17/04/2026
XÂY DỰNG CẤP XÃ THỰC SỰ MẠNH
Trung ương giữ vai trò định hướng chiến lược, hoàn thiện thể chế và giám sát; địa phương mạnh ở tổ chức thực hiện, trong đó cấp xã đóng vai trò then chốt quyết định chất lượng vận hành của toàn hệ thống. Năm 2026, Trung ương đã xác định là “Năm cán bộ cơ sở”, từng cơ sở phải thay đổi.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh điều này tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Đây không phải lần đầu tiên, người đứng đầu Đảng và Nhà nước ta nhấn mạnh đến vấn đề nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó có cấp xã và đặc biệt là năng lực của cán bộ cấp xã. Bởi lẽ, cấp xã là cấp gần dân nhất, hiểu dân nhất, giải quyết tốt vấn đề an dân ngay từ cơ sở sẽ không phát sinh những điểm nóng gây mất trật tự, an toàn xã hội.
Sau sắp xếp tổ chức bộ máy, cả nước có 3.321 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 2.621 xã, 687 phường, 13 đặc khu - giảm 6.714 đơn vị hành chính cấp xã. Đây là kết quả đồng sức, đồng lòng của toàn Đảng, toàn dân ta. Cho đến nay, bộ máy cấp cơ sở cơ bản vận hành ổn định, thủ tục hành chính được giải quyết nhanh hơn, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn có nơi, năng lực của cán bộ cấp xã vẫn còn nhiều hạn chế; chưa chủ động trong ra quyết định, còn phụ thuộc vào cấp trên. Không ít cán bộ cơ sở còn lúng túng trong xử lý các vấn đề phát sinh... Nguyên nhân của tình trạng này là do phân quyền có nơi còn chưa triệt để, trao quyền nhưng chưa bảo đảm nguồn lực dẫn đến khó thực thi. Trình độ năng lực của cán bộ cơ sở chưa đồng đều. Một bộ phận cán bộ chưa kịp bắt nhịp với kỹ năng quản trị hiện đại và thích ứng kịp với yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao trong tình hình mới. Đây chính là lý do dẫn đến tình trạng có nơi “thừa người quen việc cũ nhưng thiếu người làm việc mới”.
Để khắc phục, trước hết cần phân quyền rõ ràng, đi đôi với trách nhiệm và bảo đảm nguồn lực, giúp cấp xã chủ động giải quyết công việc trong thẩm quyền. Đồng thời, nâng cao khả năng huy động nguồn lực tại chỗ, tạo điều kiện để chính quyền cơ sở phối hợp hiệu quả với doanh nghiệp, tổ chức và người dân. Quản lý tài chính công cần minh bạch, hiệu quả, hạn chế rủi ro.
Cùng với đó, phải phát huy vai trò giám sát và phản hồi của cấp xã. Cấp xã là nơi nắm bắt sát thực tiễn, cung cấp thông tin kịp thời, chính xác, giúp cấp trên ban hành chính sách phù hợp, đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của người dân.
Yếu tố then chốt vẫn là con người. Cần chuẩn hóa, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã; tuyển chọn, bố trí đúng người, đúng việc; có cơ chế đãi ngộ hợp lý, đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương. Đổi mới đánh giá cán bộ dựa trên kết quả công việc và mức độ hài lòng của Nhân dân. Tăng cường đào tạo kỹ năng quản trị, năng lực số, đồng thời kiểm soát chặt quyền lực, ngăn ngừa tiêu cực.
“Xã mạnh thì tỉnh mới mạnh, tỉnh mạnh thì Trung ương mới mạnh”, do đó, việc nâng cao vai trò và năng lực hoạt động của cấp xã là điều kiện tiên quyết để đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của toàn bộ hệ thống chính trị. Khi cấp xã thực sự mạnh - mạnh về năng lực ra quyết định, mạnh về huy động nguồn lực, mạnh về giám sát và phản hồi - thì chính quyền địa phương hai cấp mới có thể vận hành thông suốt và hiệu quả.
Trích theo: Báo Đại biểu Nhân dân
