https://www.facebook.com/congdongkekiem/, https://www.facebook.com/tuvan.kiemtoan

Cộng đồng Kế Kiểm, 308 Lê Trọng Tấn, Phương Liệt, Hanoi (2026)

30/05/2026

THÔNG TƯ 58 CHO CHO DN SIÊU NHỎ - 5 THAY ĐỔI CỐT LÕI ĐANG LƯU Ý TỪ 01/7/26
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 58/2026/TT-BTC (ngày 25/05/2026) hướng dẫn Chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ, chính thức thay thế cho Thông tư 132/2018/TT-BTC trước đây.
1. Bố trí nhân sự: Cho phép dùng người thân làm kế toán
Đây là điểm cởi mở và thực tế nhất của Thông tư mới nhằm phù hợp với quy mô gia đình của các doanh nghiệp siêu nhỏ.
• Quy định cũ: Nghiêm cấm bố trí người thân (cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh chị em ruột...) làm kế toán để tránh xung đột lợi ích.
• Quy định mới: Doanh nghiệp siêu nhỏ được phép bố trí người thân (bao gồm cả cha/mẹ đẻ, cha/mẹ nuôi, vợ, chồng, con...) của người đại diện pháp luật, giám đốc làm kế toán.
• Cắt giảm bắt buộc: Doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải có kế toán trưởng. Người được giao phụ trách kế toán có quyền ký thay kế toán trưởng trên mọi chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính.
2. Báo cáo tài chính: Miễn lập báo cáo nếu nộp thuế theo tỷ lệ doanh thu
Thông tư 58 phân hóa rõ ràng nghĩa vụ dựa trên phương pháp nộp thuế của doanh nghiệp:
• Đối với DN nộp thuế TNDN theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu: Không bắt buộc phải lập Báo cáo tài chính để nộp cho cơ quan thuế. Hệ thống sổ sách kế toán được đơn giản hóa tối đa, chủ yếu sử dụng hóa đơn và các chứng từ xác định doanh thu.
• Đối với DN nộp thuế TNDN theo phương pháp trên thu nhập tính thuế (phương pháp kê khai): Vẫn phải lập và nộp Báo cáo tài chính hàng năm theo mẫu hướng dẫn đơn giản của Thông tư này.
3. Mở rộng đối tượng: Hộ kinh doanh được áp dụng tự nguyện
• Bên cạnh các doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định theo Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thông tư 58 bổ sung quy định: Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nếu có nhu cầu thì được quyền lựa chọn áp dụng chế độ kế toán này để chuẩn hóa số liệu hoặc chuẩn bị cho lộ trình chuyển đổi lên doanh nghiệp.
4. Thiết kế lại hệ thống sổ kế toán theo từng nhóm
• Hệ thống sổ kế toán được cập nhật và tối ưu hóa để tương thích tốt với dữ liệu từ hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế.
• Doanh nghiệp có thể mở sổ kế toán chi tiết theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ hoặc ngành nghề có cùng mức tỷ lệ % tính thuế nhằm đơn giản hóa việc đối chiếu và kê khai.
5. Nguyên tắc chuyển tiếp linh hoạt
• Hiệu lực thi hành: Từ ngày 01/07/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.
• Xử lý khi "vượt chuẩn": Nếu trong năm tài chính, doanh nghiệp có sự tăng trưởng về lao động hoặc nguồn vốn dẫn đến không còn thuộc tiêu chí "siêu nhỏ", doanh nghiệp vẫn được tiếp tục áp dụng Thông tư 58 cho đến hết năm tài chính hiện tại. Việc chuyển đổi sang chế độ kế toán lớn hơn (như Thông tư 133 hay Thông tư 200) chỉ bắt đầu tính từ năm tài chính kế tiếp.
Tóm lại: Thông tư 58/2026/TT-BTC đã tháo gỡ được hai gánh nặng lớn nhất của các doanh nghiệp quy mô gia đình: Nhân sự kế toán và Áp lực lập báo cáo tài chính phức tạp (đối với nhóm nộp thuế theo tỷ lệ doanh thu).

28/05/2026

BẪY THUẾ NHÀ THẦU KHI MUA TRẢ GÓP - LÃI CHẬM TRẢ BỊ TÍNH THUẾ THẾ NÀO?
Công ty mua hệ thống máy móc từ Mỹ, trị giá khá lớn nên ký phụ lục thỏa thuận trả góp trong 36 tháng. Đổi lại, nhà thầu tính thêm phí tài chính (lãi trả chậm). Đặc biệt, hợp đồng chốt rõ đây là khoản thanh toán "NET" - nghĩa là nhà thầu nước ngoài phải nhận đủ 100% số tiền gốc và lãi trên bảng tính, mọi khoản thuế phát sinh tại Việt Nam do bên mua tự chịu.

Vậy kế toán cần xử lý tình huống này như thế nào để không bị phạt?
1. Lãi trả chậm chịu thuế suất bao nhiêu?
Nhiều kế toán khi xử lý hợp đồng thường chỉ chăm chăm tính thuế cho phần giá trị máy móc thiết bị mà quên khuấy mất phần tiền lãi trả chậm này. Theo quy định hiện hành về Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), "Lãi tiền vay" (bao gồm cả phí tài chính, lãi trả chậm, trả góp) của nhà thầu nước ngoài phát sinh tại Việt Nam sẽ chịu chính sách thuế như sau:
• Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Không chịu thuế.
• Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Áp dụng tỷ lệ 5% trên doanh thu tính thuế.

2. Cạm bẫy "Hợp đồng NET" và bài toán Gross-up
Vì hợp đồng quy định là NET, công ty Việt Nam phải móc hầu bao nộp thuế thay nhà thầu. Lỗi sai kinh điển nhất là kế toán lấy luôn số tiền lãi thanh toán thực tế (Net) nhân thẳng với 5% để mang đi nộp. Làm thế này là nộp thiếu thuế!
Nguyên tắc bắt buộc là bạn phải Quy đổi từ Net sang Gross (Doanh thu tính thuế) trước khi nhân với thuế suất. Công thức rất đơn giản:
Doanh thu tính thuế (Gross) = Số tiền lãi Net / (1 - 5%) = Số tiền lãi Net / 0.95

BÀI HỌC RÚT RA KHI LÀM HỢP ĐỒNG TRẢ GÓP NƯỚC NGOÀI:
1. Phải bóc tách giá trị: Trong một hợp đồng trả góp sẽ có nhiều mức thuế suất đan xen. Ví dụ: Gốc máy móc chịu TNDN 1%; Gốc dịch vụ (lắp đặt, đào tạo) chịu TNDN 5% và GTGT 5%; Lãi trả chậm chịu TNDN 5% và không chịu GTGT. Kế toán phải bóc tách rõ từng dòng để khai thuế.
2. Kiểm tra kỹ điều khoản NET/GROSS: Nếu hợp đồng là NET, tuyệt đối không được quên thực hiện Gross-up (chia cho 0.99 hoặc 0.95 tùy loại thuế suất) trước khi tính số thuế phải nộp nhé.

Hy vọng case study thực tế này sẽ giúp anh chị em kế toán tự tin hơn khi xử lý các hợp đồng ngoại. Nếu thấy bài viết hữu ích, đừng ngại chia sẻ để lan tỏa kiến thức đến cộng đồng nhé! Chúc mọi người một ngày làm việc hiệu quả!

27/05/2026

[TIN VUI CHO CÁC NHÀ ĐẦU TƯ]
TĂNG VỐN TỪ 20% TRỞ LÊN KHÔNG CÒN PHẢI XIN ĐIỀU CHỈNH CHỦ TRƯƠNG ĐẦU TƯ!
Chắc hẳn nhiều anh chị làm dự án, đặc biệt là khối doanh nghiệp FDI, đều từng "ám ảnh" với quy định cũ: Cứ dự án bị đội vốn, thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên là y như rằng phải làm lại thủ tục xin "Chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư" - một quá trình phải đi qua rất nhiều sở ban ngành, vô cùng tốn thời gian và công sức.
Tuy nhiên, nút thắt này nay đã được tháo gỡ hoàn toàn theo quy định mới nhất!

Theo Luật Đầu tư năm 2025 (Luật số 143/2025/QH15) và Nghị định 96/2026/NĐ-CP hiện hành, việc tăng vốn đầu tư (dù là đúng 20% hay trên 20%) đã KHÔNG CÒN nằm trong danh mục các trường hợp bắt buộc phải thực hiện thủ tục xin chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Cụ thể, pháp luật hiện hành quy định doanh nghiệp CHỈ phải đi xin điều chỉnh chủ trương đầu tư khi việc tăng vốn có đi kèm với các thay đổi "cốt lõi" sau:
1️⃣ Thay đổi, bổ sung nội dung, mục tiêu dự án.
2️⃣ Thay đổi quy mô diện tích đất sử dụng trên 10% hoặc trên 30 ha.
3️⃣ Thay đổi địa điểm đầu tư.
4️⃣ Kéo dài tiến độ thực hiện dự án quá 24 tháng.
5️⃣ Thay đổi nhà đầu tư hoặc điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án.

VẬY DOANH NGHIỆP CẦN LÀM GÌ KHI CHỈ ĐƠN THUẦN TĂNG VỐN?
Nếu doanh nghiệp của bạn chỉ đơn thuần muốn bơm thêm vốn (ví dụ do trượt giá, đội chi phí xây dựng, bổ sung thiết bị...) mà không vi phạm 5 yếu tố cốt lõi kể trên, thủ tục nay cực kỳ nhẹ nhàng:
✅ Bạn chỉ cần nộp 1 bộ hồ sơ đề nghị điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) trực tiếp tại Cơ quan đăng ký đầu tư.
✅ Thời gian cơ quan nhà nước xử lý và cấp Giấy phép đầu tư mới chỉ vỏn vẹn trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
✅ Sau khi xong IRC, bạn tiếp tục làm thủ tục cập nhật Vốn điều lệ trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) tại Sở Kế hoạch và Đầu tư là hoàn tất quy trình!

BÌNH LUẬN CỦA CHUYÊN GIA:
Đây là một bước tiến "nhỏ mà có võ" trong việc cải cách thủ tục hành chính, giúp các doanh nghiệp tiết kiệm được hàng tháng trời chờ đợi, nhanh chóng đưa dòng vốn vào giải ngân và đẩy nhanh tiến độ đưa nhà máy vào hoạt động.
Anh chị em bạn bè thấy thông tin này hữu ích hãy SHARE hoặc TAG ngay kế toán, pháp chế của công ty mình vào để cập nhật luật mới nhé!
Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về hồ sơ, thủ tục giải trình chứng minh năng lực tài chính để tăng vốn, đừng ngại inbox, mình luôn sẵn sàng hỗ trợ!
🤝

25/05/2026

NHẬP KHẨU HÀNG HÓA CÓ KÈM THIẾT KẾ, GIA CÔNG TỪ NƯỚC NGOÀI: CÓ BỊ ĐÁNH THUẾ NHÀ THẦU KHÔNG?

Công ty A giao bản vẽ cho đối tác Trung Quốc để họ tự thiết kế kỹ thuật và sản xuất, sau đó xuất khẩu về Việt Nam. Vậy giao dịch này có phải kê khai nộp Thuế Nhà thầu không?

Câu trả lời là: KHÔNG PHẢI KÊ KHAI VÀ NỘP THUẾ NHÀ THẦU!

Tuy nhiên, để thoát được rủi ro này một cách hợp pháp 100% trước cơ quan thuế, bí quyết nằm ở cách soạn thảo hợp đồng:

1. Bản chất dịch vụ được thực hiện hoàn toàn ở nước ngoài
Theo quy định chi tiết về thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam, đối với trường hợp nhà thầu nước ngoài cung cấp các dịch vụ cho tổ chức, cá nhân Việt Nam mà việc cung cấp các dịch vụ này được thực hiện ở nước ngoài và không tiêu dùng tại Việt Nam thì không thuộc đối tượng phải chịu thuế nhà thầu. Trong ca này, việc đối tác Trung Quốc tiếp nhận bản vẽ, sau đó tiến hành "thiết kế", "kiểm tra" và "sản xuất/gia công" đều diễn ra hoàn toàn tại nhà máy của họ ở Trung Quốc (bên ngoài lãnh thổ Việt Nam). Sản phẩm cuối cùng mà Công ty A nhận được và thông quan là hàng hóa hữu hình (kết cấu thép thành phẩm).

2. Điều kiện giao hàng "cứu cánh":
Không phát sinh dịch vụ tại Việt Nam Hợp đồng của Công ty A chốt điều kiện giao hàng là CIF/CIP tại Cửa khẩu/Biên giới Việt Nam. Tức là đối tác Trung Quốc chỉ chịu trách nhiệm giao hàng đến biên giới, họ không hề cử người, mang máy móc hay chuyên gia vào lãnh thổ Việt Nam để làm việc.

3. Điều khoản "Vàng" chốt chặn rủi ro trong hợp đồng
Điểm xuất sắc nhất trong bản hợp đồng mua bán của Công ty A là họ đã thêm một điều khoản rạch ròi: "Việc thông quan nhập khẩu và vận chuyển nội địa sau khi đến biên giới Việt Nam sẽ được thực hiện theo một hợp đồng riêng được ký kết bởi một pháp nhân địa phương. Hợp đồng này sẽ được quản lý như một giao dịch mua bán hàng hóa thương mại thuần túy".
Nhờ việc chủ động bóc tách phần dịch vụ phát sinh trong lãnh thổ Việt Nam (thông quan, vận chuyển nội địa) ra thành một hợp đồng độc lập với một công ty Việt Nam, Công ty A đã cắt đứt hoàn toàn mọi dấu hiệu "phát sinh dịch vụ tại Việt Nam" của đối tác Trung Quốc, biến giao dịch này thành mua bán hàng hóa qua cửa khẩu thuần túy.

LỜI KHUYÊN XƯƠNG MÁU TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN NGỌC TUYẾN:
Các anh chị em kế toán khi cầm trên tay hợp đồng nhập khẩu máy móc, thiết bị, vật tư có giá trị lớn từ đối tác nước ngoài cần đặc biệt lưu ý rà soát:
- Nếu hợp đồng mua bán hàng hóa có kèm theo các dịch vụ tiến hành tại Việt Nam (ví dụ: cử chuyên gia sang lắp đặt, chạy thử, bảo hành, hoặc đối tác nước ngoài chịu trách nhiệm vận chuyển sâu vào nội địa Việt Nam...) thì giao dịch đó chắc chắn sẽ rơi vào đối tượng BẮT BUỘC PHẢI CHỊU THUẾ NHÀ THẦU!
- Hãy tham mưu cho Ban Giám đốc và bộ phận Mua hàng (Purchasing) tách bạch các dịch vụ phát sinh tại Việt Nam thành các hợp đồng nội địa riêng biệt (như cách Công ty A đã làm) để hồ sơ minh bạch, tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và tránh rủi ro bị cơ quan thuế ấn định truy thu nhé!
Hợp đồng nhập khẩu của công ty anh chị có đang vướng các điều khoản "nhập nhằng" giữa mua hàng và dịch vụ kèm theo không? Hãy để lại bình luận hoặc nhắn tin cho Tuyến để được hỗ trợ rà soát rủi ro nhé!
👇👇👇

22/05/2026

CÁCH XÁC ĐỊNH THUẾ CHO HỘ KINH DOANH MỚI NHẤT 2026

21/05/2026

XÁC ĐỊNH DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA - SME
1. Khung tiêu chí chung nhất để làm một SME
Theo luật định, doanh nghiệp nhỏ và vừa (bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa) phải thỏa mãn điều kiện cơ bản là:
Có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bình quân năm không quá 200 người.
Kèm theo đó là đáp ứng MỘT TRONG HAI tiêu chí về tài chính:
👉 Tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng.
👉 HOẶC Tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 300 tỷ đồng.

Đặc biệt, quy mô của doanh nghiệp sẽ được xác định chi tiết dựa trên lĩnh vực hoạt động chính mà doanh nghiệp đã đăng ký.
2. Chi tiết từng "hạng cân" doanh nghiệp ⚖️
🌱 Doanh nghiệp Siêu nhỏ (Micro)
• Nông, lâm, thủy sản & Công nghiệp, xây dựng: Lực lượng lao động đóng BHXH không quá 10 người VÀ (Tổng doanh thu không quá 3 tỷ đồng HOẶC Tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng).
• Thương mại & Dịch vụ: Lao động đóng BHXH không quá 10 người VÀ (Tổng doanh thu không quá 10 tỷ đồng HOẶC Tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng).
🌿 Doanh nghiệp Nhỏ (Small)
• Nông, lâm, thủy sản & Công nghiệp, xây dựng: Lực lượng lao động đóng BHXH không quá 100 người VÀ (Tổng doanh thu không quá 50 tỷ đồng HOẶC Tổng nguồn vốn không quá 20 tỷ đồng).
• Thương mại & Dịch vụ: Lao động đóng BHXH không quá 50 người VÀ (Tổng doanh thu không quá 100 tỷ đồng HOẶC Tổng nguồn vốn không quá 50 tỷ đồng).
🌳 Doanh nghiệp Vừa (Medium)
• Nông, lâm, thủy sản & Công nghiệp, xây dựng: Lực lượng lao động đóng BHXH không quá 200 người VÀ (Tổng doanh thu không quá 200 tỷ đồng HOẶC Tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng).
• Thương mại & Dịch vụ: Lao động đóng BHXH không quá 100 người VÀ (Tổng doanh thu không quá 300 tỷ đồng HOẶC Tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng).
(Lưu ý: Để được xếp vào nhóm Nhỏ hoặc Vừa, doanh nghiệp phải không bị rơi vào tiêu chí của nhóm quy mô nhỏ hơn liền kề nhé).

3. Một vài lưu ý quan trọng để xác định đúng
• Số lao động ở đây không phải đếm số lượng nhân sự đơn thuần, mà tính bằng tổng số lao động có tham gia BHXH của tất cả các tháng trong năm trước liền kề chia cho 12 tháng.
• Việc bạn xác định đúng quy mô SME của mình là vô cùng quan trọng, vì Nhà nước hiện đang có rất nhiều chính sách ưu đãi tuyệt vời cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ như: hỗ trợ lãi suất, công nghệ, tư vấn chuyển đổi số, hỗ trợ mặt bằng và đào tạo nguồn nhân lực....

👇 Doanh nghiệp của bạn đang ở quy mô nào? Có vướng mắc gì trong việc tiếp cận các gói hỗ trợ của nhà nước không? Hãy để lại bình luận để chúng ta cùng thảo luận nhé!

18/05/2026

CÓ ĐƯỢC BÙ TRỪ THUẾ?
Mặc dù Công ty đã nộp tổng số tiền thuế Nhà thầu nhưng vẫn bị báo nợ và phạt chậm nộp?
Công ty bạn có một hợp đồng với nhà thầu nước ngoài. Sau khi rà soát lại, bạn phát hiện ra đợt 1 mình đã kê khai sai loại thuế. Thay vì phải nộp 5% GTGT và 5% TNDN cho phần dịch vụ, bạn lại lỡ kê khai gộp thành 10% TNDN.
Tổng số tiền nộp vào Kho bạc không thay đổi (giả sử vẫn là 20 triệu). Bạn làm tờ khai bổ sung, điều chỉnh giảm thuế TNDN xuống và tăng thuế GTGT lên. Bạn nghĩ rằng: "Tổng tiền mình đã nộp là 20 triệu, giờ chỉ điều chỉnh lại mặt chữ thôi, Kho bạc tự lấy tiền TNDN nộp thừa đắp sang phần GTGT nộp thiếu là xong, hòa cả làng!"
NHƯNG SỰ THẬT LÀ... KHÔNG CÓ CHUYỆN ĐÓ ĐÂU!
Hệ thống thuế ngay lập tức sẽ báo doanh nghiệp bạn đang NỢ THUẾ GTGT, đồng thời bị tính thêm TIỀN LÃI CHẬM NỘP 0,03%/ngày, dù bạn đang "treo" một đống tiền nộp thừa ở mục Thuế TNDN. Vì sao lại vô lý như vậy?

1. Nguyên tắc "Vách ngăn Tiểu mục" của Ngân sách Nhà nước Hệ thống quản lý thuế theo dõi dòng tiền không phải bằng "Tổng số tiền" mà bằng các Tiểu mục (Mã nội dung kinh tế) độc lập.
• Thuế GTGT hàng sản xuất kinh doanh trong nước (bao gồm thuế nhà thầu) nằm ở Tiểu mục 1701.
• Thuế TNDN từ hoạt động sản xuất kinh doanh nằm ở Tiểu mục 1052.
Hai tiểu mục này giống như hai cái két sắt khác nhau. Tiền đã chui vào két TNDN (1052) thì nó nằm chết ở đó, không bao giờ có chuyện hệ thống tự động thò tay vào két TNDN moi tiền ra để nộp sang két GTGT (1701) cho bạn được. Pháp luật thuế không cho phép tự động bù trừ chéo giữa các sắc thuế khác nhau!

2. Cách xử lý "chuẩn không cần chỉnh" khi rơi vào tình huống này Nếu lỡ rơi vào cảnh "thừa TNDN, thiếu GTGT" như ví dụ trên, kế toán tuyệt đối không được ngồi im chờ hệ thống tự cấn trừ, mà phải xử lý ngay dòng tiền theo 2 bước:

Xử lý khoản NỢ (Thuế GTGT - 1701): Bắt buộc phải lập ngay Giấy nộp tiền để nộp bổ sung phần thuế GTGT bị thiếu vào tiểu mục 1701. Đồng thời, tự lấy máy tính ra nhân số ngày chậm nộp (từ ngày hết hạn nộp thuế của đợt đó đến ngày đi nộp tiền) với 0,03%/ngày để nộp luôn tiền phạt. Nộp càng sớm, máu chảy càng ít!

Xử lý khoản THỪA (Thuế TNDN - 1052): Khoản TNDN nộp thừa này cứ để nguyên trên hệ thống, nó sẽ được ghi nhận là số dư có. Bạn không cần làm thủ tục hoàn trả (vì thủ tục rất phức tạp). Đến kỳ thanh toán hợp đồng tiếp theo, khi phát sinh nghĩa vụ phải nộp thuế TNDN nhà thầu, hệ thống sẽ tự động lấy khoản nộp thừa cùng tiểu mục 1052 này để cấn trừ cho nghĩa vụ phát sinh mới.

BÀI HỌC RÚT RA: Khi làm việc với Thuế Nhà thầu (hoặc bất kỳ sắc thuế nào), "Đúng tổng tiền" là chưa đủ, mà phải ĐÚNG TIỂU MỤC. Trước khi duyệt Giấy nộp tiền, hãy soi thật kỹ Tiểu mục 1701 hay 1052. Sai một ly, đi tiền lãi chậm nộp đấy nhé!

Hy vọng bài viết giúp anh chị em kế toán tránh được cái bẫy bù trừ thuế này. Nếu thấy hữu ích hãy share về tường để lưu lại nhé!

16/05/2026

THUẾ NHÀ THẦU ĐỐI VỚI PHẦN MỀM VÀ DỊCH VỤ ĐI KÈM

Khi ký hợp đồng mua phần mềm từ nhà thầu nước ngoài, nhiều kế toán thường áp dụng đơn giản: Bản quyền phần mềm không chịu thuế GTGT và chịu thuế TNDN 10%. Tuy nhiên, thực tế rủi ro hơn nhiều nếu doanh nghiệp không phân tích kỹ hai yếu tố cốt lõi sau:

1. Bắt buộc phải bóc tách giá trị hợp đồng
Một hợp đồng mua phần mềm quốc tế hiếm khi chỉ có mỗi "bản quyền". Nhà thầu thường cung cấp gói tổng thể gồm cả dịch vụ đi kèm như: Quản lý dự án, cài đặt, đào tạo, bảo trì.
Doanh nghiệp không được gộp chung tất cả để áp một mức thuế, mà bắt buộc phải bóc tách dựa trên phụ lục hợp đồng để tính thuế riêng cho từng nhóm:
• Nhóm sản phẩm phần mềm (Bản quyền, quyền sử dụng): Không chịu thuế GTGT, nhưng phải nộp thuế TNDN với tỷ lệ 10%.
• Nhóm dịch vụ liên quan (Cài đặt, đào tạo, quản lý...): Do tiêu dùng tại Việt Nam nên phải nộp cả hai loại thuế, bao gồm thuế GTGT 5% và thuế TNDN 5%.

2. Nguyên tắc quy đổi khi gặp hợp đồng NET
Nếu hợp đồng quy định giá thanh toán là giá NET (nhà thầu nước ngoài nhận đủ tiền, doanh nghiệp Việt Nam tự bỏ tiền túi nộp thuế thay), kế toán tuyệt đối không lấy số tiền thực trả nhân trực tiếp với thuế suất. Bạn bắt buộc phải quy đổi từ tiền Net sang Gross (Doanh thu tính thuế) theo công thức sau:
• Đối với Nhóm phần mềm (Chỉ chịu TNDN 10%): Doanh thu tính thuế TNDN bằng Số tiền Net phần mềm chia cho 0,9. Tiền thuế TNDN bằng Doanh thu này nhân tiếp với 10%.
• Đối với Nhóm dịch vụ (Chịu cả GTGT 5% và TNDN 5%): Phải tính ngược theo 2 bước. Bước 1, Doanh thu tính thuế TNDN bằng Số tiền Net dịch vụ chia cho 0,95. Bước 2, Doanh thu tính thuế GTGT bằng Doanh thu tính thuế TNDN vừa tính ở Bước 1 chia tiếp cho 0,95. Tiền thuế của mỗi loại sẽ bằng Doanh thu tính thuế tương ứng nhân với 5%.

Bài học rút ra:
Việc gộp chung không bóc tách rõ ràng thường dẫn đến hệ quả tai hại: Doanh nghiệp nộp thừa thuế TNDN (áp 10% thay vì 5% cho phần dịch vụ) nhưng lại nộp thiếu thuế GTGT (bỏ sót 5% thuế GTGT của phần dịch vụ). Sai sót này sẽ bị cơ quan thuế truy thu và xử phạt chậm nộp, khai sai khi thanh tra kiểm tra. Do đó, rà soát kỹ phụ lục và xác định rõ cơ chế giá Net/Gross ngay từ đầu là bước đi sống còn để bảo vệ dòng tiền doanh nghiệp.

15/05/2026

XỬ LÝ KẾ TOÁN VÀ THUẾ KHI DOANH NGHIỆP BỊ PHÁT MÃI TÀI SẢN ĐỂ TRẢ NỢ VAY

Trong bối cảnh quản trị rủi ro tài chính, việc doanh nghiệp rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán dẫn đến tài sản đảm bảo bị Tòa án hoặc Cơ quan thi hành án dân sự (THADS) quyết định phát mãi (bán đấu giá) để hoàn trả nợ vay ngân hàng là kịch bản không ai mong muốn.
Dưới góc độ kế toán, nghiệp vụ này bản chất là quá trình thanh lý, nhượng bán tài sản để cấn trừ công nợ. Để đảm bảo tính tuân thủ, kế toán doanh nghiệp cần nắm vững quy trình xử lý chứng từ, định khoản và các lưu ý đặc biệt về thuế theo quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC và Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

1. HỒ SƠ, CHỨNG TỪ LÀM CĂN CỨ HẠCH TOÁN
Đối với nghiệp vụ phát mãi tài sản thi hành án, kế toán không thể tự lập chứng từ nội bộ mà bắt buộc phải thu thập đầy đủ bộ hồ sơ pháp lý từ các cơ quan chức năng có thẩm quyền. Bộ hồ sơ này là bằng chứng hợp pháp duy nhất để ghi sổ kế toán:
• Bản án, Quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án và Quyết định thi hành án của Cơ quan THADS.
• Biên bản bán đấu giá/phát mãi tài sản thành công do tổ chức đấu giá chuyên nghiệp hoặc Cơ quan THADS xác lập với người mua trúng đấu giá.
• Hóa đơn/Chứng từ thu tiền và khấu trừ thuế do cơ quan thi hành án xuất hoặc cấp.
• Thông báo/Chứng từ xác nhận đã thu hồi nợ (gốc, lãi) từ phía Ngân hàng thương mại (bên nhận đảm bảo).

2. HƯỚNG DẪN HẠCH TOÁN KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ PHÁT MÃI TÀI SẢN
(Căn cứ theo Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC)
Kế toán thực hiện ghi nhận toàn bộ quá trình xử lý tài sản cố định (TSCĐ) hoặc bất động sản đầu tư (BĐSĐT) bị phát mãi qua 4 bước cụ thể sau:
🔹 Bước 1: Ghi giảm tài sản bị phát mãi
Căn cứ vào biên bản bàn giao, xử lý tài sản cho bên mua trúng đấu giá, kế toán thực hiện xóa sổ tài sản trên hệ thống:
• Nợ TK 214 - Hao mòn TSCĐ (Giá trị đã khấu hao lũy kế)
• Nợ TK 811 - Chi phí khác (Giá trị còn lại của tài sản)
• Có các TK 211, 213, 217... - Nguyên giá tài sản mang đi phát mãi
🔹 Bước 2: Ghi nhận doanh thu từ số tiền phát mãi thu được
Số tiền bán đấu giá tài sản thành công được ghi nhận vào thu nhập khác của doanh nghiệp:
• Nợ TK 138 / TK 131 - Phải thu khác / Phải thu khách hàng (Tổng số tiền cơ quan thi hành án/tổ chức đấu giá thu được từ người mua)
• Có TK 711 - Thu nhập khác (Giá trị tài sản bán được chưa bao gồm thuế GTGT)
• Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (nếu có)
🔹 Bước 3: Ghi nhận cơ quan thi hành án thanh toán nợ cho Ngân hàng
Khi cơ quan thi hành án sử dụng số tiền thu được từ cuộc đấu giá để thanh toán trực tiếp cho ngân hàng nhằm tất toán khoản vay của doanh nghiệp, kế toán tiến hành cấn trừ công nợ:
• Nợ TK 341 - Vay và nợ thuê tài chính (Phần nợ gốc được thanh toán)
• Nợ TK 635 / TK 335 - Chi phí tài chính / Chi phí phải trả (Phần nợ lãi, lãi phạt phát sinh được thanh toán)
• Có TK 138 / TK 131 - Phải thu khác (Trừ vào số tiền phát mãi tài sản đã ghi nhận ở Bước 2)
(Lưu ý: Nếu số tiền thu được từ phát mãi lớn hơn tổng nghĩa vụ nợ, cơ quan thi hành án sẽ chuyển trả lại số tiền thừa cho công ty. Kế toán ghi nhận: Nợ TK 112 / Có TK 138, 131).
🔹 Bước 4: Ghi nhận các chi phí phát sinh liên quan đến việc thi hành án
Nếu doanh nghiệp phải chịu các khoản chi phí như phí thi hành án, phí thẩm định giá, phí tổ chức đấu giá... và các chi phí này bị khấu trừ trực tiếp vào tiền bán tài sản, kế toán ghi nhận vào chi phí trong kỳ:
• Nợ TK 811 - Chi phí khác
• Có TK 138 / TK 131 - Phải thu khác (Số tiền bị cơ quan chức năng cấn trừ)

3. LƯU Ý ĐẶC BIỆT VỀ THUẾ ĐỐI VỚI TÀI SẢN PHÁT MÃI
(Căn cứ theo quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP)
Nhằm quản lý chặt chẽ nguồn thu ngân sách từ việc xử lý tài sản bảo đảm, pháp luật về thuế có những quy định đặc thù riêng biệt mà kế toán cần đặc biệt lưu ý:
• Về trách nhiệm nộp thuế: Doanh nghiệp không trực tiếp nộp tiền thuế này. Tổ chức bán đấu giá bất động sản, tài sản khác (hoặc cơ quan thi hành án) có trách nhiệm khấu trừ trực tiếp tiền thuế từ số tiền bán tài sản thu được để nộp thẳng vào Ngân sách Nhà nước.
• Về chứng từ nộp thuế: Trên các chứng từ nộp tiền vào ngân sách sẽ ghi rõ nội dung "Kê khai, nộp thuế về bán tài sản đảm bảo thi hành án". Kế toán doanh nghiệp có quyền và nghĩa vụ xin lại bản sao chứng từ này từ cơ quan thi hành án để làm căn cứ đối trừ nghĩa vụ thuế tổng thể của công ty.
• Về cách xác định giá vốn khi mất hồ sơ: Trong trường hợp cơ quan thi hành án chuyển nhượng tài sản nhưng do thất lạc hoặc bất khả kháng không thể xác định được giá vốn gốc của tài sản, giá vốn sẽ được ấn định bằng: [Số tiền nợ phải trả theo Quyết định của Tòa án/Cơ quan THADS] + [Các chi phí phát sinh khi chuyển nhượng tài sản nếu có hóa đơn chứng từ hợp pháp].

LỜI KẾT:
Việc xử lý tài sản phát mãi đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận pháp chế và kế toán của doanh nghiệp. Điểm mấu chốt là kế toán phải bám sát dòng chứng từ từ ba bên: Tòa án/Cơ quan thi hành án, Ngân hàng và Tổ chức đấu giá. Việc thực hiện đúng quy trình hạch toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC và kiểm soát chứng từ thuế theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp minh bạch hóa bức tranh tài chính ngay cả trong giai đoạn tái cấu trúc nợ khó khăn này.

(Bài viết phân tích dưới góc nhìn quản trị tài chính và tuân thủ pháp luật).

14/05/2026

CHO CỔ ĐÔNG VAY LẠI VỐN GÓP
TIỆN TAY RÚT VỐN, TRẮNG TAY CHI PHÍ?
Nhiều chủ doanh nghiệp sau khi góp vốn điều lệ xong lại có thói quen rút tiền ra chi tiêu cá nhân hoặc đầu tư việc khác dưới hình thức "Cho cổ đông vay". Về kế toán, tiền vẫn nằm trên sổ sách, nhưng về thuế, đây là một "quả bom nổ chậm" nếu không xử lý khéo léo.
1. Hạch toán đúng bản chất
Khi phát sinh nghiệp vụ cho cổ đông vay tiền, kế toán cần phản ánh đúng tính chất của khoản vay:
Khi xuất tiền cho vay: Nợ TK 1283 (Cho vay) / Có TK 111, 112.
Định kỳ tính lãi vay (nếu có lãi): Nợ TK 1388 / Có TK 515.
Khi thu hồi gốc và lãi: Nợ TK 111, 112 / Có TK 1283, 1388.

2. Rủi ro thuế - Những "cái bẫy" cần tránh
Cơ quan thuế đặc biệt "dị ứng" với các khoản cho cổ đông vay không lãi suất hoặc lãi suất thấp, nhất là khi doanh nghiệp đang đi vay ngân hàng.

Rủi ro 1: Bị loại chi phí lãi vay (Tương tự quan hệ mẹ - con).
Nếu công ty vừa đi vay ngân hàng (trả lãi) vừa cho cổ đông vay lại (không thu lãi hoặc lãi thấp), cơ quan thuế sẽ lập luận rằng: Doanh nghiệp không thiếu vốn kinh doanh mà vay tiền để cho cá nhân mượn. Khi đó, phần chi phí lãi vay tương ứng với số tiền cho cổ đông vay sẽ bị loại khỏi chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN.

Rủi ro 2: Ấn định doanh thu tài chính.
Theo quy định, các giao dịch vay mượn giữa các bên phải theo giá thị trường. Nếu cho vay lãi suất 0%, cơ quan thuế có quyền ấn định mức lãi suất cho vay theo lãi suất ngân hàng tại thời điểm đó để truy thu thuế TNDN trên phần doanh thu lãi vay "hụt" này.

Rủi ro 3: Nghi vấn ảo vốn.
Nếu khoản vay kéo dài, số dư lớn, cơ quan thuế có thể đặt nghi vấn doanh nghiệp "góp vốn ảo". Điều này dẫn đến việc toàn bộ lãi vay tương ứng với phần vốn góp thiếu (theo tiến độ) bị loại bỏ hoàn toàn.

3. Lời khuyên cho doanh nghiệp
Để bảo vệ quyền lợi, các anh chị cần lưu ý:
1. Hồ sơ vay đầy đủ: Phải có Hợp đồng vay, Biên bản họp của Hội đồng quản trị/Hội đồng thành viên phê duyệt khoản vay, chứng từ chuyển khoản (hạn chế dùng tiền mặt).
2. Lãi suất hợp lý: Nên để mức lãi suất phù hợp với thị trường hoặc ít nhất bằng lãi suất vay đầu vào của doanh nghiệp.
3. Ưu tiên mục đích kinh doanh: Hạn chế để số dư cho cổ đông vay quá lớn trong khi doanh nghiệp đang phải chịu áp lực lãi vay ngân hàng cao.

Việc quản trị dòng tiền giữa chủ sở hữu và pháp nhân doanh nghiệp đòi hỏi sự tách bạch và tuân thủ chặt chẽ.
Chúc các anh chị điều hành dòng tiền thông minh và an toàn!

Cộng đồng Kế Kiểm

30/05/2026

28/05/2026

27/05/2026

25/05/2026

22/05/2026

21/05/2026

18/05/2026

16/05/2026

15/05/2026

14/05/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category