25/06/2026
CÓ NÊN TỰ MUA THUỐC TẨY GIUN
Nhiều người có thói quen ra nhà thuốc mua thuốc tẩy giun để sử dụng định kỳ. Thực tế, việc này có thể phù hợp trong nhiều trường hợp, bởi một số thuốc tẩy giun hiện nay được khuyến cáo sử dụng định kỳ trong cộng đồng nhằm phòng ngừa các bệnh giun truyền qua đất.
Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần được hiểu đúng để đạt hiệu quả và bảo đảm an toàn. Tại nhiều quốc gia nhiệt đới, trong đó có Việt Nam, nguy cơ nhiễm giun sán vẫn còn khá phổ biến. Trứng hoặc ấu trùng của nhiều loại giun có thể tồn tại trong đất, nguồn nước hoặc bám trên thực phẩm chưa được vệ sinh sạch sẽ. Con người có thể nhiễm giun qua nhiều con đường như ăn thực phẩm chưa được nấu chín kỹ, sử dụng nguồn nước không bảo đảm vệ sinh, không rửa tay trước khi ăn hoặc sau khi đi vệ sinh, hay tiếp xúc với đất bị ô nhiễm. Vì vậy, tẩy giun định kỳ được xem là một trong những biện pháp dự phòng đơn giản, hiệu quả và chi phí thấp.
Theo khuyến cáo của ngành y tế, trẻ em và người lớn sống tại khu vực có nguy cơ nhiễm giun có thể được tẩy giun định kỳ từ 1–2 lần mỗi năm, tùy thuộc vào tình hình dịch tễ và nguy cơ phơi nhiễm. Thuốc cần được sử dụng đúng liều lượng theo hướng dẫn của nhân viên y tế hoặc nhà sản xuất. Người dân không nên tự ý tăng liều hoặc sử dụng kéo dài khi không có chỉ định.
Trong một số trường hợp, đặc biệt khi có người trong gia đình được xác định nhiễm giun hoặc sống trong môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao, việc tẩy giun đồng thời cho các thành viên có thể được cân nhắc nhằm hạn chế nguy cơ tái nhiễm.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi trường hợp nghi ngờ nhiễm ký sinh trùng đều có thể tự mua thuốc điều trị. Các thuốc tẩy giun thông thường chủ yếu có tác dụng đối với một số loại giun đường ruột phổ biến như giun đũa, giun tóc, giun kim và giun móc. Trong khi đó, nhiều bệnh ký sinh trùng khác như sán dây, sán lá, giun lươn, ấu trùng giun đũa chó mèo hoặc các trường hợp ký sinh trùng trong mô cần được chẩn đoán chính xác và điều trị bằng phác đồ chuyên biệt.
Nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, rối loạn tiêu hóa dai dẳng, ngứa hậu môn về đêm, thiếu máu, nổi mề đay tái phát hoặc phát hiện giun, đốt sán trong phân, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Việc xác định đúng tác nhân gây bệnh sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hiệu quả và an toàn hơn.
Bên cạnh việc sử dụng thuốc, phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng nhất. Mỗi người cần duy trì các thói quen vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường như rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, ăn chín uống sôi, rửa sạch rau quả trước khi sử dụng, hạn chế ăn thực phẩm sống hoặc tái, mang giày dép khi tiếp xúc với đất, sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh và quản lý phân người, phân động vật đúng cách. Đây là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ nhiễm giun sán và bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
BS. Võ Bùi Cao Thiện