu hiểu, khuyến khích và truyền cảm hứng, không áp đặt.
Chính bởi vậy mà trong lòng thầy cô, phụ huynh và cả chính quyền địa phương, Zhi Shan không chỉ đơn thuần là một tổ chức hỗ trợ, mà đã trở thành một phần thân thuộc trong hành trình gieo chữ và chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng cao gian khó.
Thay mặt nhà trường, các cô giáo và tất cả những đứa trẻ vùng cao Đakrông, chúng tôi xin gửi lời tri ân chân thành và sâu nặng nhất đến các anh chị, những người đã chạm đến trái tim chúng tôi bằng tất cả sự sẻ chia, thấu hiểu và nhân ái.
Mong rằng Zhi Shan sẽ tiếp tục hành trình đầy yêu thương ấy, để rồi biết đâu đó sẽ có thêm nhiều “Đakrông khác” được hồi sinh, nhiều em nhỏ khác được chắp cánh ước mơ, giống như các con của chúng tôi hôm nay.
Từ trái tim mình, chúng tôi xin cảm ơn!
