19/09/2026
QUY HOẠCH KHÔNG GIAN HỒ GƯƠM CÓ HAY KHÔNG NHỮNG TÒA NHÀ CHỌC TRỜI
các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam (Hà Nội) đang tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư về phương án điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị khu vực Hồ Hoàn Kiếm và phụ cận. Theo ý tưởng tổng thể, không gian Hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm) được nghiên cứu tổ chức như một quảng trường lớn, mang tính biểu tượng của Thủ đô, kết nối với Quảng trường Cách mạng Tháng Tám và Nhà hát Lớn, qua đó hình thành quần thể “Lịch sử - Văn hóa - Nghệ thuật” tiêu biểu của Hà Nội.
Những đề xuất này đang nhận được sự quan tâm bởi Hồ Hoàn Kiếm không chỉ là một không gian công cộng quan trọng mà còn là một trong những biểu tượng văn hóa, lịch sử đặc biệt của Hà Nội. Trong bối cảnh đó, câu chuyện về việc nghiên cứu xây dựng Tháp Tài chính Quốc tế tại khu vực Bảo tàng Lịch sử quốc gia (Bảo tàng Cách mạng Việt Nam cũ) trở thành vấn đề cần được xem xét thận trọng. Trong khi đó, khu vực Hồ Hoàn Kiếm và phụ cận có cấu trúc đường phố hình thành từ lâu, quỹ đất hữu hạn và đang phải gánh mật độ lớn các hoạt động hành chính, thương mại, du lịch, văn hóa và dịch vụ. Do đó, trước khi đưa ra quyết định, cần có những đánh giá định lượng và công khai về sức chịu tải của khu vực.
Cụ thể, cần làm rõ công trình mới sẽ làm phát sinh bao nhiêu người và phương tiện; tác động đến các nút giao thông như thế nào; nhu cầu đỗ xe ra sao; khả năng tiếp cận của xe chữa cháy, xe cứu thương; năng lực thoát người khi xảy ra sự cố và tác động cộng dồn với các công trình, hoạt động hiện hữu. Đây là những vấn đề có ý nghĩa đặc biệt đối với một dự án quy mô lớn được đặt trong khu vực trung tâm lịch sử. Một trong những vấn đề được đặt ra là không nên coi việc phát triển không gian ngầm như lời giải cho mọi áp lực phát sinh từ việc đưa thêm chức năng mới vào khu vực Hồ Hoàn Kiếm.
Theo chuyên gia, trước hết cần nhìn đúng giá trị của các địa điểm đang được nghiên cứu. Tòa nhà Bảo tàng Lịch sử quốc gia (Bảo tàng Cách mạng Việt Nam cũ) được xây dựng từ năm 1917, ban đầu là trụ sở Sở Thương chính Đông Dương. Sau năm 1954, công trình được cải tạo thành Bảo tàng Cách mạng Việt Nam. Ngày 5/1/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến xem trưng bày trước khi bảo tàng chính thức mở cửa ngày 6/1/1959.
Trong bảo tồn đô thị hiện đại, giá trị cần được bảo vệ không chỉ nằm ở bản thân một công trình. Đó còn là cảnh quan, tỷ lệ kiến trúc, các trục nhìn, khoảng trống, cấu trúc phố và đặc biệt là ký ức của địa điểm. Một công trình mới có thể xây dựng ở nhiều nơi. Một trung tâm tài chính cũng có thể lựa chọn một khu đất khác. Nhưng lịch sử gắn với một địa điểm thì không thể di chuyển. Đây là điểm cần được đặt lên hàng đầu khi cân nhắc phương án xây dựng Tháp Tài chính Quốc tế trong khu vực lõi lịch sử của Hà Nội.