14/04/2026
Phó Chủ tịch VAWE Hà Thu Thanh chỉ ra sai lầm khiến doanh nghiệp mất điểm trước quỹ ngoại
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức bước vào lộ trình nâng hạng, kỳ Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) không còn đơn thuần là một cuộc họp thường niên mang tính thủ tục.
Theo Madam Hà Thu Thanh – Chủ tịch VIOD, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nữ doanh nhân Việt Nam VAWE, đây chính là "sân khấu" lớn nhất để doanh nghiệp thể hiện nội lực và đẳng cấp quản trị.
Xin chia sẻ bài phỏng vấn Phó Chủ tịch Hà Thu Thanh với Cafef.vn
Tháng 4, mùa Đại hội đồng cổ đông thường niên bắt đầu gõ cửa các doanh nghiệp cổ phần tại Việt Nam. Trong những năm qua, không ít đơn vị vẫn coi đây là một nghĩa vụ hành chính khô khan, một thủ tục cần hoàn thiện cho đúng luật. Thế nhưng, dòng chảy của thị trường tài chính toàn cầu đang tạo ra một áp lực và cũng là cơ hội thay đổi chưa từng có.
Sự kiện FTSE chính thức công bố nâng hạng thị trường Việt Nam lên Mới nổi vào ngày 8/4 vừa qua đã gửi đi một thông điệp: Ngành tài chính thế giới đang quan sát chúng ta "sát" hơn. Giờ đây, ĐHĐCĐ không chỉ là việc báo cáo những gì đã qua, mà là "ô cửa" trực quan nhất để các quỹ đầu tư quốc tế định giá năng lực quản trị và cam kết phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Chia sẻ với chúng tôi, Madam Hà Thu Thanh - Chủ tịch Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) đã nêu lên tiêu chí cho một kỳ đại hội "đẳng cấp", đồng thời gửi đi một thông điệp về sự thay đổi tư duy: Hãy biến ĐHĐCĐ thành một ngày "Tết" giàu trải nghiệm, nơi niềm tin được làm mới để tất cả cùng nhìn về một hướng.
Để Đại hội cổ đông là "Ngày Tết" thực sự của những người chủ doanh nghiệp
Thưa bà, là người đã gắn bó rất lâu với thị trường tài chính Việt Nam, bà có thể chia sẻ một kỷ niệm đáng nhớ từ những Đại hội cổ đông đã từng tham dự không?
Tôi đã dự rất nhiều cuộc họp Đại hội cổ đông của các doanh nghiệp lớn — doanh nghiệp niêm yết, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài, và đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước.
Vai trò của tôi khi tham dự thường là đại diện cho kiểm toán viên: lắng nghe các vấn đề liên quan đến kiểm toán, và nếu có câu hỏi liên quan đến báo cáo tài chính đã được kiểm toán thì kiểm toán viên có trách nhiệm trả lời.
Nhưng khác với những người khác, tôi vượt lên trên vai trò kiểm toán viên để quan sát cả quá trình của một Đại hội cổ đông. Đại hội cổ đông thường diễn ra trong khoảng 3 đến 4 tiếng, với một quy trình khá thống nhất theo mẫu hướng dẫn chung: phần đầu là đọc tất cả các loại báo cáo — báo cáo của Chủ tịch, báo cáo của Ban Tổng giám đốc, báo cáo của Ban Kiểm soát — sau đó nghỉ giải lao.
Còn phần giao tiếp giữa Hội đồng quản trị với các cổ đông tham dự thường rơi vào 30 phút cuối cùng — đó chính là phần hỏi và đáp.
Và bao giờ cũng vậy, dù đại hội diễn ra 3 hay 4 tiếng, thì 30 phút cuối cùng luôn là phần vui nhất, rộn ràng nhất, bởi vì lúc đó các cổ đông mới có cơ hội đặt câu hỏi.
Có một lần tôi tham dự một Đại hội cổ đông của một ngân hàng, không tiện kể tên. Khi đến phần câu hỏi, theo quy định, ai phát biểu thì phải giơ thẻ cổ phiếu của mình lên. Có một chị giơ tay, và chị chỉ sở hữu đúng 1.000 hay 2.000 cổ phiếu thôi, tôi không nhớ chính xác.
Chị ấy là một nhà báo. Lý do chị muốn vào tham dự là vì bình thường, nhà báo không được mời vào các Đại hội cổ đông nếu không phải là cổ đông. Nên chị đã mua một vài nghìn cổ phiếu chỉ để có quyền vào dự đại hội của ngân hàng đó.
Khi chị giơ thẻ lên, vị chủ tọa ngồi trên mới buông một câu: “1.000 hay 2.000 cổ phiếu sao cũng có tiếng nói?” Và chị nhà báo đáp lại ngay: “Dạ thưa ông, 1.000 hay 2.000 cổ phiếu thì chúng tôi cũng là chủ sở hữu của công ty. Và theo đó, tiếng nói của chúng tôi cần phải được lắng nghe.”
Lúc đó vị chủ tọa hơi bối rối, rồi cũng đồng ý cho chị hỏi. Chị đọc câu hỏi, và nói rằng: “Câu hỏi này chúng tôi đã gửi đến công ty, đến Hội đồng quản trị 3 lần nhưng không có trả lời. Nên hôm nay tôi hỏi trực tiếp.” Đó là một câu hỏi khá xoáy về các vấn đề đầu tư không hiệu quả mà ngân hàng đang cần phải gỡ.
Vị chủ tọa trả lời rằng: “Chị đã gửi câu hỏi rồi thì chúng tôi đang nghiên cứu và sẽ trả lời chị bằng văn bản, hôm nay không cần trả lời ở đây.” Nhưng chị nhà báo dứt khoát: “Không, hôm nay tôi đã được quyền hỏi trực tiếp, thì phải được trả lời trực tiếp.” Và cuối cùng, vị chủ tọa đã phải trả lời câu hỏi đó ngay tại đại hội.
Khi câu hỏi được trả lời xong, tất cả các cổ đông khác đều vỗ tay. Mọi người rất vui khi thấy một câu hỏi được hỏi đến tận cùng. Câu chuyện đó để lại trong tôi một ấn tượng rất sâu. Nó cho thấy rằng cổ đông — dù sở hữu lớn hay bé — đều cần có sự chuẩn bị, có câu hỏi sắc sảo, có bản lĩnh và có hiểu biết để đặt câu hỏi hiệu quả.
Và phía Hội đồng quản trị, phía chủ tọa, cũng phải học cách lắng nghe và tôn trọng tiếng nói đó, bất kể người hỏi sở hữu bao nhiêu cổ phiếu.
Và một chi tiết trùng hợp, Đại hội cổ đông đó cũng có quà rất “to”, họ tặng mỗi cổ đông một cái phích điện để về đun nước. Ra về ai cũng xách một cái phích, có in dòng chữ “Đại hội Cổ đông Ngân hàng…” trên đó.
Mọi người nói đùa rằng, Đại hội cổ đông nào mà tặng cho mỗi cổ đông một cái phích, thì lần sau ngồi uống nước trà chắc cũng quên luôn việc đặt câu hỏi (cười).
Tôi rất ấn tượng với cách mà các cổ đông, dù có cổ phiếu lớn hay bé, đặt câu hỏi một cách sắc sảo.
Dù thị trường chứng khoán Việt Nam đã hình thành được gần 3 thập kỷ, nhiều người vẫn coi cuộc họp Đại hội đồng cổ đông chỉ là một sự kiện thường niên mang tính hành chính bắt buộc, trong khi đây nên là nơi thể hiện vị thế làm chủ của cổ đông và đẳng cấp quản trị của doanh nghiệp. Bà nghĩ sao về khái niệm "Văn hoá đại hội cổ đông"?
Nếu nói về văn hóa cổ đông, trước tiên, nó là văn hóa ứng xử của cổ đông với đại hội cổ đông hoặc với cổ phiếu, với quyền cổ đông của mình trong doanh nghiệp. Văn hóa này sẽ thể hiện được trách nhiệm của cổ đông với sự sở hữu của mình trong doanh nghiệp. Thông qua đại hội cổ đông, họ cần đặt ra những câu hỏi để hiểu những vấn đề cần phải hiểu, từ đó quyết định có đặt niềm tin và đồng hành cùng công ty trong các chiến lược đã đưa ra hay không.
Văn hóa cổ đông sẽ quy tụ tất cả những người khác biệt về tuổi tác, nghề nghiệp… về một giá trị chung. Đó chính là giá trị của người làm chủ đối với doanh nghiệp.
Nếu doanh nghiệp thu hút được sự quan tâm như vậy, cổ đông sẽ coi đại hội thường niên là ngày Tết thực sự, đó không chỉ là nơi họ gặp gỡ nhau mà cùng nhau gặp gỡ ban điều hành, gặp gỡ Hội đồng quản trị - những người đại diện cho họ. Từ sự hiểu và biết sâu sắc về doanh nghiệp, niềm tin và sự đồng hành của cổ đông sẽ cao hơn.
Khi đó, họ sẽ hành xử thực sự như chủ sở hữu của doanh nghiệp, có ngôn ngữ chung vì sự phát triển bền vững chứ không chỉ đơn thuần là người mua bán cổ phiếu.
Vấn đề thứ hai là văn hóa của đại hội cổ đông. Đây là nơi mà các cổ đông được tôn trọng nhất với quyền lợi của họ, dù sở hữu ít hay nhiều, người già hay người trẻ, nền tảng ra sao không cần biết. Họ là chủ sở hữu của doanh nghiệp, tiếng nói của họ được lắng nghe và tôn trọng, đó là văn hóa số một.
Chính vì thế tất cả các tài liệu trước, trong và sau cuộc họp phải được gửi đến cổ đông một cách kịp thời nhất, đầy đủ nhất và minh bạch nhất. Và cách thức tổ chức để chia sẻ, lắng nghe những mong muốn, nguyện vọng của cổ đông chính là văn hóa của đại hội cổ đông. Ở nơi nào mà văn hóa ứng xử đối với cổ đông tốt như đối với người chủ thực sự, nơi giá trị của tất cả các cổ đông lớn hay bé đều được tôn trọng, thì nó được đánh giá là một đại hội cổ đông có đẳng cấp.
Sân khấu lớn nhất để doanh nghiệp "lọt mắt xanh" quỹ ngoại
Một Đại hội đồng cổ đông thường niên tốt cần đáp ứng những tiêu chí nào, thưa bà?
Một đại hội cổ đông tốt được thể hiện trên bốn tiêu chí.
Thứ nhất là nội dung và chất lượng của đại hội. Hội đồng quản trị phải định hình rõ ràng chiến lược của doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển mới, gắn với tầm nhìn và khát vọng định vị doanh nghiệp đó trên thị trường và trong xu thế phát triển. Thay vì chỉ diễn giải các hoạt động đã qua và kế hoạch kinh doanh năm tới, HĐQT phải trình bày được cho cổ đông kế hoạch kinh doanh và chiến lược phát triển công ty trong tương lai.
Thứ hai, trách nhiệm giải trình và năng lực của hội đồng quản trị cũng thể hiện qua đại hội cổ đông. Thứ ba là cam kết của công ty đối với trách nhiệm về phát triển bền vững. Cuối cùng, việc nâng tầm phương thức tổ chức sẽ biến Đại hội đồng cổ đông thành một ngày "Tết" giàu trải nghiệm. Đây không chỉ là thủ tục hành chính, mà là điểm giao thoa của các giá trị, nơi niềm tin được làm mới để tất cả cùng đồng lòng hướng về những mục tiêu của năm mới.
Tóm lại, chất lượng đại hội cổ đông được đánh giá là tốt nếu mà các cổ đông, những người sở hữu công ty nhìn rõ được hai lớp.
Lớp thứ nhất, là chiến lược phát triển công ty, khả năng cạnh tranh và sức chống chịu, đặc biệt là trong bối cảnh có nhiều bất ổn về chính trị, địa chính trị, có nhiều sự cạnh tranh khốc liệt với xu thế của số hóa, công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), cùng những tiềm ẩn của biến đổi khí hậu.
Lớp thứ hai, tất cả thông tin phải được công bố một cách minh bạch. Tức là đúng, đủ, kịp thời, bao gồm cả những phân tích một cách cởi mở, đa chiều để cho cổ đông có thể hiểu rõ.
Và tại đại hội, vai trò cốt lõi của Hội đồng quản trị là dẫn dắt chiến lược và chịu trách nhiệm giải trình trực tiếp trước cổ đông. Sự bản lĩnh của HĐQT thể hiện qua thái độ đối thoại thẳng thắn, không né tránh bất kỳ câu hỏi nào, qua đó khẳng định năng lực quản trị độc lập và sự am hiểu sâu sắc doanh nghiệp mà không lệ thuộc vào Ban điều hành.
Khi tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên tốt, doanh nghiệp sẽ có lợi ích gì?
Việc FTSE chính thức công bố nâng hạng thị trường Việt Nam từ Cận biên lên Mới nổi vào ngày 8/4 vừa qua đã đưa kỳ Đại hội đồng cổ đông trở thành yếu tố quan trọng để các quỹ đầu tư định giá doanh nghiệp.
Quay lại phần mà tôi đã nói ở trên, trách nhiệm và chất lượng quản trị công ty giờ đây được phơi bày trực diện thông qua ĐHĐCĐ – từ cách thức tổ chức, sự minh bạch trong công bố thông tin đến tinh thần cầu thị khi lắng nghe cổ đông. Đây chính là nơi thể hiện rõ nét nhất trách nhiệm giải trình, năng lực điều hành của Hội đồng quản trị và những cam kết thực thụ về phát triển bền vững (ESG).
Mùa ĐHĐCĐ diễn ra từ tháng 4 – tháng 6 là thời điểm vàng để doanh nghiệp thể hiện những giá trị cốt lõi của mình, đó là những gì đã thực thi, đang vận hành và chiến lược quản trị trong tương lai. Đây là "sân khấu" lớn nhất để doanh nghiệp khẳng định vị thế trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.
Trong bối cảnh nâng hạng, các quỹ đầu tư đang quan sát thị trường Việt Nam 'sát' hơn bao giờ hết. Một kỳ đại hội được tổ chức bài bản, chuyên nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp ngay lập tức ghi điểm, bởi đối với giới đầu tư, ĐHĐCĐ chính là "ô cửa" toàn diện và trực quan nhất để họ đánh giá nội lực của một doanh nghiệp.
AGM AWARDS tôn vinh những doanh nghiệp đúng và đẹp
Nhiều doanh nghiệp hiện nay rất chu đáo: Tổ chức ở khách sạn 5 sao, tặng những phần quà thiết thực cho người đi họp. Đó là một điểm cộng rất lớn về sự hiếu khách. Nhưng khi đại hội khép lại, theo bà, 'món quà' lớn nhất và bền vững nhất mà một nhà đầu tư thực sự muốn mang về nhà là gì?
Tại Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam VIOD, với tư cách là một định chế độc lập và khách quan, trong các chương trình đào tạo thành viên Hội đồng quản trị, chúng tôi luôn nhấn mạnh phần văn hóa HĐQT, đặc biệt là sự tương tác với cổ đông trước, trong và sau đại hội, giống như tiếp xúc "cử tri".
Và nó chính là món quà lớn nhất. Đại hội cổ đông là nơi mà không chỉ các cổ đông đến để kiến tạo, định vị, củng cố và gia tăng niềm tin đối với doanh nghiệp, mà thông qua đó, họ là những sứ giả để lan tỏa danh tiếng. Cách tổ chức đại hội cổ đông, cách lắng nghe tại đại hội cổ đông cũng được các nhà đầu tư coi như là một tiêu chí để đánh giá năng lực quản trị công ty.
Giải thưởng AGM Awards mà VIOD là cố vấn chuyên môn, được xây dựng để ghi nhận những doanh nghiệp không chỉ làm đúng luật mà còn ứng xử đẹp với cổ đông. Bà kỳ vọng một sân chơi như vậy sẽ lan tỏa thông điệp gì đến cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong mùa đại hội?
Việc tôn vinh các doanh nghiệp có đại hội cổ đông tốt năm nay sẽ như dấu hiệu đầu tiên để dẫn dắt thị trường. Đây là một điểm sáng về quản trị công ty, giúp quảng bá thương hiệu và củng cố uy tín.
Một trong các tiêu chí khi chấm điểm tại AGM Awards là ưu tiên những doanh nghiệp tổ chức đại hội cổ đông sớm, trong giai đoạn tháng 4 – tháng 6, vì như thế chứng tỏ chất lượng thông tin của công ty đã được chuẩn bị rất đầy đủ và kỹ lưỡng. Bên cạnh đó là tiêu chí lãnh đạo có thẳng thắn trả lời câu hỏi của cổ đông hãy không, tôi cho rằng để nâng cao điểm quản trị của tổ chức, các lãnh đạo hãy bỏ qua tâm lý phòng thủ để bước vào đối thoại.
AGM Awards là giải thưởng được xây dựng để ghi nhận những doanh nghiệp không chỉ làm đúng luật mà còn ứng xử đẹp với cổ đông đúng như kỳ vọng. Việc tôn vinh như vậy sẽ làm gia tăng giá trị cho những doanh nghiệp, đưa họ tiến xa hơn.
