29/04/2026
Đôi khi, một ánh mắt cũng có thể khiến trẻ cảm thấy quá tải
Ở một số trẻ được chẩn đoán tự kỷ, việc tránh giao tiếp bằng mắt là một biểu hiện hành vi thường gặp.
Khi giao tiếp, trẻ có thể cần xử lý đồng thời nhiều thông tin như ánh mắt, ngôn ngữ và tín hiệu cảm xúc. Việc duy trì giao tiếp bằng mắt đôi khi có thể mang lại cảm giác không thoải mái hoặc khiến trẻ khó tập trung vào những gì người khác đang nói. Khi đó, trẻ có thể nhìn sang chỗ khác để lắng nghe và hiểu tốt hơn.
Ngoài ra, theo một nghiên cứu vào năm 2023 (*), khi người tự kỷ nhìn vào mắt người khác, hạch hạnh nhân (vùng não liên quan đến xử lý cảm xúc và nhận diện các tín hiệu đe dọa) có xu hướng hoạt động mạnh hơn so với người có phát triển thần kinh điển hình. Điều này cho thấy việc giao tiếp bằng mắt có thể làm tăng cảm giác lo lắng, căng thẳng hoặc quá tải cảm giác ở một số người tự kỷ.
Vì vậy, đừng vội đánh giá khi trẻ không nhìn vào mắt trong lúc giao tiếp. Thay vì yêu cầu, chúng ta có thể chú ý đến những dấu hiệu khác như khả năng lắng nghe, phản hồi hoặc tham gia hoạt động. Một môi trường thoải mái và tôn trọng sẽ giúp trẻ giao tiếp theo cách phù hợp nhất với mình.
-------
Sometimes, eye contact alone can feel overwhelming for a child
For some children diagnosed with ASD, avoiding eye contact is a common behavioural trait.
When communicating, children may need to process multiple sources of information at once, such as visual, language, and emotional cues. Maintaining eye contact can feel uncomfortable and may make it harder for them to concentrate on what others are saying. As a result, they might look away to listen and understand more effectively.
In addition, according to a 2023 study (*), when a person with ASD looks into someone’s eyes, the amygdala (a part of the brain involved in processing emotions and detecting potential threats) may become more active compared to neurotypical individuals. This suggests that eye contact can increase feelings of stress, anxiety, or sensory overload for some people with ASD.
Therefore, it is important not to judge or show negative reactions if a child does not make eye contact during communication. Instead of insisting on eye contact, we can pay attention to other signs of engagement, such as listening, responding, or participating in activities. Creating an inclusive, respectful, and comfortable environment helps children communicate in ways that work best for them.
(*) Stuart, N., Whitehouse, A., Palermo, R., Bothe, E., & Badcock, N. (2023). Eye gaze in autism spectrum disorder: Neural evidence for the eye avoidance hypothesis. Journal of Autism and Developmental Disorders.
