27/01/2026
YÊN TÂM ĐI, CHÓ NHÀ TÔI HIỀN LẮM KHÔNG CẮN AI BAO GIỜ …
Thời nhà Minh xâm lược nước ta, trong cuộc kháng chiến trường kỳ của nghĩa quân Lam Sơn, sử sách còn lưu lại những dòng hào hùng về một đội quân đặc biệt, nhiều lần khiến giặc kinh hồn bạt vía. Đó không phải là tượng binh hay kỵ binh, mà là một đội khuyển binh thiện chiến được huấn luyện bởi danh tướng Nguyễn Xí.
Nguyễn Xí quê gốc Hà Tĩnh, sinh tại Nghệ An. Ông theo anh trai đến nương nhờ nhà Lê Lợi từ năm 9 tuổi và sớm bộc lộ tài năng thiên bẩm. Sách Đại Việt thông sử của Lê Quý Đôn từng chép rằng, vua sai Nguyễn Xí nuôi một đàn chó săn gồm hơn 100 con. Điều kỳ lạ là sớm chiều chia cơm, ông đều dùng tiếng chuông làm hiệu. Bầy chó dưới sự điều khiển của ông đều được huấn luyện răm rắp, kỷ luật nghiêm minh như những người lính thực thụ.
Trong bước đường chiến chinh gian khổ, đàn chó của Nguyễn Xí đã trở thành một binh chủng đặc biệt. Nhờ được huấn luyện chu đáo và điều khiển bằng tiếng nhạc, từ việc ăn, ngủ đến tấn công, chúng đều tuân thủ tuyệt đối theo hiệu lệnh. Những lúc nghĩa quân bị vây hãm tuyệt lương, đàn chó được lệnh đi săn thú, bắt chim về làm thức ăn nuôi quân. Còn khi xung trận, Nguyễn Xí điều khiển bầy chó lăn xả vào cắn xé làm quân giặc hoảng loạn. Tương truyền, tên tướng Minh là Mã Kỳ mỗi khi nghe đến đội quân khuyển của ông là lại kinh hãi không dám coi thường.
Có thời điểm đội khuyển binh này có số lượng lên tới 500 con, trở thành một lực lượng tác chiến thần kỳ, góp công lớn vào việc đánh đuổi giặc Minh. Trong suốt 10 năm nếm mật nằm g*i, Nguyễn Xí cùng đoàn quân đặc biệt của mình đã tham gia vô số trận đánh, góp phần làm nên những chiến thắng quan trọng như vây hãm Đông Quan, công thành Xương Giang, tiêu diệt và bắt sống hơn 10 vạn quân địch vào năm 1427.
Giai thoại kể lại, ông cho buộc vào cổ đàn chó những chiếc đạc ngựa (chuông/lục lạc) rồi đem quân vây trại giặc Minh trong đêm.
Ông vừa cho đánh trống hò reo ầm ĩ, vừa xua chó chạy quanh trại. Quân Minh nghe tiếng đạc ngựa rộn rã, lại thấy tiếng trống thúc quân reo, cứ ngỡ đại quân Lam Sơn đến cướp trại nhưng đêm tối không rõ binh lực thế nào nên không dám ra đánh. Chúng chỉ biết dùng cung nỏ bắn ra như mưa để thủ thế. Nhờ vậy, quân đội Lam Sơn thu được hàng vạn mũi tên mà không tốn một binh tốt, còn quân Minh thì trải qua một đêm thức trắng trong hoảng loạn.
Nguyễn Xí là bậc khai quốc công thần hiếm hoi từng phù trợ bốn đời vua Lê (Thái Tổ, Thái Tông, Nhân Tông và Thánh Tông). Ông giữ những chức vụ tột bậc như Nhập nội đô đốc, Thái phó Cương quốc công, Tướng quốc... Năm 1465, ông mất, thọ 68 tuổi và được triều đình truy tặng chức Thái sư, để lại một di sản lẫy lừng trong lịch sử quân sự Đại Việt.