24/09/2026
[Zhihu] Chúng ta đang cố gắng vì ai, vì cái gì, hay chỉ vì sợ đứng yên
[1]
Vì vui mà.
Vì đời vốn chẳng có ý nghĩa gì, không vui vẻ lên một chút thì sống làm gì cho phí.
Từng có người nói với mình:
“Life becomes a lot more fun when you know that it is meaningless. Everyone is going to die, so anyone who enjoys their life has just had an extra treat. It is just a big bonus.”
(Cuộc sống vui hơn hẳn khi bạn biết nó vốn vô nghĩa. Ai rồi cũng chết, nên ai tận hưởng được cuộc đời là đã được thêm một món quà. Đó chỉ là một phần thưởng thêm thôi.)
Đúng là vậy đó. Chẳng cần phải nặng nề, căng thẳng đến thế, cũng chẳng phải cuộc chiến “cá lớn nuốt cá bé” gì ghê gớm.
Chỉ là đời ngắn lắm, mình cần vài khoảnh khắc sướng đến phát điên khi hoàn thành một mục tiêu, cần cái cảm giác “đã” khi vượt qua người mình coi thường, cần được ôm nhau khóc với người mình thương khi cùng nhau thực hiện được ước mơ. Mình muốn ăn ngon, chơi vui, được sống thật với suy nghĩ của mình mà không để nó mai một, và không phải lo quá nhiều về ánh mắt người khác hay về chuyện tiền bạc.
Còn cái gọi là cố gắng, chính là quá trình đi tìm những “phần thưởng thêm” ấy của cuộc đời. Có lúc nhờ nhiệt huyết, có lúc nhờ sự kiên trì, cũng có lúc chỉ là nghiến răng cố gồng nốt một hơi.
[2]
Đời người không phải là “phải cố gắng”, mà là phải cố gắng trước.
Cố gắng trước, bạn sẽ sớm thấy mình làm nên được gì khi chạy hết công suất 24/24. Rồi bạn mới biết thứ nào có thể liều một phen, thứ nào chỉ nên đứng xa ngắm chứ đừng dại đụng vào. Cố gắng trước, bạn sẽ sớm thấy khi liều mạng cố, cố vừa vừa, hay liều mạng lười thì mỗi mức được gì và mất gì. Rồi bạn mới biết mục tiêu từng giai đoạn đáng bỏ ra bao nhiêu sức, khi nào nên cho mình nghỉ phép, khi nào cần gồng thêm, khi nào thấy tốt thì nên dừng, còn thấy không ổn thì có phải cắt lỗ cũng phải dừng. Mỗi lần chuyển số, bạn đều bình thản đón nhận được mất sắp tới.
Cố gắng trước, bạn sẽ sớm thấy thế giới này thực sự trông như thế nào, rồi mới tìm được chỗ đứng hợp với mình. Thấy sớm thì bạn mới có đường lựa chọn, có chỗ để điều chỉnh, có tư cách rút lui đúng lúc. Nhận ra sớm thì bạn mới phân biệt được ai đang chân thành chia sẻ kinh nghiệm, ai đang buông lời “mật ngọt chết ruồi” để dụ dỗ bạn, ai chắt bột ngọt từ kinh nghiệm để lừa bạn, ai tự tẩy não chính mình. Nếu không, ngày nào bạn cũng thấy một thế giới rộng lớn hơn, cả đời sống trong giật mình thon thót và hèn mọn trước những điều chưa biết.
Đi xe buýt lúc không phải giờ cao điểm, chỉ cần cố chờ thêm vài tuyến là thể nào cũng gặp một tuyến trống một cách bất thường, năm người ngồi rải rác chiếm cả dãy ghế. Trong khi hai tuyến trước đó chen đến mức muốn dẹp lép, mỗi trạm dừng lại là một lần thấm thía sức người nhỏ bé. Một bước thiên đường, một bước địa ngục. Không bước thêm mấy bước thì làm sao biết bước nào là bước ấy?
Trên sân bóng có kiểu cầu thủ vừa vào trận là phạm lỗi liên tục, lần sau nặng hơn lần trước. Qua mấy lần thử, họ nắm được ngưỡng chịu đựng của trọng tài rồi coi chơi xấu là cách phòng ngự thường xuyên. Trận đấu bị dừng liên tục vì họ, nhưng họ hiếm khi bị thẻ, ngược lại còn hay khiến đối thủ ăn thẻ đỏ. Nếu không dám thử thêm một chút, làm sao biết mức khoan dung tối đa của trọng tài nằm ở đâu?
Cố gắng trước rồi, bạn mới tìm ra tư thế có hiệu suất cao. Từ đầu đến cuối bám chặt tay vịn, chạy theo đối thủ như điên, đúng là bạn cố gắng kinh khủng, nhưng sống khổ như vậy mà kết quả chẳng ra gì thì ngoài việc khiến người ta cảm động ra, chẳng lay chuyển nổi ai. Xuống trạm mới biết tuyến tiếp theo có cả một hàng ghế trống, còn bạn thì vật lộn cả tiếng với gã hôi nách sau bức tường người, còn bạn thì vật lộn cả tiếng với gã hôi nách sau bức tường người. Có tủi không? Hết trận mới biết hóa ra chỉ cần không kéo tụt quần đối thủ thì gì cũng làm được, mang cờ lê vào cũng được, đấu võ cũng được. Có tiếc không?
Mình có một người bạn, mới ra trường đã vào làm quản trị viên tập sự ở một tập đoàn đa quốc gia lớn, nơi ai cũng mơ được vào. Ba năm sau cô đột nhiên nghỉ để thi vào cơ quan nhà nước. Hỏi lý do, cô bảo không chịu nổi việc về nhà cũng quen nói với bố mẹ bằng câu mệnh lệnh, công việc khiến tính cách cô méo mó đến mức chính cô cũng không ưa nổi mình. Ôn mấy tháng, cô đỗ. Vài năm sau gặp lại, mình mới biết cô đã nghỉ việc nhà nước để sang một công ty nước ngoài nổi tiếng nhẹ nhàng, được coi là chỗ “dưỡng lão”. Mình hỏi vì sao thì cô không đáp, nhưng nụ cười lúc đó của cô là gần với nụ cười thời đại học nhất. Bây giờ cô vẫn làm ở đó, trên Facebook chẳng bao giờ than vãn, ghen tị, khoe tình yêu hay khoe hạnh phúc, chẳng lời mật ngọt, chẳng tiêm doping tinh thần, chẳng đăng kiểu “share để gặp may”.
Loại trừ trước những thứ không hợp với mình nhất, những gì còn lại đều đủ để sống thoải mái. Còn nếu không cố gắng trước thì sao? Người xưa có câu: “Trẻ không chịu cố, già ngồi hối hận.” Lúc trẻ sống qua ngày rồi sau này thong thả, hay lúc trẻ vất vả rồi sau này nhàn hạ, tự chọn thôi.
Thứ quý nhất của con người là sinh mệnh, mà chỉ có một lần. Mình mong lúc ngoảnh lại, không hối hận vì đã ôn thiếu một ý, cũng không thấy có lỗi với bản thân vì đã học khổ sở thêm một phút, và lúc lâm chung có thể nói: “Cả đời này ta không hơn không kém, không lệch không nghiêng, đúng 5 điểm, đáng!”
Thật ra, từ ngày bạn hiểu ra con người phải cố gắng trước, bạn không cần cố gắng nữa. Phần còn lại, chỉ là cuộc sống.
![[TOÀN QUỐC _ ONLINE] DỰ ÁN TRIẾT HỌC TUỔI TRẺ TUYỂN THÀNH VIÊN 💪🤔Bạn có đam mê chia sẻ và muốn tạo ra những tác động tíc...](https://img3.ngos1.com/132/173/1112652641321736.jpg)
![[Zhihu] Nếu cả đời không kết hôn, có phải sẽ rất hạnh phúc không? [1] Trước hết, mình không khuyên ai kết hôn.Thứ hai, c...](https://img4.ngos1.com/103/416/1115528331034167.jpg)
![[Zhihu] Chúng ta đang cố gắng vì ai, vì cái gì, hay chỉ vì sợ đứng yên[1]Vì vui mà.Vì đời vốn chẳng có ý nghĩa gì, không...](https://img5.ngos1.com/455/577/1113645624555771.jpg)
